‘Snail Mail’ चा नवा ट्रेंड डिजिटल जगात व्हॉट्सॲप आणि ईमेलच्या गर्दीला पर्याय म्हणून झपाट्याने लोकप्रिय होत आहे. इन्स्टंट मेसेजिंगच्या वेगवान युगात Gen Z आता संथ आणि कागदी पत्रांच्या अनुभवाकडे वळत आहे. (REF.)
‘अँटी-AI’ आणि डिजिटल डिटॉक्स चळवळ
आजच्या काळात इंटरनेटवर AI-जनरेटेड मजकुराची आणि डेटाची प्रचंड गर्दी झाली आहे. हार्वर्ड आणि गॅलपच्या संशोधनानुसार, सुमारे 65 टक्के तरुणांचे असे मत आहे की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मुळे मानवामधील सखोल वैचारिक विचार करण्याची क्षमता कमी होत आहे. (REF.)
या वाढत्या डिजिटल बर्नआउटला कंटाळलेले तरुण स्क्रीन सोडण्यासाठी ‘Snail Mail’चा वापर डिजिटल डिटॉक्सचे साधन म्हणून करत आहेत. हाताने लिहिलेले पत्र, कस्टमाईझ केलेले आर्ट प्रिंट्स आणि हाताने जोडलेली स्टेशनरी ही मानवी भावनांची साक्ष देतात, जी कोणतीही AI सिस्टीम किंवा अल्गोरिदम हुबेहुब तयार करू शकत नाही.
सबस्क्रिप्शन इकॉनॉमी: एक नवा इंटरनेट बिझनेस
‘Snail Mail’ हा केवळ एक विरंगुळा राहिला नसून, सोशल मीडियाच्या मदतीने तो एक फायदेशीर उद्योग बनला आहे. इन्स्टाग्रामवर ‘Snail Mail’ हॅशटॅगखाली लाखो पोस्ट्स आहेत. तरुण कलाकार आणि इन्फ्लुएन्सर्सना डिजिटल सबस्टॅक न्यूजलेटर्सपेक्षा याच्या फिजिकल रूपाने अधिक नफा मिळत आहे. (REF.)
उदाहरणार्थ, 2-7 डॉलर प्रतिमहिना फी घेऊन ‘द लकी डक मेल क्लब’ (The Lucky Duck Mail Club) चालवणाऱ्या किकी क्लासन सारख्या तरुण क्रिएटर या संथ पत्रांच्या विक्रीतून दरमहा हजारो डॉलर्सची कमाई करत आहेत. भारतातही हा ट्रेंड वेगाने वाढत असून ‘जलेबी स्टुडिओ’ सारख्या कलाकारांचे 300 ते 500 रुपयांचे मंथली स्नेल मेल सबस्क्रिप्शन पॅकेजेस तरुण आवडीने खरेदी करत आहेत.
डेटा प्रायव्हसी आणि हाय विश्वासार्हता
तांत्रिक आणि न्यूरोमार्केटिंग संशोधनात असे दिसून आले आहे की, आजच्या जाहिरातींच्या आणि डेटा ट्रॅकिंगच्या जमान्यात तरुण पिढीला त्यांच्या गोपनीयतेची चिंता भेडसावत आहे. ईमेलचा ओपन रेट अवघा 1 टक्के राहिला असताना, फिजिकल पत्रांचा रीकॉल रेट जास्त आहे. भौतिक स्वरूपात घरच्या टेबलावर आलेले पत्र वाचकांना कोणत्याही स्पॅम किंवा मालवेअरच्या धोक्याशिवाय एक विश्वासार्ह आणि जिवंत अनुभव देते.
‘इंडिया पोस्ट’चा हाय-टेक ‘ग्लो-अप’
या ट्रेंडचा वाढता प्रभाव पाहून पारंपरिक टपाल व्यवस्थेनेही कात टाकली आहे. भारतीय टपाल विभागाने (REF.) IIT-Delhi येथे पहिले ‘Gen Z पोस्ट ऑफिस’ सुरू केले आहे, जे थेट Wi-Fi, QR-based booking आणि डिजिटल पेमेंट्स (IPPB) सारख्या आधुनिक हाय-टेक सुविधांनी सज्ज आहे. (REF.)
डिजिटल मेसेजच्या युगात संथ गतीने चालणाऱ्या या कागदी संस्कृतीने तंत्रज्ञानाला नाकारले नसून, तंत्रज्ञानाच्या अतिवापराला एक संतुलित, कलात्मक आणि मानवी पर्याय दिला आहे.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
