बीजिंग58 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी 1989 च्या तियानमेन चौकातील निदर्शने दडपण्यासाठी कम्युनिस्ट पक्षाने केलेल्या कारवाईचे समर्थन केले. त्यांनी माजी राष्ट्राध्यक्ष जियांग झेमिन यांचेही कौतुक केले. शी म्हणाले की, त्यावेळी जियांग यांनी पक्षाच्या निर्णयाला पाठिंबा दिला आणि शांघायमधील परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
शी यांनी हे विधान सोमवारी माजी राष्ट्राध्यक्ष जियांग झेमिन यांच्या 100 व्या जयंतीनिमित्त आयोजित कार्यक्रमात केले. त्यांनी चीनसमोर असलेल्या आव्हानांचाही उल्लेख केला. शी यांनी लोकांना कठीण काळात हार न मानण्याचे आणि प्रत्येक आव्हानाचा धैर्याने सामना करण्याचे आवाहन केले.
ते म्हणाले की, चीन आपल्या राष्ट्रीय सार्वभौमत्व, सुरक्षा आणि विकासाशी संबंधित हितांचे दृढपणे रक्षण करेल. त्यांच्या मते, चीनसमोर कितीही मोठे आव्हान आले तरी तो मागे हटणार नाही.

शी जिनपिंग यांनी आपल्या भाषणात 1989 मध्ये तियानमेन स्क्वेअरवरील आंदोलकांविरुद्ध झालेल्या रक्तरंजित कारवाईचे कौतुक केले.
1989 मध्ये तियानमेन स्क्वेअरवर काय घडले होते?
1989 मध्ये चीनची राजधानी बीजिंगमधील तियानमेन स्क्वेअरवर लोकशाही सुधारणांच्या मागणीसाठी मोठे निदर्शने झाली होती. अनेक आठवडे चाललेल्या या निदर्शनांमध्ये हजारो विद्यार्थी आणि सामान्य नागरिक सहभागी झाले होते.
त्यानंतर चिनी सैन्याने आंदोलकांविरुद्ध बळाचा वापर केला आणि आंदोलन चिरडून टाकले. या कारवाईत सैन्य आणि रणगाड्यांचा वापर करण्यात आला होता.
या घटनेत किती लोकांचा मृत्यू झाला, याचा कोणताही एक निश्चित आणि सर्वमान्य आकडा नाही. चीन सरकारने 200 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाल्याचे सांगितले होते. तर, विविध परदेशी स्रोत आणि अंदाजानुसार मृतांची संख्या शेकडो ते हजारोपर्यंत सांगितली गेली आहे.
तियानमेनची ही घटना आजही चीनमध्ये अत्यंत संवेदनशील मानली जाते. या घटनेशी संबंधित चर्चा आणि माहितीच्या प्रसारावर चीनमध्ये कठोर निर्बंध आहेत.

टँक मॅनला तियानमेन नरसंहारादरम्यान झालेल्या विरोधाच्या प्रतीकांपैकी एक मानले जाते.
तियानमेननंतर जियांग झेमिन चीनचे सर्वोच्च नेते बनले
तियानमेन चौकातील निदर्शने दडपल्यानंतर काही काळानंतर जियांग झेमिन चीनच्या कम्युनिस्ट पक्षाचे सरचिटणीस बनले होते. त्यांच्या आधी या पदावर झाओ झियांग होते.
झाओ झियांग यांनी निदर्शकांप्रती मवाळ भूमिका घेतल्याचे मानले जात होते. याच कारणामुळे त्यांना पदावरून हटवण्यात आले होते. यानंतर जियांग झेमिन वेगाने पक्षाच्या सर्वोच्च नेतृत्वात पोहोचले.
1993 पर्यंत जियांग चीनच्या सर्वात शक्तिशाली नेत्यांपैकी एक बनले होते. ते 1993 ते 2002 पर्यंत चीनचे अध्यक्ष राहिले. 30 नोव्हेंबर 2022 रोजी वयाच्या 96 व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले.

चीनमध्ये 1980 च्या दशकाच्या अखेरीस ते 2000 च्या दशकाच्या सुरुवातीपर्यंत देशाचे नेतृत्व करणारे जियांग झेमिन यांना त्यांच्या 100 व्या जयंतीनिमित्त स्मरण करण्यात आले.
जियांग यांनी चीनची अर्थव्यवस्था जगासाठी खुली केली
जियांग झेमिन यांच्या कार्यकाळात चीनची अर्थव्यवस्था वेगाने वाढली. या काळात चीनने आपली अर्थव्यवस्था जगासाठी अधिक खुली केली. अमेरिकेसोबत त्याच्या संबंधातही सुधारणा झाली.
2001 मध्ये चीन जागतिक व्यापार संघटना म्हणजेच डब्ल्यूटीओचा सदस्य बनला. त्यावेळी अमेरिकेनेही चीनच्या डब्ल्यूटीओमध्ये सामील होण्याचे समर्थन केले होते. त्यानंतर जागतिक अर्थव्यवस्थेत चीनची भूमिका अधिक मजबूत झाली.
मात्र, गेल्या काही वर्षांत अमेरिका आणि चीनचे संबंध खूप बदलले आहेत. दोन्ही देशांमध्ये व्यापारावरून अनेकदा तणाव वाढला आहे. याशिवाय तैवान, तंत्रज्ञान आणि सुरक्षा यांसारख्या मुद्द्यांवरही दोघांमध्ये राजकीय आणि सामरिक संघर्ष वाढला आहे.
जिनपिंग यांनी चीनच्या उपलब्धींचा उल्लेख केला
शी यांनी आपल्या भाषणात चीनच्या उपलब्धींचाही उल्लेख केला. ते म्हणाले की, चीनमधील लोकांचे जीवन सातत्याने सुधारत आहे.
मात्र, अलीकडील आर्थिक आकडेवारी चीनच्या आर्थिक विकास दरात घट दर्शवत आहे. यावरही शी यांनी चीनच्या भविष्याबद्दल विश्वास व्यक्त केला.
ते म्हणाले की, चिनी राष्ट्राच्या महान पुनरुत्थानाच्या शक्यता उज्ज्वल आहेत. त्यांच्या मते, अनेक पिढ्यांपासून चीन ज्या स्वप्नाला पूर्ण करण्यासाठी मेहनत करत आहे, ते हळूहळू प्रत्यक्षात येत आहे.
जियांग झेमिन यांच्या १०० व्या जयंतीनिमित्त आयोजित कार्यक्रमात चीनचे सर्वोच्च नेते उपस्थित होते. चीनच्या सर्वात शक्तिशाली पोलित ब्युरो स्थायी समितीचे सर्व सात सदस्य कार्यक्रमात सहभागी झाले.
