पृथ्वीवर असा सूर्यास्त कधीच पाहिला नसेल! आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावरून दिसला अद्भूत 360-डिग्री नजारा। Maharashtra Times

आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) असलेले नासाचे अंतराळवीर अनिल मेनन यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर एक अतिशय मंत्रमुग्ध करणारा 360 अंशांचा व्हिडिओ शेअर केला आहे. या व्हिडीओमध्ये त्याने ISS चा सर्वात प्रसिद्ध भाग म्हणजेच ‘कपोला’ची झलक दाखवली आहे. अंतराळातून पृथ्वीचे दृश्य कसे दिसते आणि अंतराळवीर तेथे आपला दैनंदिन प्रवास कसा घालवतात याचा हा व्हिडिओ एक उत्तम पुरावा आहे. अनिल मेनन यांनी आपल्या अनोख्या प्रवासाबद्दल काय सांगितले आहे ते जाणून घेऊया.

ISS चे कपोला मॉड्यूल नक्की काय आहे?

कपोलाला स्पेस स्टेशनची “अर्थ-व्ह्यूइंग विंडो” म्हटले जाऊ शकते. हे एक विशेष घुमटाच्या आकाराचे निरीक्षण मॉड्यूल आहे ज्यामध्ये 7 मोठ्या काचेच्या खिडक्या आहेत. हे मॉड्यूल अंतराळवीरांना पृथ्वी आणि मोकळ्या जागेचे 360-डिग्री दृश्य देते. हे 2010 मध्ये ISS सोबत जोडले गेले होते आणि तेव्हापासून ते स्पेस स्टेशनचा सर्वात आवडता आणि प्रसिद्ध कोपरा राहिले आहे.

अनिल मेननने शेअर केला 360° चा अनोखा व्हिडिओ

अनिल मेनन यांनी आपल्या व्हिडिओमध्ये प्रेक्षकांना कपोलाचे आतील दृश्य दाखवले आहे. तो म्हणाला की तो सहकारी अंतराळवीर ख्रिस्तोफर विल्यम्सबरोबर तेथे वेळ घालवत आहे. या दरम्यान दोघांनी कॅमेरा, तारे, भौतिकशास्त्र आणि स्पेसवॉक यासारख्या विषयांवर चर्चा केली. व्हिडिओचा सर्वात खास भाग म्हणजे जेव्हा कपोलाच्या खिडकीतून अंतराळातून पृथ्वीच्या आश्चर्यकारक सूर्यास्ताचे दृश्य दिसले.

केवळ सौंदर्यच नाही, तर एक कपोला देखील

कपोला केवळ सुंदर दृश्यांसाठी वापरला जात नाही. त्याचा व्यावहारिक उपयोगही खूप मोठा आहे. जेव्हा जेव्हा एखादे नवीन अंतराळ यान अंतराळ स्थानकात येते तेव्हा या खिडकीचा वापर त्याच्या डॉकिंगवर लक्ष ठेवण्यासाठी केला जातो. याशिवाय स्टेशनची रोबोटिक शाखा ऑपरेट करण्यासाठी आणि वादळ, जंगलातील आग आणि पृथ्वीवर येणाऱ्या नैसर्गिक घटनांचे फोटो काढण्यासाठी देखील कपोला सर्वात महत्त्वाचा मानला जातो.

अंतराळात जुगड आणि जगण्याचे धडे

अनिल मेनन यांनी आणखी एक मजेशीर खुलासा केला. त्यांनी सांगितले की, 8 महिने ISS वर राहणारे अनुभवी अंतराळवीर ख्रिस्तोफर विल्यम्स त्यांना अनेक व्यावहारिक गोष्टी शिकवत आहेत. यामध्ये डक्ट टेप आणि झिपलॉक बॅगच्या मदतीने प्रयोग आयोजित करणे, सामान त्वरीत शोधणे आणि अंतराळात परिपूर्ण फोटो घेणे समाविष्ट आहे. ही मूलभूत माहिती आहे जी सहसा सामान्य लोकांना दिसत नाही.

अंतराळात गुरु-शिष्य परंपरेला का महत्त्व आहे?

दीर्घकालीन अंतराळ मोहिमा केवळ वैज्ञानिक प्रयोगांपुरत्या मर्यादित नाहीत. अंतराळाच्या आव्हानात्मक वातावरणात सुरक्षित राहण्यासाठी ज्ञान हस्तांतरण खूप महत्वाचे आहे. अनिल मेनन यांच्या या व्हिडिओमध्ये एक अनुभवी अंतराळवीर आपल्या नवीन साथीदाराला अंतराळात कार्यक्षमतेने काम करण्यासाठी कसे तयार करतो हे दाखवते. हे मार्गदर्शन ही अंतराळ विज्ञानाच्या प्रगतीसाठी सर्वात मोठी ताकद आहे.