remedies for stop Premature white Grey Hair at home, how to reduce white hair problem, केस सफेद होण्यापासून थांबवण्यासाठी उपाय, वयाच्या 30 मध्ये केस पांढरे का होतात? केसांना कोणते ५ तेल लावल्याने केसगळती थांबते

आयुर्वेदात आवळ्याला ‘रसायन’ (Rejuvenator) आणि ‘वयस्थापन’ (Anti-aging) औषधी वनस्पती मानले जाते, जी वाढत्या वयाचे परिणाम रोखण्यास मदत करते. आवळ्यामध्ये अत्यंत उच्च प्रमाणात व्हिटॅमिन सी, गॅलिक ॲसिड आणि शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट्स असतात. हे तेल बनवण्यासाठी शुद्ध खोबरेल तेलात आवळ्याचा वापर केला जातो. आवळा डोक्याच्या त्वचेतील वाढलेला पित्त दोष शांत करतो आणि मेलेनिन निर्माण करणाऱ्या पेशींना पुन्हा सक्रिय करतो. दुसरीकडे, शुद्ध खोबरेल तेल केसांच्या आतील भागापर्यंत (Cuticles) खोलवर पोहोचते आणि केसांमधील प्रोटीनचे नुकसान होण्यापासून रोखते. या दोन घटकांचे मिश्रण केसांची मुळे मजबूत करते, केस अधिक पांढरे होण्यापासून रोखते आणि केसांना एक नैसर्गिक चमकदार काळसरपणा प्रदान करते.

आपल्या स्वयंपाकघरात सहज उपलब्ध होणारा कढीपत्ता हा कॅरोटेनॉईड्स, प्रोटीन्स, व्हिटॅमिन बी-कॉम्प्लेक्स आणि बीटा-कॅरोटीनचा उत्तम स्रोत आहे. आयुर्वेदात काळ्या तिळापासून काढलेल्या तेलाला ‘सूक्ष्म’ (त्वचेच्या सखोल भागापर्यंत पोहोचणारे) आणि ‘केश्य’ (केसांसाठी अत्यंत हितकारक) मानले गेले आहे. कढीपत्त्यातील जैव-सक्रिय घटक (Bioactive compounds) केसांचा नैसर्गिक काळा रंग टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक असणारी सर्व पोषक तत्त्वे पुरवतात. काळ्या तिळाचे तेल डोक्याच्या त्वचेतील उष्णता आणि थंडावा यांचा समतोल राखते आणि रक्ताभिसरण गतिमान करते. हे तेल नियमित लावल्याने केस पातळ होण्याची समस्या दूर होते आणि केसांची घनता वाढून ते दाट आणि काळे होतात.

आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींमध्ये भृंगराज (Eclipta Alba) या वनस्पतीला ‘केशराज’ म्हणजेच केसांचा राजा हा दर्जा देण्यात आला आहे. केसांचे संपूर्ण आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि त्यांचा नैसर्गिक काळा रंग परत मिळवून देण्यासाठी भृंगराजपेक्षा श्रेष्ठ दुसरी कोणतीही वनस्पती नाही. भृंगराजमधील विशेष घटक मेलेनिनचे उत्पादन वाढवण्यास थेट मदत करतात. खोबरेल तेलात भृंगराज शिजवून तयार केलेले हे तेल केवळ अकाली केस पांढरे होणे रोखत नाही, तर डोक्यातील कोंडा (Dandruff), त्वचेची खाज आणि ताणतणावामुळे येणारी निद्रानाशाची समस्या देखील दूर करते. रात्री हे तेल लावून मालिश केल्याने शांत आणि गाढ झोप लागण्यास मदत होते, ज्यामुळे पर्यायाने केसांचे आरोग्य सुधारते.

लाल जास्वंदाची फुले आणि त्याची पाने अमिनो ॲसिड, नैसर्गिक मॉइश्चरायझिंग घटक (Mucilage) आणि व्हिटॅमिन सी ने समृद्ध असतात. तर बदाम तेल हे व्हिटॅमिन ई आणि ओमेगा-३ फॅटी ॲसिडचा एक उत्तम साठा आहे. हे तेलाचे मिश्रण कोरड्या, निर्जीव आणि रुक्ष झालेल्या केसांसाठी एखाद्या नैसर्गिक कंडिशनरप्रमाणे काम करते. जास्वंद डोक्याच्या त्वचेतील पित्त कमी करून सुप्त झालेल्या केसांच्या मुळांना पुन्हा जिवंत करते. दुसरीकडे, बदाम तेल केसांमधील ओलावा टिकवून ठेवते, केसांची टोके दुभंगणे (Split ends) रोखते आणि केसांच्या वृद्धत्व येण्याच्या प्रक्रियेला मंद करते. यामुळे केस मऊ, रेशमी आणि लांब राहण्यास मदत होते.

काळे तीळ हे तांबे (Copper), लोह (Iron), कॅल्शियम आणि अँटीऑक्सिडंट्सचा पॉवरहाउस मानले जातात, तर एरंडेल तेल (Castor Oil) हे घट आणि राइसिनोलेइक ॲसिड तसेच ओमेगा-६ फॅटी ॲसिडने समृद्ध असते. शरीरात तांब्याची (Copper) कमतरता असणे हे अकाली केस पांढरे होण्याचे एक मुख्य कारण आहे, आणि काळे तीळ ही कमतरता थेट पूर्ण करतात. एरंडेल तेल अतिशय घट्ट असल्यामुळे ते डोक्याच्या त्वचेतील ओलावा लॉक करून ठेवते, केसांची मुळे मजबूत करते आणि नवीन उगवणारे केस काळे व मजबूत येण्यासाठी अनुकूल वातावरण तयार करते. या दोन्ही घटकांचे एकत्र मिश्रण केसांच्या पुनरुज्जीवनासाठी अत्यंत प्रभावी ठरते.

• गरम करण्याची पद्धत (Double Boiler Method): निवडलेले तेलाचे मिश्रण कधीही थेट आचेवर गरम करू नका. एका भांड्यात पाणी उकळत ठेवा आणि त्यावर तेलाची वाटी ठेवून ‘डबल बॉयर’ पद्धतीने तेल हलके कोमट करा.
• मालिश करण्याची पद्धत : कोमट झालेले तेल बोटांच्या साहाय्याने डोक्याच्या त्वचेला (Scalp) लावा आणि १५ ते २० मिनिटे वर्तुळाकार आकारात (Circular motion) हलक्या हाताने मालिश करा. यामुळे रक्ताभिसरण सुधारते.
• कालावधी आणि धुणे : तेल लावल्यानंतर किमान १ ते २ तास तसेच राहू द्या. रात्रभर तेल डोक्यावर ठेवल्यास ते अधिक फायदेशीर ठरते. यानंतर कोमट पाण्याने आणि सौम्य शॅम्पूने किंवा रीठा-शिकाकाईने केस धुवून टाकावेत.
  दिवसभरात भरपूर पाणी पिणे, तिखट व आंबट पदार्थांचे सेवन कमी करणे, रात्री ७-८ तासांची शांत झोप घेणे आणि प्राणायामाच्या माध्यमातून मानसिक ताण कमी ठेवणे यामुळे ‘अकाल पालित्य’ पूर्णपणे रोखता येतो आणि केस दीर्घकाळ काळेभोर राहतात.