पूर्वी घराची राखण करण्यासाठी किंवा छंद म्हणून पाळले जाणारे कुत्रे-मांजरी आता ‘फर बेबी’ बनले आहेत. लोक त्यांच्या वाढदिवसावर लाखो रुपये खर्च करत आहेत, त्यांच्यासाठी स्पा, ब्युटी पार्लर, डे-केअर, हॉटेल, आरोग्य विमा आणि अगदी अंत्यसंस्कारासारख्या सेवांचा वापर करत आहेत. हा बदल केवळ महानगरांपुरता मर्यादित नाही, तर जालंधर, लुधियाना, इंदूर आणि जयपूरसारख्या शहरांपर्यंत पसरला आहे. स्ट्रॅटेजिक कन्सल्टंट फर्म रेडसीर, पेट केअर प्लॅटफॉर्म डॉगस्टर, पेटालून्सच्या आकडेवारीनुसार, देशात पाळीव प्राणी मालकी दरवर्षी सुमारे 15% दराने वाढत आहे. 2025 मध्ये देशात सुमारे 3.8 कोटी पाळीव प्राणी होते. यापैकी 90% पेक्षा जास्त कुत्रे होते. 2026 मध्ये पाळीव प्राण्यांची संख्या सुमारे 4.5 कोटींपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. देशात 11% लोकांकडे किमान चार पाळीव प्राणी आहेत. 56% लोक पाळीव प्राण्याला कुटुंबाचा अविभाज्य सदस्य मानतात. पहिल्यांदा पाळीव प्राणी पाळणाऱ्यांमध्ये 70% जेन जी (Gen Z) आहेत. इन्स्टामार्टच्या एका अहवालानुसार, वेगाने वाढणाऱ्या 25 शहरांमध्ये पाळीव प्राण्यांच्या देखभालीची मागणी 50% पेक्षा जास्त वाढली आहे. पाळीव प्राण्यांच्या देखभालीच्या बाबतीत बेंगळूरु आघाडीवर आहे, जिथे ट्रीट आणि प्रीमियम वस्तूंवर सर्वाधिक खर्च होतो. कॅट फूडच्या जास्त मागणीमुळे मुंबईला मांजरांची राजधानी म्हटले जाते. बदलती जीवनशैली, लहान कुटुंबे आणि एकटेपणाच्या काळात पाळीव प्राणी आता भावनिक नात्यांची नवीन कडी बनत आहेत. प्रीमियम काळजी – 10 वर्षांत 3 पटीने वाढला खर्च पशुवैद्यकीय आणि पेट केअर तज्ज्ञ डॉ. अंकित सेठी यांच्या मते, अनेक लोक आपल्या पाळीव प्राण्यांवर उत्पन्नाच्या 10% पर्यंत खर्च करत आहेत. पाळीव प्राणी आता केवळ कुटुंबाचा सदस्यच नाही, तर घरगुती खर्चाची एक वेगळी श्रेणी देखील बनले आहेत. सुमारे 10 वर्षांपूर्वी कुटुंबे पाळीव प्राण्यांवर दरमहा 1,000 ते 3,000 रुपये खर्च करत होती, जो आता सामान्यतः 5,000 ते 15,000 रुपये झाला आहे. प्रीमियम फूड, नियमित आरोग्य तपासणी, लसीकरण, ग्रूमिंग आणि न्यूट्रिशन सप्लिमेंट्सवर खर्च वाढला आहे. आता लोक विचारतात की ‘माझ्या पाळीव प्राण्यासाठी सर्वोत्तम काय आहे’. शहरीकरण, वाढत्या उत्पन्नामुळे वाढली पाळीव प्राणी मालकी इंडिया ब्रँड इक्विटी फाउंडेशनच्या अहवालानुसार, जसजसे भारतीय कुटुंबांचे उत्पन्न वाढत आहे, तसतसे ते पाळीव प्राण्यांच्या देखभालीसाठी अधिक खर्च करण्यास तयार आहेत. यामुळे प्रीमियम उत्पादने आणि सेवांची मागणी वेगाने वाढत आहे. शहरीकरण आणि लहान कुटुंबांच्या वाढत्या प्रवृत्तीमुळे पाळीव प्राणी वेगाने लोकप्रिय होत आहेत. सामाजिक जबाबदारीच्या वाढत्या भावनेमुळे, लोक खरेदी करण्याऐवजी प्राण्यांना दत्तक घेण्याकडे अधिक कल दाखवत आहेत. टियर 2 शहरांमध्ये पाळीव प्राण्यांच्या देखभालीच्या ऑर्डर वर्षभरात दुप्पट झाल्या – डॉग शॅम्पूची शोध सुमारे 600% वाढली. – ग्रेन फ्री पाळीव प्राण्यांच्या अन्नाची मागणी 152% वाढली. – पाळीव प्राण्यांच्या सप्लिमेंट्स आणि वेलनेस उत्पादनांची मागणी 42% वाढली. – डॉग आईस्क्रीमची शोध 245% वाढली. – टियर-2 आणि त्याहून लहान शहरांमध्ये पाळीव प्राण्यांच्या देखभालीच्या ऑर्डरमध्ये वार्षिक 96% वाढ झाली. – पक्ष्यांच्या अन्नाच्या ऑर्डरमध्ये 178%, सशांच्या अन्नाची मागणी 130% वाढली. (आकडेवारी जून 2025 ते 2026 दरम्यान) (स्रोत- इन्स्टामार्ट इंडियाज पेट केअर ट्रेंड्स) कुत्र्यांसाठी 5 हजार रुपयांची शेरवानी खरेदी करत आहेत पाळीव प्राण्यांसोबतच्या नात्याचा सर्वात मनोरंजक संकेत फॅशन आणि उत्सवांमध्ये दिसतो. कुत्रे आणि मांजरींसाठी डिझायनर कपडे बनवणाऱ्या ‘पेटालून्स’ या पेट फॅशन ब्रँडचे संस्थापक अजिंक्य चौबे सांगतात की, पूर्वी ग्राहक एखाद्या खास प्रसंगासाठी पाळीव प्राण्यांचे कपडे घेत असत, पण आता सणासुदीचे कपडे, वाढदिवसाचे कपडे, हिवाळ्यातील जाकीट, रेनकोट आणि कॅज्युअल कपड्यांचा संपूर्ण संग्रह तयार करत आहेत. दिवाळी, रक्षाबंधन, होळी, ख्रिसमस आणि लग्नसोहळ्यांच्या निमित्ताने पाळीव प्राण्यांच्या पोशाखांसाठी ग्राहक 5,000 किंवा त्याहून अधिक खर्च करत आहेत. कुत्र्यांसाठी हाताने विणलेले लेहेंगा आणि खास शेरवानी बनवले जात आहेत.
Source link
पहिल्यांदा प्राणी पाळणाऱ्यांमध्ये 70% जेन-झी:56% पाळीव प्राण्यांना कुटुंबाचा अविभाज्य सदस्य मानतात; देखभालीवर दरमहा 15 हजार खर्च
