गुरू गोरखनाथ आणि त्यांच्या सहकारी योगींच्याभारतभर अनेक कथा प्रचलित आहेत. आजगोरखपूरमध्ये असलेल्या गोरखनाथ मंदिर भागात पूर्वीदाट झाडी होती. कथेनुसार एका नेपाळी सुंदरीने गुरूगोरखनाथ यांना भोजनासाठी आमंत्रित केले. योगी फक्तखिचडी खातात हे तिला ठाऊक होते. त्यामुळे तिनेविविध पक्वान्नांच्या ताटांऐवजी खिचडीची ताटे वाढली.दूर बसलेल्या गुरू गोरखनाथांना मात्र त्या सुंदरीच्यामनातील खोट जाणवली. ते गोरखपूरजवळील दाटझाडीत ध्यानस्थ होऊन बसले. ती सुंदरी वाट पाहून थकली. रोज खिचडी शिजवतराहिली, वाढत राहिली… पण गोरखनाथ आलेच नाहीत.खिचडी शिजवता शिजवता ती स्वतःही दगडांत दगडहोऊन बसली. पण गोरखनाथ आले नाहीत. त्यासुंदरीच्या अथांग वेदना त्या दगडांतून गरम पाण्याचा झराहोऊन वाहू लागल्या. आजही त्या ठिकाणी खिचडीचीमोठी भांडी शिजवली जातात. उत्तर प्रदेश आणिपंजाबमध्येही सत्तासुंदरीची खिचडी शिजत आहे.वर्षअखेरीस किंवा नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला येथेनिवडणुका होण्याची शक्यता आहे. काँग्रेस पक्ष,समाजवादी पक्ष, भारतीय जनता पक्ष, आम आदमी पक्ष…प्रत्येकाचा स्वतःचा अजेंडा आहे. प्रत्येकाने आपापले राजकीय पट मांडून ठेवले आहेत. आता पाहायचे एवढेचकी, बाजी कोण मारणार? सत्तासुंदरीचा स्वीकार कोण करणार किंवा तिचे आमंत्रण कोण स्वीकारणार? उत्तर प्रदेशचा विचार केला तर देणगी -चोरीचा मुद्दा जवळपास निकाली निघालेला आहे. त्यामुळे तेथेभारतीय जनता पक्षाविरोधात सध्या कोणतीही स्पष्ट सत्ताविरोधी लाट दिसत नाही. तसेही मागील लोकसभा निवडणुकांच्या निकालावरून या विधानसभानिवडणुकांचा अंदाज बांधणे योग्य ठरणार नाही. त्यामुळे सध्या तरी उत्तर प्रदेशात विद्यमान सत्ताधाऱ्यांचे पारडेजड दिसत आहे. समाजवादी पक्षानेही गेल्या साडेचारवर्षांत उत्तर प्रदेशात कोणतेही मोठे आंदोलन उभे केलेनाही, जेणेकरून योगी सरकार बचावात्मक भूमिकेतआले असते. उलट समाजवादी पक्ष आणि काँग्रेसने आंदोलनाच्या अनेक संधी गमावल्या. त्याचा त्यांनाराजकीय लाभ मिळू शकला असता. गुंडगिरी आटोक्यात आणण्याचे आणि बाहुबलींवर कारवाई करण्याचे श्रेयमात्र योगी सरकारकडे जाते आणि ते लोकांच्या बोलण्यात तसेच त्यांच्या चेहऱ्यावरही दिसून येते. पंजाबचा विचार केला, तर येथे नव्याने सत्तेत आलेल्या आम आदमीपक्षाचे सरकार आहे.अनेक बाबतींत त्याची वाटचालसमाधानकारक सुरू असल्याचे दिसते. उत्तरप्रदेशप्रमाणेच पंजाबमध्येही सध्या सत्ताधारी पक्षाचेचपारडे जड दिसते . निवडणुका जवळ आल्यावर कायघडेल हे आताच ठामपणे काही सांगता येत नाही. कारणनिवडणुका आणि त्यांचे वातावरण हे बाबू देवकीनंदनखत्री यांच्या चंद्रकांता आणि चंद्रकांता संतती याकादंबऱ्यांसारखे असते. चंद्रकांताची चर्चा झाली कीक्रूरसिंह येतोच आणि अनेक अय्यारही समोर येतात. पणनिवडणुका असा एखादा अय्यार नाहीत की त्या लोकांच्याअंतर्मनात झोपलेल्या देवत्वाला जागे करतील. लोक आपल्या अंतर्मनातील देवत्व जागवून मतदान करूलागतील असा दिवस कधी येईल? लोक चांगल्याव्यक्तींना निवडतील आणि योग्य नसलेल्यांना पराभूतकरतील असे कधी घडेल? हा कोणत्याही राजकीयपक्षाचा प्रश्न नाही; तो व्यक्तीचा प्रश्न आहे. पक्ष कोणताहीअसो, त्याचा उमेदवार योग्य असेल तर त्यालाच निवडूनदिले पाहिजे. पंजाबमध्ये मतदान प्रामुख्याने भावनिकमुद्द्यांवर होते. हा भावना प्रधान प्रदेश आहे. फाळणीचीसर्वाधिक झळ जर कोणाला बसली असेल तर तीपंजाबला. त्या दिवसांची आठवण झाली की संपूर्ण पंजाबआजही हादरतो. अंगावर शहारे येतात. स्वतःच्यावेदनांच्या कथा सांगून सांगून थकून गेलेला हा पंजाबआहे. पण त्या वेदना अजूनही संपण्याची चिन्हे दिसतनाहीत. हा तोच पंजाब आहे. त्याने असंख्य मृतदेह पाहिलेआहेत. मृतवत झालेले माणसे पाहिली आहेत. संघर्ष,हिंसाचार आणि गोळीबाराच्या छायेत गेलेला तो काळइतिहासातील सर्वाधिक अंधाऱ्या पर्वासारखा होता.दिवस असो वा रात्र, वारा असा सळसळत वाहायचा,जणू इतिहासाच्या कुशीत बसून रडत आहे. बाहेर उंचच उंच झाडे दुःखांसारखी उभी होती. ती झाडेअजूनही कोसळलेली नाहीत. ती कुठे ना कुठे जिवंतआहेत. मनाच्या एखाद्या कोपऱ्यात. म्हणूनच या भावनिक आणि भावना प्रधान प्रदेशाकडेअत्यंत समजूतदारपणे आणि गांभीर्याने पाहिले पाहिजे.राजकीय पक्षांनी मत मागताना आणि जनतेने मतदानकरताना हीच संवेदनशीलता जपली तरच पंजाबशीखऱ्या अर्थाने न्याय होऊ शकेल. निवडणुकांसाठी प्रत्येकाचाआपापला राजकीय पटउत्तर प्रदेश, पंजाबमध्ये सत्तासुंदरीचीखिचडी शिजत आहे. वर्षअखेरीस किंवानव्या वर्षाच्या सुरुवातीला येथेनिवडणुका होऊ शकतात. काँग्रेस, सपा,भाजप, आम आदमी पक्ष… प्रत्येकाचास्वतःचा अजेंडा आहे. आपापले राजकीयपट मांडले आहेत.
Source link
नवनीत गुर्जर यांचा कॉलम:सत्तासुंदरीची खिचडी आणि निवडणुका
