उद्या म्हणजेच 12 ऑगस्ट 2026 रोजी जगातील सर्वात मोठे आणि दुर्मिळ खग्रास सूर्यग्रहण लागणार आहे. युरोपमधील प्रमुख देशांमध्ये तब्बल 27 वर्षांनंतर असा चमत्कार घडणार आहे, जिथे चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकून टाकेल. या खगोलीय घटनेमुळे अनेक देशांमध्ये भरदिवसा काही मिनिटांसाठी पूर्ण अंधार पडून रात्रीसारखे वातावरण निर्माण होणार आहे. चला तर मग याविषयीची माहिती जाणून घेऊया.
1999 नंतर म्हणजेच तब्बल 27 वर्षांनंतर मुख्य युरोपीय देशांमध्ये एवढे मोठे खग्रास सूर्यग्रहण होत आहे, ज्यामध्ये चंद्र हा सूर्य आणि पृथ्वीच्या मध्ये येऊन सूर्याला पूर्णपणे झाकून टाकेल. या दुर्मिळ घटनेमुळे भरदिवसा काही मिनिटांसाठी पूर्ण अंधार पडेल आणि पृथ्वीवर रात्रीसारखे वातावरण निर्माण होईल. (REF.)
कुठे दिसणार हे सूर्यग्रहण?
हे विलोभनीय दृश्य प्रामुख्याने ग्रीनलँड, आइसलँड, अटलांटिक महासागर आणि स्पेनच्या बहुतांश भागांत ‘खग्रास’ स्वरूपात दिसेल. याशिवाय युनायटेड किंगडम, आयर्लंड, फ्रान्स, पोर्तुगाल आणि उत्तर अमेरिकेच्या काही भागांमध्ये हे ‘खंडग्रास’ म्हणजेच आंशिक सूर्यग्रहण म्हणून पाहिले जाईल, जिथे सूर्याचा सुमारे 90 टक्के भाग चंद्राच्या सावलीमागे लपलेला असेल. (REF.)
भारतात ग्रहण दिसणार का?
भारतीय खगोलप्रेमींसाठी एक निराशाजनक बातमी आहे. उद्याचे सूर्यग्रहण भारतातून थेट आकाशात पाहता येणार नाही. जागतिक वेळेनुसार, जेव्हा हे ग्रहण सर्वोच्च टप्प्यावर असेल, तेव्हा भारतात रात्रीची वेळ असेल. भारतीय वेळेनुसार (IST) हे सूर्यग्रहण उद्या रात्री 9:04 वाजता सुरू होईल आणि मध्यरात्रीनंतर म्हणजेच 13 ऑगस्ट रोजी पहाटे 4:25 वाजता संपेल. भारतात दृश्यमानता नसल्यामुळे येथे कोणताही ‘सुतक काळ’ (Sutak Kaal) पाळला जाणार नाही. (REF.)
घरबसल्या लाईव्ह कसे पाहावे?
जरी हे ग्रहण भारतातून उघड्या डोळ्यांनी दिसणार नसले, तरी डिजिटल माध्यमातून ते थेट अनुभवता येईल. अमेरिकन अंतराळ संस्था ‘नासा’ आणि युरोपीय अंतराळ संस्था (ESA) विशेष उपकरणांच्या मदतीने या ग्रहणाचे थेट प्रक्षेपण करणार आहेत. शास्त्रज्ञांसाठी ही एक मोठी पर्वणी असून, यादरम्यान सूर्याच्या बाहेरील वातावरणाचा म्हणजेच ‘कोरोना’चा (Corona) सखोल अभ्यास केला जाईल. (REF.)
सूर्यग्रहण आणि ‘उल्कावर्षाव’ एकाच वेळी
पर्सीड उल्कावर्षाव सर्वात रंजक गोष्ट म्हणजे उद्या रात्रीच जगातील सर्वात मोठा उल्कावर्षाव देखील त्याच्या सर्वोच्च पातळीवर (Peak) असणार आहे. अद्भुत योगायोग: अमावस्येमुळे आकाश पूर्णपणे काळेभोर असेल. त्यामुळे युरोपमध्ये सूर्यग्रहण संपल्यानंतर रात्रीच्या आकाशामध्ये दर तासाला 60 ते 100 जळत्या उल्का (Falling Stars) उघड्या डोळ्यांनी स्पष्टपणे पाहायला मिळतील. विज्ञान विश्वात या दुहेरी योगायोगाला मोठी पर्वणी मानले जात आहे.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
