त्वचेवर दिसणारे स्किन टॅग्स हे केवळ सौंदर्याचा प्रश्न नसून शरीरातील मेटाबॉलिक बदलांचे संकेत असू शकतात. इन्सुलिन रेझिस्टन्समुळे पेशींची वाढ होऊन स्किन टॅग्स निर्माण होतात, जे प्री-डायबिटीजचे लक्षण असू शकते. तसेच डोळ्यांभोवती दिसणारे पिवळसर ठिपके हे कोलेस्ट्रॉल साठल्याचे संकेत असतात. अनुवांशिकता, हार्मोनल बदल आणि त्वचेचा घर्षणही कारणीभूत ठरतात. नैसर्गिक उपायांनी हे कमी करता येतात, पण डोळ्यांजवळ काळजी घेणे आवश्यक आहे. योग्य वेळी तपासणी करून मूळ कारणावर उपचार करणे महत्त्वाचे आहे.
स्किन टॅग्स येण्यामागे मधुमेह हे कारण आहे का?
हो, हे एक महत्त्वाचे कारण असू शकते.
- इन्सुलिन रेझिस्टन्स : नॅशनल लायब्ररी ऑफ मेडिसिनवर प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालानुसार, जेव्हा शरीरातील पेशी इन्सुलिनला नीट प्रतिसाद देत नाहीत, तेव्हा रक्तातील इन्सुलिनची पातळी वाढते. हे वाढलेले इन्सुलिन त्वचेच्या पेशींच्या वाढीला (Growth factors) उत्तेजित करते, ज्यामुळे मानेवर आणि डोळ्यांभोवती स्किन टॅग्स तयार होतात.
- संकेत : अनेकदा मधुमेह होण्यापूर्वीच्या स्थितीत (Pre-diabetes) शरीरावर असे स्किन टॅग्स दिसू लागतात.
वाढलेले कोलेस्ट्रॉल आणि चामखीळ यातील संबंध
अमेरिकन अकेडमी ऑफ ओप्थल्मोलॉजिच्या अहवालानुसार, डोळ्यांच्या कडांना जर पिवळसर, मेणासारखे उंचवटे दिसत असतील, तर त्याला ‘झँथिलास्मा’ म्हणतात.
- कोलेस्ट्रॉल जमा होणे : रक्तातील ‘बॅड कोलेस्ट्रॉल’ (LDL) वाढले की ते डोळ्यांच्या अत्यंत नाजूक त्वचेखाली साठू लागते.
- धोका : हे स्किन टॅग्स नसून कोलेस्ट्रॉलचे साठे असतात, जे भविष्यात हृदयविकाराचा धोका दर्शवतात.
इतर सामान्य कारणे
- अनुवांशिकता : जर तुमच्या पालकांना हा त्रास असेल तर तुम्हालाही तो होण्याची शक्यता असते.
- त्वचेचे घर्षण : पापण्यांची हालचाल किंवा डोळे सतत चोळल्यामुळे तिथल्या पेशींची अतिरिक्त वाढ होते.
- हार्मोनल बदल : गर्भधारणेदरम्यान किंवा वाढत्या वयानुसार हार्मोन्समध्ये बदल झाल्यामुळे हे टॅग्स येतात.
स्किन टॅग्स काढण्यासाठी सोपे नैसर्गिक उपाय
टीप : डोळ्यांभोवतीची त्वचा अत्यंत नाजूक असते, त्यामुळे कोणताही उपाय करताना तो डोळ्यांच्या आत जाणार नाही याची काळजी घ्या आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानंतरच कोणताही उपाय करा.
- सफरचंद व्हिनेगर (Apple Cider Vinegar) : कापसाचा छोटा बोळा व्हिनेगरमध्ये भिजवून फक्त स्किन टॅगवर लावा आणि बँडेज लावा. यातील ॲसिड हळूहळू टॅगला सुकवून पाडण्यास मदत करते. (डोळ्याच्या खूप जवळ असेल तर हा उपाय टाळा).
- टी ट्री ऑईल (Tea Tree Oil) : यामध्ये अँटी-फंगल गुणधर्म असतात. रोज रात्री झोपताना १ थेंब टी ट्री ऑईल टॅगवर लावल्यास तो काही दिवसांत सुकून गळून पडतो.
- लसूण पेस्ट : लसणाची एक पाकळी ठेचून त्याची पेस्ट रात्री टॅगवर लावून पट्टी चिकटवा. लसणातील एन्झाईम्स स्किन टॅगला नैसर्गिकरित्या काढून टाकतात.
- कोरफड जेल (Aloe Vera) : जर टॅग्स लहान असतील, तर ताज्या कोरफडीचा गर लावल्याने तिथली सूज कमी होते आणि हळूहळू ते आकुंचन पावतात.
काय टाळावे? (सावधानता)
मेयो क्लिनिकच्या संशोधनानुसार,
- स्वतःहून कापू नका : स्किन टॅग कधीही कात्रीने किंवा नखांनी काढण्याचा प्रयत्न करू नका. यामुळे संसर्ग (Infection) होऊ शकतो आणि तिथे डाग पडू शकतो.
- दोऱ्याने बांधणे : काही लोक केस किंवा दोऱ्याने टॅग बांधतात जेणेकरून रक्तपुरवठा थांबून तो पडेल पण डोळ्यांच्या जवळ हे करणे धोक्याचे ठरू शकते.
जर तुम्हाला डोळ्यांभोवती अचानक स्किन टॅग्स दिसू लागले असतील, तर केवळ ते काढण्यावर भर न देता रक्तातील साखर (HbA1c) आणि लिपिड प्रोफाईल (Cholesterol) तपासून घेणे शहाणपणाचे ठरेल. ‘मेयो क्लिनिक’ (२०२५) नुसार, अंतर्निहित आजार बरा केल्यास नवीन स्किन टॅग्स येणे थांबते.
आम्ही या लेखाचे पुनरावलोकन कसे केले
आमची टीम आरोग्य आणि वेलनेसविषयी सतत नवे व उपयुक्त लेख तयार करते. प्रत्येक लेख वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने लिहिला जातो, त्यामुळे दिलेली माहिती विश्वासार्ह आणि अचूक असते.
- नवीन आवृत्ती
- Jul 22, 2026, 05:00 PMMedically Reviewed byDr. Aarzu Pahwa
- Jul 22, 2026, 05:00 PMWritten byप्रतीक्षा सुनील मोरेमहाराष्ट्रटाइम्स.कॉम