आज 12 ऑगस्ट 2026 रोजी वर्षातील सर्वात मोठे पूर्ण सूर्यग्रहण लागत आहे. भारतीय वेळेनुसार हे ग्रहण रात्री 9:04 ते मध्यरात्री 1:28 या वेळेत असेल. रात्रीची वेळ असल्याने भारतात हे ग्रहण थेट दिसणार नाही. परंतु, देशवासीय नासाच्या अधिकृत युट्यूब चॅनेल आणि विविध खगोलीय वेबसाईट्सवर याचे थेट ऑनलाईन प्रक्षेपण पाहू शकतात. चला तर मग याविषयीची माहिती पुढे जाणून घेऊया.
या ग्रहणादरम्यान काही काळासाठी सूर्य पूर्णपणे चंद्राच्या मागे झाकला जाईल आणि पृथ्वीवर दिवसाच अंधार दाटून येईल. या खगोलीय चमत्काराबाबत जगभरात कमालीची उत्सुकता आहे. भारतामध्ये हे ग्रहण कधी, कसे आणि कुठे पाहता येईल, याबद्दलची सविस्तर माहिती समोर आली आहे.
सूर्यग्रहणाची वेळ काय असेल?
भारतीय प्रमाणवेळेनुसार (IST), हे सूर्यग्रहण आज रात्री 09:04 वाजता सुरू होईल. ग्रहण रात्री 11:16 वाजता त्याच्या सर्वोच्च (चरम) स्थितीवर असेल, तर मध्यरात्रीनंतर 01:28 वाजता हे ग्रहण समाप्त होईल.
भारतीयांना हे ग्रहण पाहता येणार का?
भारतातील खगोलप्रेमींसाठी एक निराशाजनक बातमी आहे. हे सूर्यग्रहण भारतीय वेळेनुसार रात्रीच्या वेळी लागत आहे. साहजिकच, रात्रीच्या वेळी भारतात सूर्य मावळलेला असतो. त्यामुळे हे सूर्यग्रहण भारतातून उघड्या डोळ्यांनी किंवा थेट पाहता येणार नाही. भारतात सूर्य दिसत नसल्यामुळे येथे या ग्रहणाचा कोणताही भौगोलिक किंवा दृश्य प्रभाव पडणार नाही.
जगातील कोणत्या देशांमध्ये दिसणार?
हे पूर्ण सूर्यग्रहण प्रामुख्याने आर्क्टिक महासागर, ग्रीनलैंड, आइसलँड, अटलांटिक महासागर, स्पेन आणि पोर्तुगाल या देशांमध्ये अत्यंत स्पष्टपणे दिसेल. युरोपच्या बहुतांश भागांतून हे ग्रहण अंशतः पाहता येईल.
भारतीयांनी हे ग्रहण ‘कसे’ पाहावे?
जरी भारतातून हे ग्रहण थेट आकाशात दिसणार नसले, तरी भारतीय नागरिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने या अद्भूत घटनेचा आनंद घेऊ शकतात.
लाइव्ह स्ट्रीमिंग: अमेरिकन अंतराळ संस्था ‘नासा’ आणि जगातील अनेक मोठ्या वेधशाळा या सूर्यग्रहणाचे थेट प्रक्षेपण त्यांच्या अधिकृत युट्यूब चॅनेल आणि वेबसाईटवर करणार आहेत.
ऑनलाइन वेबकास्ट: ‘Time and Date’ सारख्या प्रसिद्ध खगोलीय वेबसाईट्सवर रात्री 9 वाजेपासून या ग्रहणाचे थेट विहंगम दृश्य घरबसल्या मोबाईल किंवा लॅपटॉपवर पाहता येईल.
वैज्ञानिक महत्त्व
वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून सूर्यग्रहण ही केवळ एक नैसर्गिक खगोलीय घटना आहे, जेव्हा सूर्य आणि पृथ्वीच्या मध्ये चंद्र येतो. आजच्या ग्रहणात चंद्राचे बिंब सूर्याला पूर्णपणे झाकून टाकणार असल्याने वैज्ञानिकांना सूर्याच्या बाह्य वातावरणाचा (Corona) अभ्यास करण्याची मोठी संधी मिळणार आहे.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा