High Court Decision On Tabbu Content : अभिनेत्री तब्बूच्या व्यक्तिमत्त्व आणि पब्लिसिटीच्या अधिकारांच्या संरक्षणाबाबत, दिल्ली उच्च न्यायालयाने एक निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे अभिनेत्रीलाही दिलासा मिळालाय.
डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीच्याओळखीचा गैरवापर होणे ही गंभीर बाब असल्याचे न्यायालयाने ही मागणी मान्य केली आणि अशा प्रकरणांना हाताळण्यासाठी ‘मानक कार्यपद्धती’ (SOP) तयार करण्याची गरज असू शकते, असेही नमूद केले. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी 7 डिसेंबर रोजी होणार असली, तरी त्यापूर्वीच उच्च न्यायालय यासंदर्भात सविस्तर अंतरिम आदेश जारी करणार आहे.
एआय द्वारे तयार केलेल्या कंटेटमुळे डागाळली प्रतिमा
गुरुवारी, दिल्ली उच्च न्यायालयात न्यायमूर्ती ज्योती सिंग यांच्या एकल खंडपीठासमोर अभिनेत्री तब्बूने दाखल केलेल्या याचिकेवर सुनावणी झाली. अभिनेत्रीने आपल्या व्यक्तिमत्त्वाशी संबंधित आणि पब्लिसिटी अधिकारांच्या संरक्षणासाठी न्यायालयाकडे दाद मागितली आहे. तिचे म्हणणे आहे की, तिचे नाव, इमेज, ओळख आणि व्यक्तिमत्त्व यांचा इंटरनेट आणि विविध डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर अनधिकृतपणे वापर केला जात आहे. तसेच, एआय निर्मित कंटेट आणि तिच्या ओळखीचा गैरवापर करून केले जाणारे डिजिटल ‘इम्पर्सनेशन’ यामुळेही तिच्या प्रतिमेचे नुकसान होत आहे.
अभिनेत्रीचे नाव अश्लील आणि आक्षेपार्ह कंटेटशी जोडून इंटरनेटवर सर्चिंग
सुनावणीदरम्यान, अभिनेत्री तब्बूची बाजू मांडणाऱ्या वरिष्ठ वकील स्वाती सुकुमार यांनी न्यायालयाला सांगितले: “न्यायालयाच्या मागील निर्देशांनुसार, सोशल मीडिया मध्यस्थांना प्रतिवादी म्हणून योग्यरित्या समाविष्ट करण्यासाठी संबंधित पक्षकारांच्या यादीत आवश्यक त्या सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. इंटरनेटवरील काही व्यक्ती अभिनेत्रीचे नाव अश्लील आणि आक्षेपार्ह कंटेटशी जोडून सर्च केले जात आहे. संबंधित डिजिटल प्लॅटफॉर्म्सनाही अशा सर्चिंगमधून आर्थिक लाभ होत आहे; यामुळे केवळ अभिनेत्रीची प्रतिमा मलीन होत नाही, तर तिच्या ओळखीचा व्यावसायिक गैरवापरही होतो.”
आक्षेपार्ह लिंक्स काढून टाकण्याबाबत अंतरिम आदेश
या युक्तिवादांचा विचार केल्यानंतर, न्यायमूर्ती ज्योती सिंग यांनी नमूद केले की, “ज्या लिंक्स समोर आलेल्या आहेत त्यांना काढून टाकणे आवश्यक आहे. अशा आक्षेपार्ह लिंक्स काढून टाकण्याबाबत अंतरिम आदेश जारी केला जाईल.” तसेच न्यायालयाने असेही स्पष्ट केले की, सर्व पैलूंचा सर्वसमावेशकपणे विचार करणारा सविस्तर आदेश नंतर जारी केला जाईल.
गैरवापराशी संबंधित प्रकरणांमध्ये वाढ
न्यायालयाच्या निदर्शनास आले आहे की, सार्वजनिक व्यक्तिमत्त्वांच्या पब्लिसिटी अधिकारां’च्या गैरवापराशी संबंधित प्रकरणांची संख्या सातत्याने वाढत आहे. परिणामी, भविष्यातील प्रकरणांसाठी एक ‘मानक कार्यपद्धती’ तयार करण्याबाबत विचार केला जाऊ शकतो. यामुळे अशा प्रकरणांचे निराकरण करण्यासाठी एकसमान प्रक्रिया अवलंबण्यास न्यायालये आणि संबंधित पक्षांना मदत होईल.
खोटा मजकूर तयार करणे हे एक मोठे आव्हान बनत आहे
अलीकडच्या काळात, AI आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे अशा घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. AI चा वापर करून एखाद्या व्यक्तीचे छायाचित्र, आवाज किंवा ओळख वापरून बनावट कंटेट तयार करणे हे एक गंभीर आव्हान म्हणून समोर येत आहे. परिणामी, अनेक सेलिब्रिटी आपली ओळख सुरक्षित ठेवण्यासाठी न्यायालयात धाव घेत आहेत.
