वॉशिंग्टन डीसी54 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या मुद्द्यावरून ओमानला बॉम्ब हल्ल्याची धमकी दिली आहे. फॉक्स न्यूजच्या वृत्तानुसार, ट्रम्प म्हणाले की, जर ओमान अमेरिका आणि इराण यांच्यातील सुरू असलेल्या चर्चेत अडथळा ठरला, तर अमेरिका त्याच्यावर ‘बॉम्ब हल्ला’ करेल.
वृत्तानुसार, सोमवारी फोनवर झालेल्या संवादात ट्रम्प यांनी ही धमकी दिली. मात्र, ओमानने असे काय केले होते, ज्याला ते अडथळा मानत आहेत, हे ट्रम्प यांनी सांगितले नाही.
ट्रम्प यांनी असाही दावा केला की, अमेरिकेची इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) सोबत गुप्त चर्चा सुरू आहे. मात्र, IRGC ने काही वेळातच ट्रम्प यांचा हा दावा फेटाळून लावला आणि सांगितले की, अमेरिकेसोबत त्यांची कोणतीही चर्चा होत नाहीये.
अमेरिका-इराण चर्चेत ओमान मध्यस्थ देश
ओमानने दीर्घकाळापासून स्वतःला या संघर्षात तटस्थ देश म्हणून घोषित केले आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेतही त्याने मध्यस्थाची भूमिका बजावली आहे.
युद्ध सुरू झाल्यानंतर इराणकडून ओमानवर अनेक हल्ले झाले, पण तरीही दोन्ही देशांमध्ये चर्चा घडवून आणण्यात त्याची भूमिका कायम राहिली.
ट्रम्प यांचे विधान महत्त्वाचे मानले जात आहे, कारण मध्यस्थाची भूमिका बजावणाऱ्या ओमानला त्यांनी थेट लष्करी कारवाईची धमकी देण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
होर्मुज स्ट्रेटवरच संपूर्ण चर्चा अवलंबून आहे
ओमान सध्या होर्मुज स्ट्रेट पुन्हा सुरू करण्याच्या मुद्द्यावर अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
युद्ध सुरू झाल्यापासून इराणने होर्मुज स्ट्रेटमधील जहाजांची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात थांबवली आहे. जगातील 20% कच्चे तेल आणि द्रवरूप नैसर्गिक वायू याच मार्गाने जातो. त्यामुळे हा सागरी मार्ग पुन्हा सुरू करणे हा दोन्ही देशांमधील सर्वात मोठा मुद्दा बनला आहे.
इराण म्हणाला- जहाजांच्या मार्गावर सहमती झाली
ट्रम्प यांच्या धमकीच्या काही तासांपूर्वी इराणने दावा केला होता की, होर्मुज सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या वाहतुकीबाबत अमेरिका आणि इराण यांच्यात सहमती झाली आहे.
इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बघाई यांनी सोमवारी तेहरानमध्ये पत्रकारांना सांगितले की, दोन्ही पक्ष जहाजांच्या ये-जा करण्याच्या मार्गावर सहमत झाले आहेत. आता फक्त उर्वरित तांत्रिक आणि प्रशासकीय तपशील निश्चित करायचे आहेत, त्यानंतर संयुक्त निवेदन जारी केले जाईल.
IRGC ने ट्रम्प यांचा दावा खोटा ठरवला
ट्रम्प यांच्या या दाव्याला इराणच्या अर्ध-सरकारी वृत्तसंस्था तस्नीम न्यूजच्या हवाल्याने IRGC ने फेटाळून लावले.
IRGC च्या प्रवक्त्याने सांगितले की, त्यांचे अधिकारी आणि अमेरिका यांच्यात कोणत्याही प्रकारची चर्चा होत नाहीये. त्यांनी ट्रम्प यांच्या विधानाला खोटे ठरवत म्हटले की, ही युद्धात झालेल्या पराभवामुळे आणि निराशेमुळे निर्माण झालेली त्यांची कल्पना आहे.
IRGC ही इराणमधील सर्वात प्रभावशाली लष्करी संस्थांपैकी एक आहे. देशाची सुरक्षा, राजकारण आणि अर्थव्यवस्था यातही तिची महत्त्वाची भूमिका मानली जाते.
होर्मुज सामुद्रधुनी उघडण्याच्या बदल्यात इराणला नुकसान भरपाई हवी आहे
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी या महिन्याच्या सुरुवातीला सांगितले होते की, होर्मुज सामुद्रधुनी पूर्णपणे उघडण्याचा निर्णय अमेरिका इराणला नुकसान भरपाई देते की नाही यावर अवलंबून असेल.
इराणचा आरोप आहे की, अमेरिकेने दोन्ही देशांमध्ये झालेल्या सामंजस्य कराराचे (MoU) उल्लंघन केले आहे.
रॉयटर्सने यापूर्वी एका इराणी अधिकाऱ्याच्या हवाल्याने सांगितले होते की, इराणला होर्मुज सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांच्या मालाच्या किमतीच्या 5 ते 7% शुल्क आकारले जावे अशी इच्छा आहे.
ट्रम्प म्हणाले- युद्ध संपवण्याची कोणतीही घाई नाही
फॉक्स न्यूजशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, त्यांना इराणसोबतचे युद्ध संपवण्याची कोणतीही घाई नाही.
त्यांनी इराणची तुलना चांगल्या पोकर खेळाडूशी करत म्हटले की, इराणचे लोक चांगले खेळाडू आहेत, पण ते मरत आहेत.
ट्रम्प म्हणाले की, त्यांची कोणतीही अंतिम मुदत निश्चित नाही. नोव्हेंबरमध्ये होणाऱ्या अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांचाही त्यांच्या निर्णयांवर कोणताही परिणाम होणार नाही.
त्यांनी अमेरिकेच्या शस्त्रास्त्रांच्या साठ्याबद्दलच्या चिंताही फेटाळून लावल्या आणि म्हटले की, वापरलेली शस्त्रे त्याच्या एकूण लष्करी क्षमतेच्या तुलनेत खूप कमी आहेत.
अमेरिका-इराण यांच्यातील 60 दिवसांचा सामंजस्य करार (MoU) आज संपत आहे
अमेरिका आणि इराण यांच्यात 18 जून रोजी झालेला 60 दिवसांचा सामंजस्य करार (MoU) 17 ऑगस्ट रोजी संपत आहे. याचा उद्देश दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू ठेवणे आणि कायमस्वरूपी करारापर्यंत पोहोचणे हा होता.
तथापि, दोन्ही देशांनी नंतर पुन्हा एकमेकांवर हल्ले सुरू केले आणि 8 जुलै रोजी ट्रम्प यांनी युद्धविराम संपल्याची घोषणा केली.
आता सामंजस्य कराराची (MoU) मुदत पूर्ण होत असताना, दोन्ही देशांमधील चर्चेचा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा पुन्हा होर्मुज सामुद्रधुनी (स्ट्रेट) खुली करणे हाच राहिला आहे.
ट्रम्प यांनी पुन्हा सांगितले – इराणला अणुबॉम्ब बनवू देणार नाही
सामंजस्य कराराची (MoU) मुदत संपण्यापूर्वी ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर सांगितले की, इराण कोणत्याही परिस्थितीत अणुबॉम्ब मिळवू नये, ही त्यांची सर्वात मोठी प्राथमिकता राहील.
म्हणजेच, एका बाजूला अमेरिका आणि इराण यांच्यात चर्चा सुरू आहे, तर दुसऱ्या बाजूला ट्रम्प इराणच्या अणुकार्यक्रमावर आपली कठोर भूमिका कायम ठेवून आहेत.
