अमेरिकन सैन्याने रविवारी इराणच्या लारक बेटावरील दोन रॉकेट लाँचर्सना लक्ष्य केले. 30 जुलैनंतर इराणवरील हा पहिला अमेरिकन हल्ला आहे. अमेरिकन सैन्याने सांगितले की, इराणचे रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे जवान होर्मुझ सामुद्रधुनीमध्ये रॉकेट आणि सागरी सुरुंग लाँच करण्याच्या तयारीत होते, तेव्हा ही कारवाई करण्यात आली. इराणच्या निम-सरकारी माध्यमांनी लारक बेटाजवळ झालेल्या स्फोटांची पुष्टी केली आहे. इराणी माध्यमांनुसार, अमेरिकेने बेटावर ड्रोनने हल्ला केला. तर, इराणी सैन्याने सांगितले की, या हल्ल्यात त्यांचे अनेक सैनिक आणि नागरिक मारले गेले आहेत. तसेच अनेक जण जखमीही झाले आहेत. इराणने अमेरिकेला या हल्ल्याचे प्रत्युत्तर देण्याचा इशारा दिला आहे. होर्मुझच्या मध्यभागी आहे लारक बेट लारक बेट इराणच्या प्रमुख बंदरगाह बंदर अब्बासजवळ आणि होर्मुझच्या अगदी मध्यभागी स्थित आहे. हा सागरी मार्ग जगासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. कारण युद्धापूर्वी जगामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या २०% तेल आणि लिक्विफाइड नॅचरल गॅसची वाहतूक याच मार्गाने होत होती. अहवालानुसार, इराण सध्या या बेटाजवळून जाणाऱ्या टँकरची तपासणी करत आहे. तसेच जहाजांकडून सामुद्रधुनी पार करण्यासाठी २० लाख डॉलर म्हणजेच सुमारे १९ कोटी रुपयांपर्यंत कर वसूल करत आहे. अमेरिकेच्या सैन्याने नुकतेच सुरुंग हटवले होते अमेरिकेच्या सैन्याने गेल्या आठवड्यात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील आंतरराष्ट्रीय शिपिंग मार्गावरून सागरी सुरुंग हटवण्याचे काम पूर्ण केले होते. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही सांगितले होते की, आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात असलेले सर्व सुरुंग हटवण्यात आले आहेत किंवा निष्क्रिय करण्यात आले आहेत. ट्रम्प यांनी इशारा दिला होता की, कोणतेही जहाज किंवा बोट होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये नवीन सागरी सुरुंग पेरण्याचा प्रयत्न करेल, तर ते नष्ट केले जाईल. अमेरिकेच्या अधिकाऱ्यांनुसार, इराणी रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सच्या हालचालींवर लक्ष ठेवले जात होते. होर्मुझ अमेरिकन प्रदेश असल्याची ट्रम्प यांची घोषणा अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला ‘न्यू यूएस टेरिटरी’ म्हणजेच नवीन अमेरिकन प्रदेश असल्याचे सांगितले आहे. 18 ऑगस्ट रोजी त्यांनी पहिल्यांदाच होर्मुझवर अमेरिकेच्या नियंत्रणाची गोष्ट सांगितली होती. त्यानंतर त्यांनी 23 ऑगस्ट रोजी ट्रुथ सोशलवर पुन्हा एक अशीच प्रतिमा शेअर केली, ज्यात होर्मुझला अमेरिकन प्रदेश म्हणून दाखवले होते. होर्मुझ स्ट्रेट जगासाठी का महत्त्वाचे आहे? होर्मुझ स्ट्रेट हे फारसचे आखात आणि अरबी समुद्रादरम्यानचा प्रमुख सागरी मार्ग आहे. जगातील तेल आणि वायू व्यापाराचा मोठा भाग याच मार्गातून जातो. संघर्षापूर्वी जगात वापरल्या जाणाऱ्या सुमारे पाचव्या भागाच्या तेलाची वाहतूक याच मार्गातून होत होती. याच कारणामुळे, होर्मुझमध्ये तणाव वाढल्यास किंवा जहाजांची वाहतूक थांबल्यास कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर आणि किमतींवर थेट परिणाम होऊ शकतो. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या लष्करी हालचालींना याच कारणामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गंभीर मानले जात आहे. फेब्रुवारीपासून अमेरिका-इस्त्रायल आणि इराणचे युद्ध सुरू आहे अमेरिका आणि इस्त्रायलने 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर हल्ला केला होता. याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने इस्त्रायल आणि त्या आखाती देशांवर हल्ले केले, जिथे अमेरिकेचे लष्करी तळ आहेत. संघर्षाला आता सहा महिन्यांहून अधिक काळ लोटला आहे आणि अलीकडच्या आठवड्यांमध्ये परिस्थिती जैसे थे (गतिरोध) राहिली आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांव्यतिरिक्त लेबनॉनमध्ये इस्रायली हल्ल्यांमुळेही मोठे नुकसान झाले आहे. या हल्ल्यांमध्ये हजारो लोकांचा मृत्यू झाला असून लाखो लोक विस्थापित झाले आहेत. संघर्षात आतापर्यंत 18 अमेरिकन सैनिक मारले गेल्याची माहिती आहे. युद्धांनंतर होर्मुझ दोन मार्गांमध्ये विभागले गेले युद्ध सुरू होण्यापूर्वी होर्मुझला एकच सागरी मार्ग मानले जात होते. जहाजे निश्चित मार्गाने जात होती. त्यांचा मार्ग बंदरगाह, जहाजाचा करार आणि सुरक्षा पाहून निश्चित केला जात होता. परंतु अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव वाढल्यानंतर येथे दोन वेगवेगळ्या मार्गांची चर्चा सुरू झाली. इराणी मार्ग: हा होर्मुझच्या उत्तरेकडील भागात इराणच्या किनाऱ्याजवळ आहे. हा लारक आणि किश्म बेटांच्या जवळून जातो आणि इराणच्या बंदरांपर्यंत आणि तेल टर्मिनल्सपर्यंत पोहोचतो. ओमानी मार्ग: हा होर्मुझच्या दक्षिणेकडील भागात ओमानजवळ आहे आणि इराणच्या किनाऱ्यापासून दूर आहे. अमेरिका याच मार्गातून जहाजे जाण्यावर भर देतो. अमेरिकन नौदलाच्या संरक्षणात चालणारी अनेक व्यावसायिक जहाजेही याच मार्गाचा वापर करतात.
Source link
अमेरिकेने इराणचे 2 रॉकेट लाँचर्स केले नष्ट:होर्मुझ सामुद्रधुनीत 1 महिन्यानंतर पुन्हा हल्ला; इराण म्हणाला- सैनिकांसह नागरिक ठार
