स्वयंपाकघरात गॅस स्टोव्ह हा रोजच्या वापरातील अत्यंत महत्त्वाचा उपकरण आहे. आज बाजारात विविध प्रकारचे गॅस स्टोव्ह उपलब्ध आहेत. त्यापैकी ग्लास टॉप गॅस स्टोव्ह आणि स्टेनलेस स्टील गॅस स्टोव्ह हे दोन सर्वाधिक लोकप्रिय पर्याय आहेत. दोन्ही स्टोव्हचे स्वतःचे फायदे आणि काही मर्यादा आहेत. त्यामुळे स्टोव्ह खरेदी करताना फक्त त्याचे दिसणे न पाहता टिकाऊपणा, स्वच्छता, सुरक्षितता, देखभाल आणि बजेट या सर्व गोष्टींचा विचार करणे आवश्यक आहे.
त्यापैकी ग्लास टॉप गॅस स्टोव्ह आणि स्टेनलेस स्टील गॅस स्टोव्ह हे दोन सर्वाधिक लोकप्रिय पर्याय आहेत. दिसायला दोन्ही स्टोव्ह वेगवेगळे असले तरी प्रत्यक्ष वापरात त्यांच्यात काही महत्त्वाचे फरक जाणवतात.ग्लास टॉप स्टोव्ह आधुनिक आणि आकर्षक दिसतो. त्याचा सपाट पृष्ठभाग असल्यामुळे स्वयंपाकानंतर साफसफाई करणे तुलनेने सोपे जाते. दुसरीकडे, स्टेनलेस स्टील स्टोव्ह हा मजबूत आणि पारंपरिक पर्याय मानला जातो. रोजच्या वापरात जड भांडी हाताळणाऱ्या कुटुंबांसाठी त्याची मजबुती फायदेशीर ठरू शकते. (फोटो सौजन्य :- @istock)
ग्लास टॉप गॅस स्टोव्ह म्हणजे काय?
ग्लास टॉप गॅस स्टोव्हमध्ये वरच्या बाजूला मजबूत, उष्णतारोधक टेम्पर्ड ग्लासचा वापर केला जातो. त्याचा आधुनिक आणि आकर्षक लूक स्वयंपाकघराला अधिक सुंदर बनवतो. काळ्या रंगातील ग्लास टॉप विशेषतः लोकप्रिय आहे.ग्लास स्टोव्हचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्याचे आकर्षक डिझाइन आणि स्वच्छ करणे सोपे असणे. स्वयंपाक करताना दूध, भाजी किंवा तेल सांडले तरी ते सपाट पृष्ठभागामुळे सहज पुसता येते. स्टीलच्या स्टोव्हमध्ये ज्या ठिकाणी कोपरे किंवा जोड असतात, तिथे घाण साचण्याची शक्यता तुलनेने जास्त असते.मात्र ग्लास टॉप वापरताना थोडी काळजी घेणे आवश्यक आहे. अतिशय जड भांडी जोरात ठेवणे, स्टोव्हवर वस्तू आपटणे किंवा निर्मात्याने सांगितलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त उष्णता देणे टाळावे. चांगल्या दर्जाचा टेम्पर्ड ग्लास मजबूत असतो, पण तो स्टीलसारखा धक्के सहन करणारा नसतो.
स्टेनलेस स्टील गॅस स्टोव्हचे फायदे
स्टील गॅस स्टोव्ह हा पारंपरिक आणि विश्वासार्ह पर्याय मानला जातो. त्यामध्ये वरचा भाग प्रामुख्याने स्टेनलेस स्टीलचा असतो. मजबुती आणि टिकाऊपणा ही त्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत.घरात रोज मोठ्या प्रमाणात स्वयंपाक होत असेल किंवा स्टोव्हचा वापर जास्त असेल, तर स्टीलचा स्टोव्ह अनेकांसाठी चांगला पर्याय ठरू शकतो. त्यावर भांडी ठेवताना ग्लासप्रमाणे पृष्ठभाग तुटण्याची चिंता कमी असते. त्यामुळे मोठी आणि जड भांडी वापरणाऱ्या कुटुंबांना स्टील स्टोव्ह सोयीचा वाटू शकतो.स्टील स्टोव्हची आणखी एक जमेची बाजू म्हणजे त्याची देखभाल तुलनेने सोपी आणि व्यावहारिक असते. ओरखडे किंवा वापराच्या खुणा दिसू शकतात, परंतु चांगल्या दर्जाचा स्टील स्टोव्ह अनेक वर्षे वापरता येतो.
