तिकीट मिळण्याचे टेन्शन मिटले! ट्रेन सुटण्याच्या 15 मिनिटे आधीही बुक करा कन्फर्म सीट । Maharashtra Times

जर तुम्हाला अचानक प्रवास करायचा असेल आणि आगाऊ तिकिटे बुक केली नाहीत तर सुटकेची बातमी आहे. भारतीय रेल्वेने एक नवीन नियम लागू केला आहे, ज्यानुसार प्रवासी ट्रेनच्या नियोजित वेळेपूर्वी 15 मिनिटांपर्यंत तिकीट बुक करू शकतात. चार्ट तयार झाल्यानंतरही ट्रेनमधील सीट रिकामी असेल तेव्हाच ही सुविधा उपलब्ध होईल. यामुळे लोकांना कन्फर्म तिकीट मिळविण्यासाठी शेवटच्या क्षणी प्रवास करण्याची शक्यता वाढेल.

पूर्वी काय होते आणि आता काय बदलले आहे?

यापूर्वी ट्रेन चार्ट झाल्यानंतर तिकीट बुकिंग बंद करण्यात आले होते. अशा परिस्थितीत अनेक वेळा ट्रेनमधील जागा रिकाम्या होत्या, पण प्रवाशांना तिकीट खरेदी करता आले नाही. नव्या नियमानंतर आता चार्ट तयार झाल्यानंतर उर्वरित जागांवर तिकिटे बुक करता येणार आहेत. म्हणजेच, जर काही कारणास्तव सीट रिकामी असेल तर ती ट्रेन सुटण्याच्या 15 मिनिटे आधी दुसऱ्या प्रवाशाला दिली जाऊ शकते. यामुळे रिक्त जागांचा अधिक चांगला वापर होईल.

तिकिटं कुठे बुक करू शकतो?

प्रवासी या सुविधेचा अनेक प्रकारे वापर करू शकतात. जर सीट उपलब्ध असेल तर IRCTC ची अधिकृत वेबसाइट, IRCTC रेल कनेक्ट मोबाइल अॅप किंवा रेल्वेच्या पॅसेंजर रिझर्वेशन सिस्टम (PRS) काउंटरवरून तिकीट बुक करता येईल. तिकिटे बुक करण्यापूर्वी सिस्टममध्ये सीटची उपलब्धता दर्शविली जाईल. जर जागा रिकामी असेल तरच कन्फर्म तिकीट दिले जाईल. त्यामुळे प्रवास करण्यापूर्वी सीटची स्थिती नक्की तपासा.

कोणत्या गाड्यांना ‘या’ सुविधेचा लाभ मिळणार?

रेल्वे अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ज्या आरक्षित गाड्यांमध्ये चार्ट तयार झाल्यानंतरही जागा रिकाम्या राहतात, अशा गाड्यांमध्ये ही सिस्टिम लागू होईल. यात वंदे भारत एक्सप्रेस सारख्या प्रीमियम गाड्यांचाही समावेश आहे. मात्र, संबंधित ट्रेनमध्ये प्रत्यक्षात सीट उपलब्ध असेल तरच तिकिटे उपलब्ध होतील. सर्व जागा भरल्या तर शेवटच्या क्षणीही तिकिटे दिली जाणार नाहीत. त्यामुळे आसनाची उपलब्धता ही सर्वात महत्त्वाची अट आहे.

कोणत्या प्रवाशांसाठी सर्वात जास्त फायदेशीर?

ज्यांना अचानक प्रवास करावा लागतो त्यांच्यासाठी हा नवीन नियम खूप उपयुक्त ठरू शकतो. जसे की वैद्यकीय आणीबाणी, तातडीची व्यावसायिक बैठक, कुटुंबात आपत्कालीन परिस्थिती किंवा इतर महत्त्वाच्या कामांसाठी ताबडतोब निघणे. पूर्वी अशा प्रकरणांमध्ये कन्फर्म तिकीट मिळणे कठीण होते, परंतु आता जागा रिकामी असताना प्रवास करणे सोपे होऊ शकते. यामुळे प्रवाशांना पूर्वीपेक्षा अधिक सुविधा मिळणार आहे.

कोणत्या गाड्यांना ‘या’ सुविधेचा लाभ मिळणार?

रेल्वे अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ज्या आरक्षित गाड्यांमध्ये चार्ट तयार झाल्यानंतरही जागा रिकाम्या राहतात, अशा गाड्यांमध्ये ही प्रणाली लागू होईल. यात वंदे भारत एक्सप्रेस सारख्या प्रीमियम गाड्यांचाही समावेश आहे. मात्र, संबंधित ट्रेनमध्ये प्रत्यक्षात सीट उपलब्ध असेल तरच तिकिटे उपलब्ध होतील. सर्व जागा भरल्या तर शेवटच्या क्षणीही तिकिटे दिली जाणार नाहीत. त्यामुळे आसनाची उपलब्धता ही सर्वात महत्त्वाची अट आहे.

रेल्वेलाही होणार मोठा फायदा

या बदलामुळे केवळ प्रवाश्यांनाच नाही तर रेल्वेलाही फायदा होणार आहे. पहिला चार्ट तयार झाल्यानंतर अनेक जागा रिक्त राहिल्या आणि त्यांचा वापर करता आला नाही. आता शेवटच्या क्षणापर्यंत त्या जागांवर तिकिटे दिली जाऊ शकतात. यामुळे रेल्वे गाड्यांमधील आसनांचा अधिक चांगला वापर होईल आणि रिक्त जागांची संख्या कमी होईल. त्याचबरोबर रिकाम्या जागा आता प्रवाशांना उपलब्ध होणार असल्याने रेल्वेचे उत्पन्नही वाढण्याची शक्यता आहे.

तिकीट बुक करताना लक्षात ठेवा ‘या’ गोष्टी

तुम्हाला या सुविधेचा लाभ घ्यायचा असेल तर ट्रेन सुटण्यापूर्वी सीटची उपलब्धता वेळेवर तपासा. चार्ट तयार झाल्यानंतर जागा रिकामी असेल तेव्हाच तिकिटे उपलब्ध होतील. तिकीट बुक करण्यासाठी केवळ IRCTC ची अधिकृत वेबसाइट, रेल कनेक्ट ॲप किंवा PRS काउंटरचा वापर करा. कोणत्याही अज्ञात वेबसाइट किंवा एजंटवर अवलंबून राहू नका. योग्य माहितीसह, आपण शेवटच्या क्षणीही कन्फर्म तिकीट मिळवू शकता.