Neeraj Khandelwal Success Story: आयआयटी-मुंबईतून पदवीधर नीरज खंडेलवाल यांनी भारताचे सर्वात मोठे क्रिप्टोकरन्सी एक्सचेंज CoinDCX सुरू करण्यासाठी परदेशातील आकर्षक नोकरीच्या संधी नाकारल्या. देशांतर्गत क्रिप्टो पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी त्यांनी अमेरिकेतील वार्षिक 60 लाखांच्या सॅलरी पॅकेजला नाकारून देशाच्या विकासाला प्राधान्य दिले.

नीरज खंडेलवाल कोण आहे?
2018 मध्ये क्रिप्टोचा जगभर विस्तार होताना सुमित गुप्ता आणि नीरज खंडेलवाल या दोघांनी CoinDCX चा पाया घातला. भारतातील सर्वसामान्यांना क्रिप्टो गुंतवणुकीचा पर्याय मिळावा या उद्देशाने दोघांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. सुमितसोबत मिळून नीरज खंडेलवाल यांनी CoinDCX चा तांत्रिक आणि संरचनात्मक पाया घातला, जी सध्या भारतातील सर्वात मोठ्या आणि लोकप्रिय क्रिप्टो ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मपैकी आहे.
नीरज खंडेलवाल यांचा प्रवास
द फाउंडर थेसिस पॉडकास्टनुसार अभियांत्रिकीची पदवी पूर्ण केल्यानंतर देशाच्या विकासात थेट योगदान देण्याच्या आशेने नीरज नागरी सेवा परीक्षेची तयारी करण्यासाठी दिल्लीला गेला. मात्र, त्यांची ही योजना प्रत्यक्षात येऊ शकली नाही, आणि त्यांनी आपले लक्ष अशा नव्या क्षेत्रांकडे वळवले जिथे ते काहीतरी भरीव योगदान देऊ शकेल. जिज्ञासा आणि जिद्द यामुळेच नीरज लवकरच क्रिप्टोकरन्सी या उदयोन्मुख क्षेत्राकडे आकर्षित झाले, जे भारताच्या पुढील 30-40 वर्षांच्या आर्थिक भविष्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे म्हणून ओळखले.
परदेशात लाखोंच्या पॅकेजची ऑफर नाकारली
आयआयटी मुंबईतून इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंगचे पदवी शिक्षण पूर्ण केल्यावर एका युरोपियन कंपनीकडून सुमारे 50-60 लाख वार्षिक पॅकेजची ऑफर मिळाली. अशी संधी कोणताही तरुण सहजासहजी सोडत नाही, पण नीरजचे ध्येय केवळ चांगली नोकरी करणेच नव्हते. परदेशात जाण्याऐवजी भारतातच राहून काहीतरी वेगळे करण्याचा निर्णय घेतला आणि काही काळ मित्रांच्या कंपनीत नोकरी केल्यावर व्यवसायात पाऊल ठेवले.
तीन महिन्यांची बचत, घराचे भाडे भरणेही कठीण
2018 मध्ये मुंबईतील छोट्या फ्लॅटमधून CoinDCX सुरू करण्याची सुरुवात झाली. आयआयटी मुंबईचे विद्यार्थी – सुमित गुप्ता आणि कॉलेजमधील मित्र नीरज खंडेलवाल – यांनी मोठे यश मिळवण्याचे स्वप्न पाहिले. दोघांकडे केवळ तीन महिन्यांची बचत होती आणि त्यांना घराचे भाडे भरणेही कठीण होते. पण, सगळ्या अडचणींवर मात करून दोघांनी अशा प्रवाशाची सुरुवात केली ज्यामुळे लवकरच देशातील सर्वात यशस्वी उद्योजकांपैकी बनले.
CoinDCX ची सुरुवात कशी झाली?
2018 मध्ये नीरजने एका मित्रासोबत CoinDCX सुरू केले. दोघांनी आपल्या जिद्द व चिकाटीच्या बळावर कंपनीचा झपाट्याने विस्तार केला आणि सध्या जवळपास 800 लोक इथे काम करत असून सुमारे 25,000 कोटी रुपये कंपनीची उलाढाल असल्याचे सांगितले जाते. पण इतकं आर्थिक यश मिळवूनही नीरज समाधानी नव्हते. त्यांचे ध्येय केवळ यशापुरते मर्यादित नव्हते, तर देशाच्या तांत्रिक सामर्थ्याशीही संबंधित होते. भारताला अत्याधुनिक अंतराळ तंत्रज्ञानात आत्मनिर्भर आणि जागतिक शक्ती बनवण्यासाठी काम सुरू केले.
CoinDCX नंतर स्पेस टेक्नॉलॉजीजची स्थापना केली
नीरजने आयआयटीमधील वर्गमित्र आणि शास्त्रज्ञ देवासोबत बेंगळुरूमध्ये ‘ॲस्ट्रोबेस स्पेस टेक्नॉलॉजीज’ची स्थापना केली. देवने जवळपास 10 वर्षे इस्रोमध्ये काम केलेले होते. या टीमने रॉकेट इंजिन तंत्रज्ञानावर काम सुरू केले आणि 18 महिन्यांच्या अविरत संशोधन, रचना आणि चाचणीनंतर 800 किलो-न्यूटनचे इंजिन विकसित केले ज्याला ‘एव्हरेस्ट इंजिन’ असे नाव दिले.
नव्या स्पेस टेक्नोलॉजीचे मोदींकडून कौतुगोद्गार
एव्हरेस्ट इंजिनची कामगिरी केवळ तांत्रिक प्रगती नाही. भारतातील खाजगी कंपन्या आता अत्याधुनिक रॉकेट तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या दिशेने वेगाने प्रगती करत असून FFSC तंत्रज्ञान आणि एलओएक्स-मिथेन प्रणोदकावर आधारित इंजिन भारताच्या खाजगी अंतराळ क्षमतांचा विस्तार करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानले जात आहे. या प्रकल्पाचे अलीकडेच पंतप्रधान मोदींनी देखील तोंडभरून कौतुक केले.

