NPS म्हणजे काय?
एनपीएस नवी पेन्शन योजना असून या कडे दीर्घकाळ गुंतवणुकीसाठी उत्तम पर्याय म्हणून पाहिले जात आहे. या पेन्शन योजनेच्या माध्यमातून कर्मचाऱ्याच्या सेवा कार्यकाळातील उत्पन्न गुंतवले जाते. कर्मचारी सेवानिवृत्त झाल्यानंतर नफ्यासाहित ती गुंतवणूक कर्मचाऱ्याला सुपूर्त करण्यात येते. पण कर्मचाऱ्याला एकदाच सगळी रक्कम मिळत नाही. आधी ठराविक रक्कम कर्मचाऱ्याकडे Lump Sum मध्ये सुपूर्त करण्यात येते तर उर्वरित रक्कम पेन्शन म्हणून दरमाह पुरवली जाते.
NRI मंडळींना या गुंतवणुकीचा लाभ घेता येईल का?
हो. काही अटी शर्ती पात्र असल्यास परदेशात राहणारा भारतीय नागरिक किंवा परदेशात स्थायिक झालेला भारतीय वंशाचा नागरिक एनपीएस या पेन्शन योजनेच्या माध्यमातून दीर्घकाळ गुंतवणूक करू शकतो. त्यासाठी त्या नागरिकाकडे एनआरई किंवा एनआरओ बँक खाते असणे आवश्यक आहे.
परदेशातून कमवलेले उत्पन्न ठेवण्यासाठी एनआरआई नागरिकांकडे एनआरई खाते असते. तर भारतातील उत्पन्न ठेवण्यासाठी एनआरओ खाते असते. एनआरआई नागरिक एनपीएस योजनेत दरमाह पैसे गुंतवण्यासाठी एनआरआई किंवा एनआरओ खात्यांचा उपयोग करतो, त्या खात्यांशिवाय एनआरआई व्यक्तीला एनपीएस योजनेचा लाभ घेता येत नाही. त्याचसह अर्जकर्त्या एनआरआई नागरिकाकडे पॅन कार्ड, भारतीय पासपोर्ट तसेच पत्त्याचा पुरावा असणे आवश्यक आहे.
एनपीसएस या पेन्शन योजनेत दोन प्रकारची खाती असतात. टायर 1 खात्यात गुंतवणूक केली तर रक्कम मिळवण्यासाठी कडक निर्बंध आहेत. हे खाते मुख्यतः निवृत्तीच्या दृष्टिकोनाने बनवण्यात आले आहे. तर टायर 2 खाते फ्लेक्जीबल आहे. पैसे काढण्यासाठी फार काही कडक निर्बंध नाहीत. परंतु, एनपीएस योजनेसाठी पात्र एनआरआई नागरिकाला फक्त टायर 1 खात्यातूनच पैसे गुंतवता येतात. एनपीएस योजनेत पैसे गुंतवण्यासाठी एनआरआई नागरिकाला केवायसी प्रक्रिया तसेच इतर काही अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
‘पैसे गुंतवायचे कुठे?’ याची निवड करण्याचे स्वातंत्र्य
एनपीएस खात्यात दरमाह जमा केली गेलेली रक्कम शेअर बाजारात, कंपन्यांच्या बॉन्डमध्ये किंवा सरकारी बॉन्डमध्ये गुंतवली जाते. त्या गुंतवणुकीतून आलेला नफा आपल्याला सेवानिवृत्तीनंतर पैसे काढताना मिळतो. महत्वाचे म्हणजे रक्कम इक्विटि (शेअर बाजार) मध्ये किती जाईल, कंपन्यांच्या बॉन्डमध्ये किती जाईल आणि सरकारी बॉन्डमध्ये किती जाईल या सगळ्यांचे गणित एनआरआई खातेदार स्वतः देतो. एनआरआई नागरिकाला गुंतवणूक कुठे किती करायची? याची निवड करण्याचे स्वातंत्र्य देण्यात आले आहे. त्याचबरोबर, एनआरआई नागरिकाचे वय लक्षात घेऊन गुंतवणुकीचं प्रमाण आपोआप बदलतं.
गॅस कनेक्शन होऊ शकतं सस्पेंड, लगेच करून घ्या E-KYC; सोप्या भाषेत समजून घ्या संपूर्ण प्रक्रियाएनआरआई नागरिकाला टॅक्समध्ये सवलत?
जर एनआरआई नागरिक ओल्ड टॅक्स रेजिम मध्ये पात्र ठरत असेल तर त्याला टॅक्समध्ये काही अंशा सवलत मिळू शकते. पगारावर असणाऱ्या नागरिकाला 10% दराने सवलत तर पगार नसणाऱ्या नागरिकाला 20% दराने टॅक्स सवलत मिळू शकते.
लेखकाबद्दलदिवेश चव्हाणदिवेश दिनेश चव्हाण हे मराठी पत्रकार असून ते सध्या महाराष्ट्र टाइम्स येथे कंटेंट रायटर म्हणून कार्यरत आहेत. ऑगस्ट 2026 पासून ते महाराष्ट्र टाइम्स येथे अर्थ, पर्सनल फायनान्स आणि देश-विदेशातील बातम्यांसंबंधित लेखन करत आहेत. शेअर बाजारातील घडामोडी, बँकिंग, नवे आर्थिक धोरण आणि तांत्रिक नियम अतिशय सोप्या भाषेत आणि सविस्तर पद्धतीने समजावून सांगणे हे त्यांचे वैशिष्ट्य आहे.
यापूर्वी ते नवराष्ट्र या मराठी वेबसाइटसाठी कंटेंट रायटर म्हणून काम करत होते. या काळात त्यांनी अर्थ, व्यवसाय, करिअर आणि नोकरीसह विविध क्षेत्रातील घडामोडींचे वार्तांकन केले आहे. यासोबतच काल्पनिक कथा लेखन आणि एखाद्या कथेचे स्वारस्यपूर्ण विश्लेषण करण्यातही ते पटाईत आहेत.
त्यांचे शिक्षण ठाणे येथील जोशी बेडेकर महाविद्यालयात झाले. याच ठिकाणी त्यांनी पत्रकारितेचे शिक्षण पूर्ण केले. त्यांच्याकडे मास्टर ऑफ आर्ट्स इन मल्टीमीडिया अँड मास कम्युनिकेशन ही पदव्युत्तर पदवी आहे. विविध विषयांवर अचूक आणि विश्वासार्ह बातम्या पुरवणे हा त्यांच्या लेखन, पत्रकारितेच्या माध्यमातून वाचकांना दर्जेदार माहिती देऊन त्यांना जागतिक घडामोडींविषयी जागरुक ठेवणे हा त्यांचा हेतु आहे.
जोशी बेडेकर महाविद्यालयात शिक्षण घेत असताना महाविद्यालयीन वार्षिक अंक Rta मध्ये इंग्रजी रिपोर्टींग विभागाचे हेड म्हणून त्यांनी कारोभार सांभाळला आहे.… आणखी वाचा