उच्च न्यायालयाने यापूर्वी अशा अनेक प्रकरणांवर सुनावणी केली होती
दिल्ली उच्च न्यायालयाने यापूर्वी अशा अनेक प्रकरणांवर कार्यवाही केली आहे. माजी क्रिकेटपटू गौतम गंभीर आणि सुनील गावस्कर; अभिनेते अर्जुन कपूर, अल्लू अर्जुन, नागार्जुन, वरुण धवन, काजोल, ऐश्वर्या राय बच्चन, अभिषेक बच्चन आणि नागा चैतन्य; गायक जुबिन नौटियाल; चित्रपट निर्माते करण जोहर; पॉडकास्टर राज शमानी; काँग्रेस खासदार शशी थरूर; आणि आध्यात्मिक गुरू श्री श्री रविशंकर अशा अनेक नामवंत व्यक्तींचा समावेश आहे. आपली ओळख, छायाचित्रे, नावे आणि AI-निर्मित खोटा कंटेट यांच्या कथित गैरवापरा विरोधात कायदेशीर दाद मागितली आहे.
लेखकाबद्दलआकांक्षा तळेकरआकांक्षा तळेकर महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाइनमध्ये कन्सल्टन्ट या पदावर कार्यरत आहे. फेब्रुवारी 2023 मध्ये मटा ऑनलाइनमध्ये काम करण्यास सुरूवात केली. तेव्हापासून मनोरंजन, फिल्म इंडस्ट्री विषयक बातम्या लिहिण्यात हातखंडा आहे. तसेच कलाकारांच्या मुलाखती घेणे, वेगवेगळ्या इव्हेंटला उपस्थित राहून तेथील महत्वाच्या बातम्या करणे, सेट व्हिजिट देऊन त्यावर आर्टिकल बनवण्याचा अनुभव आहे.
पत्रकारितेतील अनुभव
आकांक्षा तळेकर यांचा पत्रकारितेच्या अनुभवाची सुरुवात सामना या वृत्तपत्रापासून झाली. तिथे इंटर्नशीप करताना बातम्यांचा पाया काय असतो इथपासून ते अचूक बातम्यांची निवड कशी करावी या गोष्टी शिकून घेतल्या. त्यानंतर लोकशाही वाहिनीवर दुसरी इंटर्नशीप केली आणि मग तिथेच 6 महिने टिकर ऑपरेटर म्हणून काम केले. यावेळी ब्रेकिंग न्यूज करताना प्रेक्षकांना वाचण्यासाठी कोणते शब्द महत्वाचे असतात, किंवा पत्रकारितेमधले शब्द आणि सामान्य आयुष्यातले शब्द यांच्यातील तफावत शिकता आली. लोकशाही वृत्तवाहिनीमध्ये व्हायरल शोसाठी स्क्रिप्ट लिखाणही केले आहे. हे करत असताना विविध व्हायरल व्हिडिओंपाठी नेमकं सत्य काय हे शोधण्याची सवय लागली. त्यामुळे एखादी बातमी करताना त्याचा ठोस पाठपुरावा करावा हे शिकण्यात आले.
लोकशाहीनंतर मुक्तपीठ या वेबपोर्टलसाठी काही काळ काम केले. तिथे व्हिडिओ बनवणे, कॅमेऱ्यासमोर वृत्तवाचन करणे आदी काम केली. या सर्व गोष्टी करत असताना मेघा मराठी या मनोरंजन विषयक वेबपोर्टलसाठी रोज आर्टिकल लिहिण्याचे काम सुरू होते. त्यामध्ये बॉलिवूड किंवा मराठी इंडस्ट्रीमध्ये लेटेस्ट घडणाऱ्या घडामोडी आर्टिकल स्वरुपात दिल्या.
करोनाच्या काळात बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या व्हॅक्सिन सेंटरमध्ये डेटा ऑपरेटर म्हणून दीड वर्ष कार्य केले. त्यावेळी सर्वसामान्य व्यक्ती, त्यांचे स्वभाव आणि अडीअडचणी जवळून जाणता आल्या. हे काम करत असताना विविध राजकिय पक्षांसंबंधित लोकांशी सतत संपर्क होत होत्या. त्यामुळे राजकारणात काय चालू असते याची थोडीफार जाण झाली ज्याचा उपयोग पुढे पत्रकारितेमद्ये झाला.
त्यानंतर हेमा मालिनी संपादक असलेल्या मेरी सहेली या मासिकाची मराठी आवृत्ती माझी सहेली मध्ये 3 वर्षे काम केले आहे. माझी सहेलीमध्ये मनोरंजन विषय कोलम लिहिणे तसेच पॉडकास्टमध्ये वेगवेगळ्या विषयांचे संशोधन करणे, मुलाखतींसाठी प्रश्न तयार करण्याचे काम केले. सध्या महाराष्ट्रा टाइम्स ऑनलाइनध्ये मनोरंजन सिनेसृष्टीविषय बातम्या करणे, गाजलेल्या मालिकांचे अपडेट्स देणे, कलाकारांच्या महत्वाच्या सोशल मीडियावर पोस्टबाबत बातमी तयार करुन ती वाचकांपर्यंत पोहचवण्याचे काम करत आहेत. तसेच मालिका किंवा सिनेमांच्या प्रेस कॉन्फरन्समध्ये जाऊन कलाकारांच्या मुलाखती घेण्याचा अनुभव आहे. मनोरंजन विषयाशिवाय क्राइम आणि व्हायरल व्हिडिओवरुन बातम्या करण्याचीही आवड आहे.
शैक्षणिक माहिती
आकांक्षा तळेकर यांनी पार्ले टिळक विद्यालयातून शालेय शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर साठ्ये महाविद्यालयात विज्ञान शाखेतून 12 वी दिली. पुढे साठ्ये महाविद्यालयातच BMM हा स्पेशल कोर्स केला आणि त्यात पत्रकारितेची पदवी मिळवली.… आणखी वाचा
