‘तुमच्या फोनमधील सर्वात जुनी नोंद कोणती आहे?’ माझ्या धाकट्या बहिणीने मला हा प्रश्न अशा पद्धतीने विचारला, जणू काही ती एखादे मोठे रहस्य विचारत होती. तिने सांगितले की, हल्ली ती ‘नोट्स ॲप’ला एखाद्या वैयक्तिक मासिकाप्रमाणे वाचते… असे ‘डायजेस्ट’ जिथे माणसाचे सर्वात खोल विचार आणि निरर्थक गोष्टी एकत्र नोंदवलेल्या असतात.’ लेखिका रेनफोर्ड स्टाफर म्हणतात, बहिणीचे बोलणे ऐकून मी लगेच फोन काढला आणि नोट्स ॲप उघडले. हे ॲप माझ्या मेंदूचा सर्वात अचूक नकाशा आहे, जिथे सर्व काही थोडे विखुरलेले आणि आठवणींशी जोडलेले असते. येथे बनवलेल्या याद्या माझी रोजची कामे सांभाळतात, पण त्याचबरोबर मित्रांचे वाढदिवस, किराणा मालाची यादी आणि काही विचित्र शब्द हे सर्व एकत्र तरंगत राहतात.’ रेनफोर्ड सांगतात, ‘स्क्रोल करताना मला जाणवले की, सोशल मीडियासारख्या सजवलेल्या-सवारलेल्या डिजिटल जगात नोट्स ॲपच आपली खरी, अनफिल्टर्ड ओळख जपते. येथे लाईक, कमेंट किंवा दिखाव्याला जागा नसते. हेच ते ठिकाण आहे जिथे आपले सर्वात विचित्र, उदास आणि प्रिय विचार सुरक्षित राहतात. रेनफोर्ड म्हणतात, ‘नोट्स ॲप हे एक असे ‘डिजिटल टाइम कॅप्सूल’ आहे जे भूतकाळातील पाने एक-एक करून उघडायला लागते. अंगठा जसा-जसा स्क्रीनवर खाली सरकतो, तसतसे वेळेचे थर दूर होऊ लागतात. 2017 ची नोंद समोर येते; त्यात माझ्या मांजरीच्या घोरण्याची रेकॉर्डिंग जतन केलेली होती.’ मग 2019 ची ती नोंद मिळते, जिथे पहिल्या पुस्तकाच्या मुलाखतीचे प्रश्न मी खूप घाईघाईत लिहिले होते… पण प्रत्येक पान आनंददायी नसते. 2022 च्या नोंदीवर बोटे थांबतात. त्यात तुटलेल्या नात्याची निराशा होती, आपले सामान परत मागण्यासाठी दहा मेसेजचे ड्राफ्ट्स होते… प्रत्येक शब्दात संकोच, वेदना आणि उदासी होती. या 1,781 अपूर्ण विचारांमध्ये, मसुद्यांमध्ये, आठवणींमध्ये आणि स्वतःच्याच जुन्या रूपांमध्ये स्क्रोल करताना मी हसले. किती विस्कळीतपणा आहे, किती अव्यवस्था आहे. पण हीच तर त्याची सुंदरता आहे. ही माझी खरी, अनघड आणि प्रामाणिक कथा आहे. हा त्या क्षणांचा संग्रह आहे जे मी कदाचित विसरले असते. हा माझ्या आयुष्याचा खाजगी इतिहास आहे, जो कोणत्याही दिखाव्याशिवाय माझ्यासोबत चालत राहिला आहे.’ लहान-लहान डिजिटल खुणा सर्वात अर्थपूर्ण दस्तऐवज – तज्ज्ञ मानसशास्त्रज्ञ ज्युलिया सोआरेस म्हणतात, ‘डिजिटल साधने आपल्या आठवणी जपण्यासाठी आणि त्या आठवण्यासाठी मदत करणारे ‘भागीदार’ बनले आहेत.’ आपण अनेकदा विचार करतो की जुने व्हॉइसमेल, ईमेल किंवा नोट्स महत्त्वाचे नाहीत, पण वेळ निघून गेल्यावर तीच छोटी-छोटी डिजिटल चिन्हे आपल्या आयुष्यातील सर्वात भावनिक आणि अर्थपूर्ण दस्तऐवज ठरतात. न्यूयॉर्कमधील विद्यार्थी अँडीला वाटत होते की, तो शेवटच्या क्षणी आईसाठी काहीही करू शकला नाही. पण जेव्हा त्याने त्या दिवसांचे नोट्स पुन्हा वाचले, तेव्हा त्याला जाणवले की तो पूर्ण निष्ठेने तिची काळजी घेत होता. तर, ट्रेनर नादियासाठी 2016 मध्ये लिहिलेली पहिली नोंद, एक छोटी कविता, गेल्या 8 वर्षांत झालेल्या बदलांचा एक जिवंत दस्तऐवज बनली आहे.
Source link
नोट्स ॲप, सोशल मीडियाच्या झगमगाटापासून दूर एक सुंदर कोपरा:अमेरिकन लेखिकेचा अनुभव- 1700 अपूर्ण नोट्समध्ये लपलेय स्वतःला घडवण्याचे साधन
