लेखक: शिवाकान्त शुक्ल1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
पावसाळ्यात घरांमध्ये ओलसरपणा आणि बुरशीची समस्या वाढते. सततच्या ओलाव्यामुळे भिंतींवर काळे डाग पडू लागतात, पेंट निघू लागतो आणि फर्निचरही खराब होऊ लागते. जर वेळेत याकडे लक्ष दिले नाही, तर ही समस्या हळूहळू गंभीर होऊ शकते.
याचा परिणाम केवळ घराच्या भिंती आणि वस्तूंवरच मर्यादित राहत नाही, तर आरोग्यावरही होऊ शकतो. ओलसरपणा आणि बुरशीमुळे ॲलर्जी, श्वसनसंस्थेचे संक्रमण (रेस्पिरेटरी इन्फेक्शन) आणि त्वचेचे संक्रमण (स्किन इन्फेक्शन) यांसारख्या आरोग्य समस्यांचा धोकाही असतो.
तथापि, काही सावधगिरी बाळगल्यास घरातील ओलसरपणा आणि बुरशीच्या समस्येपासून वाचता येते.
त्यामुळे आज ‘कामाची बातमी’ मध्ये आपण चर्चा करणार आहोत की घरात ओलसरपणा आणि बुरशीची समस्या का उद्भवते. तसेच जाणून घेऊया की-
- ओलसरपणा आणि बुरशी घराचे कसे नुकसान करतात?
- पावसाळ्यात घराला ओलसरपणा आणि बुरशीपासून कसे वाचवावे?
तज्ज्ञ-
अजय यादव, संस्थापक, हॅलो एसपीएस इंडिया, स्वच्छता सेवा, भोपाळ
डॉ. रोहित शर्मा, सल्लागार, इंटर्नल मेडिसिन, अपोलो स्पेक्ट्रा हॉस्पिटल, जयपूर
प्रश्न- ओलसरपणा आणि बुरशी काय आहे?
उत्तर- हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या-
ओलसरपणा
- घरात असलेला अतिरिक्त ओलावा याला ओलसरपणा म्हणतात.
- हा भिंती, छत, फरशी किंवा फर्निचरमध्ये ओलावा साचल्यामुळे तयार होतो.
बुरशी
- बुरशी एक प्रकारचा सूक्ष्मजीव (मायक्रोऑर्गनिझम) आहे.
- ती ओलसर, अंधाऱ्या आणि कमी हवा असलेल्या ठिकाणी वेगाने वाढते.
- ती भिंती, लाकूड, कपडे आणि बाथरूमच्या पृष्ठभागावर काळ्या, हिरव्या किंवा पांढऱ्या डागांच्या रूपात दिसते.
सोप्या शब्दांत सांगायचे तर, जिथे ओलावा असतो, तिथे ओलसरपणा येण्याची शक्यता असते. जर तोच ओलावा जास्त काळ टिकून राहिला, तर तिथे बुरशी वाढू लागते.
प्रश्न- घरात ओलसरपणा आणि बुरशी कोणत्या कारणांमुळे येते?
उत्तर- घरात जास्त ओलावा आणि खराब वायुवीजन हे ओलसरपणा आणि बुरशीची मुख्य कारणे आहेत. सर्व कारणे ग्राफिकमध्ये पहा-
प्रश्न- मान्सूनमध्ये ओलसरपणा आणि बुरशीची समस्या का वाढते?
उत्तर- हे मुद्द्यांमधून समजून घ्या-
- पावसाळ्यात हवेतील आर्द्रता (ह्युमिडिटी) वाढते, ज्यामुळे बुरशी वाढण्यासाठी अनुकूल वातावरण निर्माण होते.
- घरात कपडे वाळवल्याने खोलीतील आर्द्रता वाढते. यामुळे ओलसरपणा आणि बुरशीची समस्या निर्माण होऊ शकते.
- सतत पाऊस, कमी सूर्यप्रकाश आणि खराब वायुवीजनामुळे भिंती, छत, फरशी आणि फर्निचरमध्ये ओलावा जमा होतो.
- पावसात लहान-लहान भेगांमधून गळती होते. हीच गळती ओलसरपणा आणि बुरशीचे कारण बनते.
प्रश्न- घरातील कोणत्या भागांमध्ये ओलसरपणा आणि बुरशीचा धोका जास्त असतो?
उत्तर- घरातील ज्या भागांमध्ये पाण्याचा जास्त वापर होतो किंवा ओलावा जास्त काळ टिकून राहतो, तिथे ओलसरपणा आणि बुरशीचा धोका जास्त असतो. जसे की-
- बाथरूम
- किचन
- बेसमेंट/स्टोअर रूम
- AC रूम
- भिंतींचे कोपरे
- बाहेरील भिंती
- खिडक्या-दरवाजांच्या आसपास
- कपाटांच्या आणि फर्निचरच्या मागे
- दीर्घकाळ बंद असलेली खोली
- छत आणि सीलिंग
- बाल्कनीचे कोपरे
- ड्रेनेज एरिया
प्रश्न- ओलावा आणि बुरशी घराला कसे नुकसान पोहोचवतात?
उत्तर- ते हळूहळू घराच्या संरचनेला आणि वस्तूंना नुकसान पोहोचवतात. जसे की-
- घरात सतत ओलसरपणाचा वास येतो.
- कपड्यांना ओलसरपणाचा वास येऊ लागतो.
- पुस्तके आणि कागदपत्रांना बुरशी लागते.
- चामड्याचे सामान खराब होऊ लागते.
- लाकडी फर्निचर फुगून कमकुवत होऊ लागते.
- फर्निचरचे आयुष्य कमी होते.
