home remedies for cure alcohol Hangover naturally, how to body detox after gatari amavasya 2026 party hangover; गटारीनंतर हँगओव्हर उतरवण्यासाठी काय करावे? गटारीला दारू प्यायल्यानंतर मळमळ, डोकेदुखी, उलटी, जुलाब व डिहायड्रेशनचा त्रास कमी करण्यासाठी घरगुती उपाय

• रिकाम्या पोटी दारू पिणे : यामुळे दारूचा परिणाम लवकर होतो.
• कमी पाणी पिणे : दारूमुळे शरीरातील पाणी कमी होते.
• जास्त दारू पिणे : यामुळे शरीराची पचनक्रिया बिघडते.

• डोकेदुखी आणि डोळ्यांची जळजळ
• खूप जास्त तहान लागणे
• अंगदुखी आणि थकवा
• चिडचिडेपणा आणि अस्वस्थता
• अपुरी झोप
• मळमळ आणि चक्कर येणे
• जुलाब उलटी
• स्नायू दुखणे
• जास्त तहान लागणे
• बीपी वाढणे आणि चिडचिड

मद्यसेवनामुळे शरीरातील अत्यंत महत्त्वाचे क्षार जसे की सोडियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियम लघवीवाटे वाहून जातात. यामुळे मज्जासंस्थेचा (Nervous System) समतोल बिघडतो. सकाळी उठल्याबरोबर साध्या पाण्याऐवजी ORS (ओआरएस), नारळ पाणी, फळांचा ताजा रस किंवा लिंबू-मीठ-साखरेचे पाणी प्यावे. हे द्रवपदार्थ मेंदूच्या पेशींमधील डिहायड्रेशन वेगाने भरून काढतात. हार्वर्ड मेडिकलच्या म्हणण्यानुसार, शरीरात पाण्याच्या कमतरतेमुळे हँगओव्हरची समस्या वाढू शकते. अल्कोहोलचे जास्त सेवन केल्याने लघवीचे प्रमाण वाढते, ज्यामुळे शरीरात डिहायड्रेशन होते. अशा परिस्थितीत जास्त पाणी पिणे गरजेचे आहे.

हँगओव्हरपासून आराम मिळवण्यासाठी हेल्थलाईननुसार, IBS, अपचन दूर करण्यासाठी पुदीना हा एक प्रभावी आणि नैसर्गिक उपाय आहे. यामध्ये असलेले तेल आणि औषधी गुणधर्म शरीराला शांत करण्यास आणि नशेचे परिणाम कमी करण्यास मदत करतात. पुदिन्याचा ताजेपणा केवळ शारीरिकच नाही तर मानसिक थकवाही दूर करतो. हँगओव्हर झाल्यावर 3 ते 4 ताजी पुदिन्याची पाने गरम पाण्यात घालून प्या. हा उपाय त्वरित आराम देतो, कारण पुदिन्यात अँटीऑक्सिडंट्स आणि अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्म असतात, जे शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर काढण्यास मदत करतात.

मद्य किंवा दारू थेट पोटाच्या आतील अस्तराला (Stomach Lining) सूज आणते, ज्यामुळे गॅस्ट्रिक जळजळ आणि मळमळ होते. सायन्स डायरेक्टच्या एका अहवालानुसार, आल्यामध्ये ‘जिंजरॉल’ (Gingerol) आणि ‘शोगाओल’ (Shogaol) हे औषधी घटक असतात, जे पोटातील एन्झाईम्स नियंत्रित करून मळमळ आणि चक्कर येण्याची भावना ५०% पेक्षा जास्त कमी करतात. हँगओव्हरपासून आराम मिळवण्यासाठी आल्याचा रस काढून त्यात थोडे मध मिसळून प्या. जर त्याची चव कडू वाटत असेल तर कोमट पाण्यात मिसळून चहा म्हणून सेवन करा.

हँगओव्हर उतरवण्यासाठी लिंबाचा रस हा एक उत्तम नैसर्गिक उपाय आहे. यामध्ये व्हिटॅमिन सी आणि अँटीऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात, जे शरीराला डिटॉक्स करण्यास मदत करतात. जेव्हा तुम्ही लिंबाचा रस थंड पाण्यात मिसळून पितात तेव्हा ते शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर टाकण्यास मदत करते आणि चयापचय देखील वाढवते. लिंबाचा रस शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढण्यास देखील मदत करतो, जे हँगओव्हर दरम्यान खूप महत्वाचे आहे. NCBI च्या रिसर्चनुसार, लिंबाचा रस पिणे लिव्हरसाठी सुद्धा फायदेशीर आहे कारण ते यकृत शुद्ध करण्यास मदत करते आणि शरीरातील अल्कोहोलचा प्रभाव कमी करण्यास मदत करते. लिंबाचा रस पोटाच्या समस्या कमी करतो जसे की गॅस, अपचन आणि बद्धकोष्ठता.