टिकाऊपणाच्या दृष्टीने कोणता योग्य?
टिकाऊपणाला सर्वाधिक महत्त्व असेल तर स्टील स्टोव्ह हा सुरक्षित पर्याय ठरू शकतो. स्टेनलेस स्टीलचा पृष्ठभाग रोजच्या वापरातील धक्के आणि जड भांड्यांचा वापर तुलनेने चांगल्या प्रकारे सहन करतो.ग्लास टॉप स्टोव्हदेखील टिकाऊ असतात, विशेषतः त्यामध्ये दर्जेदार टेम्पर्ड ग्लास वापरलेला असल्यास. मात्र त्याच्याकडे थोडी अधिक काळजीपूर्वक वागणे गरजेचे असते.म्हणूनच स्टोव्ह घेताना फक्त “ग्लास की स्टील?” एवढाच प्रश्न न विचारता ग्लासची गुणवत्ता, बर्नरची गुणवत्ता, पॅन सपोर्टची मजबुती आणि कंपनीची विश्वासार्हता यांचाही विचार करावा.
टिकाऊपणाच्या दृस्वच्छतेच्या दृष्टीने कोणता चांगला?
या बाबतीत ग्लास टॉपला थोडी आघाडी मिळते. त्याचा पृष्ठभाग सपाट असल्यामुळे अन्नपदार्थ सांडल्यानंतर ओल्या कापडाने किंवा योग्य क्लिनरने साफ करणे सोपे जाते.स्टील स्टोव्हमध्ये बर्नरभोवती किंवा पॅनेलच्या कडांमध्ये तेल आणि अन्नाचे कण जमा होऊ शकतात. त्यामुळे त्याची स्वच्छता करण्यासाठी थोडा अधिक वेळ लागू शकतो.ग्लास स्टोव्ह साफ करताना खूप कठीण स्क्रबर किंवा धारदार वस्तू वापरू नयेत. त्यामुळे ग्लासवर ओरखडे पडू शकतात.
ग्लास स्टोव्ह की स्टील गॅस स्टोव्ह कोणता चांगला
दिसण्याच्या बाबतीत कोणता चांगला?
स्वयंपाकघराचा आधुनिक लूक महत्त्वाचा असेल तर ग्लास टॉप गॅस स्टोव्ह अधिक आकर्षक वाटतो. काळ्या ग्लासचा चमकदार पृष्ठभाग मॉडर्न किचनच्या डिझाइनशी चांगला जुळतो.स्टील स्टोव्हचा लूक तुलनेने पारंपरिक असतो. मात्र साधेपणा, मजबुती आणि व्यावहारिकता पसंत करणाऱ्या लोकांसाठी तो उत्तम पर्याय आहे.
सुरक्षिततेचा विचार
गॅस स्टोव्ह खरेदी करताना सौंदर्यापेक्षा सुरक्षिततेला प्राधान्य द्यावे. स्टोव्हमध्ये योग्य दर्जाचे बर्नर, मजबूत पॅन सपोर्ट आणि सुरक्षित नॉब्स असणे महत्त्वाचे आहे.स्टोव्ह वापरताना गॅसचा वास येत असल्यास त्वरित गॅस बंद करावा आणि गळतीची तपासणी करावी. तसेच स्टोव्हभोवती ज्वलनशील वस्तू ठेवू नयेत.ग्लास स्टोव्ह घेताना विशेषतः चांगल्या दर्जाचा टेम्पर्ड ग्लास असलेले मॉडेल निवडणे योग्य ठरते. कंपनीने दिलेल्या वापराच्या सूचना व वजनाच्या मर्यादा पाळणे आवश्यक आहे.
लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.
मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.
जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.
लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.
शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.… आणखी वाचा
