स्वतःची एअरलाइन्स सुरू करू शकते अदानी समूह:नागरिक उड्डाण मंत्रालय नियमांमध्ये शिथिलता आणू शकते; सध्या विमानतळ संचालन सांभाळते

अदानी समूह भारताच्या विमान वाहतूक क्षेत्रात आपली उपस्थिती आणखी मजबूत करण्यासाठी स्वतःची एअरलाइन सुरू करण्याची योजना आखत आहे. यासाठी समूहाने सरकारकडे अनुकूल धोरणात्मक वातावरण निर्माण करण्याची आणि सध्याचे निर्बंध हटवण्याची मागणी केली आहे. नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने अदानी समूहाच्या या प्रस्तावानंतर एअरलाइन आणि विमानतळ व्यवसायातील क्रॉस-ओनरशिपचे नियम सोपे करण्यावर चर्चा आणि कायदेशीर सल्लामसलत सुरू केली आहे. प्रश्न-उत्तरांच्या माध्यमातून समजून घेऊया की अदानी समूहाची ही योजना काय आहे? प्रश्न 1. अदानी समूहाची नवीन योजना काय आहे? उत्तर: अदानी समूह भारतात स्वतःची एअरलाइन सुरू करण्याचा विचार करत आहे. आतापर्यंत अदानी समूह विमानतळे आणि संबंधित सेवांपुरताच मर्यादित होता आणि एअरलाइन व्यवसायापासून दूर राहत होता, परंतु आता त्याने आपल्या या धोरणात मोठा बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. अदानी समूहाची विमान वाहतूक परिसंस्था प्रश्न 2. सरकारला या धोरणात बदल करण्याची गरज का भासत आहे? उत्तर: सध्या भारतीय देशांतर्गत विमान वाहतूक बाजारात इंडिगो आणि एअर इंडिया समूहाचे वर्चस्व आहे. या दोन्ही कंपन्या मिळून सुमारे 90% बाजारपेठेवर नियंत्रण ठेवतात. सरकारला या बाजारात स्पर्धा वाढवायची आहे, जेणेकरून प्रवाशांना चांगल्या सेवा आणि पर्याय मिळू शकतील. म्हणूनच, विमानतळ चालकांनाही एअरलाइन चालवण्याची परवानगी देण्याचा विचार केला जात आहे. प्रश्न 3. सध्याचे नियम काय आहेत आणि अदानी समूहाला कोणते बदल हवे आहेत? उत्तर: दिल्ली आणि मुंबई विमानतळांच्या सध्याच्या नियमांनुसार, विमानतळ ऑपरेटर कोणत्याही शेड्युल्ड एअरलाइनमध्ये 10% पेक्षा जास्त हिस्सा ठेवू शकत नाहीत. अदानी समूहाला ही 10% स्टेकची अट पूर्णपणे काढून टाकायची आहे. समूहाला कोणत्याही एअरलाइनमध्ये अल्पसंख्याक भागीदार होण्याऐवजी स्वतःच्या पूर्ण मालकीची एअरलाइन चालवायची आहे. प्रश्न 4. जर नियम बदलले तर एअरलाइन्स देखील विमानतळांमध्ये हिस्सा घेऊ शकतील का? उत्तर: होय, जर नागरी उड्डाण मंत्रालयाने क्रॉस-ओनरशिप नियमांमध्ये शिथिलता आणली, तर यामुळे दुहेरी मार्ग खुला होईल. जिथे एकीकडे विमानतळ चालवणाऱ्या कंपन्या एअरलाइन्स सुरू करू शकतील, तर दुसरीकडे एअरलाइन कंपन्या देखील विमानतळांमध्ये हिस्सा खरेदी करू शकतील. प्रश्न 5. आधी अदानी समूह एअरलाइन व्यवसायापासून दूर राहण्याबद्दल बोलत होता, आता यू-टर्न का? उत्तर: डिसेंबरमध्ये नवी मुंबई विमानतळाच्या उद्घाटनापूर्वी जीत अदानी यांनी म्हटले होते की, एअरलाइन व्यवसाय त्यांच्या उच्च-मार्जिन मालमत्ता मॉडेलमध्ये बसत नाही. पण दोन कारणांमुळे ही विचारसरणी बदलली आहे: प्रश्न 6. अदानी समूहाचे विमान वाहतूक क्षेत्रात आधीपासून किती वर्चस्व आहे? उत्तर: अदानी समूह आधीपासूनच मुंबईसह देशातील 8 प्रमुख विमानतळांचे संचालन करत आहे. याव्यतिरिक्त, ग्राउंड हँडलिंग, देखभाल, दुरुस्ती आणि ओव्हरहॉल (MRO) आणि पायलट प्रशिक्षण यांसारख्या विमान वाहतूक विभागांमध्येही अदानी समूहाची मजबूत उपस्थिती आहे. प्रश्न 7. या पावलाचा सध्याच्या एअरलाईन्स आणि उद्योगावर काय परिणाम होईल? उत्तर: जर अदानी समूह एअरलाईन सुरू करेल, तर हितसंबंधांच्या संघर्षाचा मुद्दा निर्माण होऊ शकतो. सध्याच्या एअरलाईन्स याला विरोध करू शकतात. त्यांना भीती वाटू शकते की अदानी त्यांच्या विमानतळांवर त्यांच्याच एअरलाईनला चांगले फ्लाइट स्लॉट आणि पार्किंगमध्ये प्राधान्य देऊ शकतात. प्रश्न 8. तज्ञांचे या प्रकरणावर काय म्हणणे आहे? उत्तर: तज्ञांचे म्हणणे आहे की जर सरकारने विमानतळ चालकांना एअरलाईन चालवण्याची परवानगी दिली, तर कठोर नियम तयार करावे लागतील जेणेकरून विमानतळ आणि एअरलाईनचे कामकाज पूर्णपणे स्वतंत्र राहील. याव्यतिरिक्त, जागतिक पुरवठा साखळीतील समस्या आणि विमानांच्या वितरणातील विलंबामुळे नवीन एअरलाईनला बाजारात पूर्णपणे स्थिरावण्यासाठी अनेक वर्षांचा कालावधी लागू शकतो. नॉलेज बॉक्स: ‘क्रॉस-ओनरशिप’ नियम काय आहे? हा नियम विमानतळ चालकाला कोणत्याही विमान कंपनीत 10% पेक्षा जास्त शेअर्स ठेवण्यापासून प्रतिबंधित करतो. याचा उद्देश हे सुनिश्चित करणे आहे की विमानतळ मालक कोणत्याही विशिष्ट विमान कंपनीला फायदा पोहोचवू नये आणि सर्व विमान कंपन्यांना समान संधी मिळाव्यात.



Source link