​हार्वर्ड हेल्थच्या रिपोर्टनुसार, दारूमुळे लिव्हरमधील ग्लुकोज तयार करण्याची नैसर्गिक प्रक्रिया थांबते, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वेगाने खाली घसरते. साखरेची पातळी घसरल्याने मेंदूला पुरेशी ऊर्जा मिळत नाही आणि तीव्र चक्कर येते. यासाठी सकाळी डाळ खिचडी, दलिया, मऊ भात, उपमा किंवा केळी, ओट्स, ताजी फळे, नट आणि भाज्या यांसारखा पचायला सोपा आणि कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट्सयुक्त आहार घ्यावा. हे पदार्थ शरीराला पोषण देतात आणि नशेचे परिणाम कमी करतात. ग्रीन टी आणि हर्बल टीचे सेवन हा हँगओव्हरपासून आराम मिळवून देण्यासाठी एक प्रभावी आणि नैसर्गिक उपाय आहे. ग्रीन टीमध्ये असलेले अँटिऑक्सिडंट्स आणि फ्लेव्होनॉइड्स शरीरातील विषारी पदार्थ बाहेर टाकण्यास मदत करतात, ज्यामुळे हँगओव्हरची लक्षणे लवकर दूर होतात. हे शरीराला डिटॉक्सिफाय करण्याचे काम करते आणि रक्त प्रवाह सुधारते, ज्यामुळे नशा लवकर दूर होण्यास मदत होते. याशिवाय ग्रीन टीच्या सेवनाने चयापचय क्रिया वाढते, ज्यामुळे शरीराला ताजेपणा आणि ऊर्जा मिळते.

दारूमुळे मेंदूची (Rapid Eye Movement) झोप विस्कळीत होते, ज्यामुळे शरीराला विश्रांती मिळत नाही. जोपर्यंत शरीर यकृतातील विषारी घटक बाहेर टाकत नाही, तोपर्यंत डोकेदुखी राहते. युनिव्हर्सिटी ऑफ टोलेडोच्या संशोधनानुसार, भरपूर पाणी पिल्यानंतर शांत आणि अंधाऱ्या खोलीत झोप घेतल्याने किंवा आराम केल्याने लिव्हरला विषारी घटक पचवण्यासाठी (Metabolize) आवश्यक वेळ आणि ऊर्जा मिळते.

दारू पिल्याने शरीरातील व्हिटॅमिन B-Complex चे साठे पूर्णपणे संपतात. व्हिटॅमिन B6 आणि व्हिटॅमिन C हे यकृतातील ‘ॲल्डिहाइड डिहायड्रोजनेज’ (ALDH) या एन्झाईमची कार्यक्षमता वाढवतात, ज्यामुळे विषारी घटकांचे रूपांतर सुरक्षित पाण्याचा आणि कार्बनडायऑक्साइडच्या रेणूंमध्ये होते. यासाठी संत्री, लिंबू किंवा बी-कॉम्प्लेक्स गोळी अत्यंत उपयुक्त ठरते.

• पॅरासिटामॉल (Paracetamol) अजिबात घेऊ नका : हँगओव्हरदरम्यान पॅरासिटामॉल घेतल्यास अल्कोहॉल आणि औषधाचा लिव्हरवर थेट रासायनिक हल्ला होतो, ज्यामुळे ‘लिव्हर टॉक्सिसिटी’ किंवा लिव्हर फेल्युअरचा धोका निर्माण होतो.
• कडक चहा/कॉफी टाळा : कॅफिनमुळे धमन्या आकुंचन पावतात आणि डिहायड्रेशन वाढून डोकेदुखी अधिक तीव्र होते.

काय करावे

• पुरेशी झोप घ्या
• हलकं आणि पौष्टिक जेवण करा

हँगओव्हरनंतर, कोमट पाण्याने आंघोळ करणे हा एक उत्तम उपाय आहे जो शरीर आणि मन दोन्हीला आराम देतो. कोमट पाणी स्नायूंचा कडकपणा आणि वेदना कमी करण्यास मदत करते, ज्यामुळे शरीरातील तणाव दूर होतो आणि थकवा कमी होतो. जेव्हा तुम्ही कोमट पाण्याने आंघोळ करता तेव्हा रक्ताभिसरण सुधारते आणि शरीरात साचलेली विषारी द्रव्ये वेगाने बाहेर पडू लागतात, त्यामुळे हँगओव्हरच्या लक्षणांपासून आराम मिळतो. कोमट पाण्याने आंघोळ करताना त्यात तुम्ही मीठ, हेल्थलाईननुसार, लॅव्हेंडर इसेंशियल ऑईल घालू शकता. या आंघोळीने शरीराला शांतता आणि आराम तर मिळतोच पण मानसिक ताण आणि चिडचिडही कमी होते.