- भिंती आणि छतावर काळे डाग पडू लागतात.
- भिंतींचा रंग निघू लागतो.
- प्लास्टर कमकुवत होऊ लागते.
- इलेक्ट्रॉनिक वस्तू खराब होऊ शकतात.
- शॉर्ट सर्किटचा धोका वाढतो.
- वाळवी, डास आणि इतर छोटे कीटक वाढू लागतात.
- घराचे इंटीरियर लवकर खराब दिसू लागते.
- देखभालीचा खर्च वाढतो.
प्रश्न- ओलसरपणा आणि बुरशी आपल्या आरोग्याला कसे नुकसान पोहोचवतात?
उत्तर- बुरशीचे छोटे-छोटे कण (स्पोर्स) हवेत पसरून श्वासाद्वारे शरीरात पोहोचू शकतात. यामुळे अनेक प्रकारच्या आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. लहान मुले, वृद्ध आणि ॲलर्जी किंवा दम्याच्या रुग्णांमध्ये याचा धोका जास्त असतो. ग्राफिकमध्ये सर्व आरोग्य धोके पहा-
प्रश्न- पावसाळ्यात घराला ओलसरपणा आणि बुरशीपासून कसे वाचवावे?
उत्तर- योग्य वायुवीजन, नियमित स्वच्छता आणि वेळेवर गळती दुरुस्त करणे यांसारख्या खबरदारीमुळे ओलसरपणा आणि बुरशीच्या धोक्यापासून वाचण्यास मदत होते. ग्राफिकमध्ये सर्व सुरक्षा टिप्स पहा-
प्रश्न- बुरशी काढण्याचे घरगुती उपाय काय आहेत?
उत्तर- हे पॉइंट्समधून समजून घ्या-
व्हिनेगर स्प्रे
- बुरशी असलेल्या जागेवर पांढऱ्या व्हिनेगरचा स्प्रे करा.
- 1 तासानंतर ब्रशने घासून स्वच्छ करा.
- हे बुरशी नष्ट करण्यास मदत करते.
बेकिंग सोडा
- 1 कप पाण्यात 1 चमचा बेकिंग सोडा मिसळा.
- प्रभावित जागेवर स्प्रे करून हलक्या हाताने स्क्रब करा.
- नंतर स्वच्छ पाण्याने पुसून घ्या.
- हे पृष्ठभागाला नुकसान न पोहोचवता बुरशी काढून टाकते.
ब्लीच
- पाण्यात थोडे ब्लीच मिसळून स्प्रे करा.
- हा एक शक्तिशाली अँटी-फंगल स्प्रे आहे.
- हे वापरताना हातमोजे घाला आणि खोलीत हवा खेळती ठेवा.
कडुलिंबाचे पाणी
- कडुलिंबाची पाने पाण्यात उकळा.
- हे बुरशी असलेल्या जागेवर स्प्रे करा.
- याचे अँटी-फंगल गुणधर्म बुरशी काढून टाकतात.
टी ट्री ऑइल
- 1 कप पाण्यात 1 चमचा टी-ट्री ऑइल मिसळून स्प्रे करा.
- हे एक शक्तिशाली नैसर्गिक अँटी-फंगल आहे.
हायड्रोजन पेरॉक्साइड (3%)
- बुरशीवर थेट फवारणी करा.
- 10 मिनिटांनंतर स्वच्छ करा.
- हे हट्टी बुरशीवर देखील परिणाम करते.
मीठ
- एका वाटीत मीठ भरून प्रभावित जागेजवळ ठेवा.
- हे हवेतील ओलावा शोषून घेते आणि बुरशी तयार होण्यापासून रोखते.
कापूर
- कापूर कपाटात किंवा खोलीत ठेवा.
- हे ओलावा आणि बुरशीचा वास कमी करते.
लक्षात ठेवा, जास्त बुरशी किंवा सतत ओलसरपणा असल्यास तज्ञांची मदत घेणे चांगले आहे.
प्रश्न- वॉटरप्रूफिंग ओलसरपणा आणि बुरशीपासून वाचवण्यासाठी उपयुक्त आहे का?
उत्तर- होय, हे भिंती, छत आणि फरशीतील पाण्याची गळती थांबवते. यामुळे ओलसरपणा साचत नाही आणि दमटपणा-बुरशीची समस्या कमी होते.
प्रश्न- दमटपणा आणि बुरशीपासून वाचण्यासाठी पेंट निवडताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
उत्तर- यासाठी काही गोष्टींची विशेष काळजी घ्या. जसे की-
- चांगल्या दर्जाचा आणि विश्वसनीय ब्रँडचा पेंट घ्या.
- अँटी-फंगल आणि अँटी-डॅम्प पेंट निवडा.
- वॉटर-रेसिस्टंट पेंटला प्राधान्य द्या.
- पेंट करण्यापूर्वी भिंतींमधील दमटपणा दुरुस्त करून घ्या.
- प्राइमर आणि वॉटरप्रूफ कोटिंग नक्की करून घ्या.
प्रश्न- व्यावसायिक मदत कधी घ्यावी?
उत्तर- काही परिस्थितीत व्यावसायिक मदत घेणे आवश्यक आहे-
- भिंतींमध्ये सतत ओलावा राहणे.
- वारंवार बुरशी परत येणे.
- छत किंवा पाइपलाइनमध्ये गळती असणे.
- भिंती किंवा छतामध्ये भेगा दिसणे.
- घरात ओलसरपणा आणि दुर्गंधी राहणे.
- फर्निचरमध्ये वाळवी आणि ओलावा दिसणे.
- घराची रचना कमकुवत दिसणे.
