Salt Water Bath Benefits & Myths, how and when to bath with salt; मिठाच्या पाण्याने अंघोळ करणं फायदेशीर की नुकसानदायक? कोणत्या मिठाच्या पाण्याने अंघोळ करावी? मिठाच्या पाण्याने अंघोळ कशी करावी

कोमट पाणी स्वतःच आपल्या स्नायूंना आराम देण्यासाठी आणि त्वचेचा बाहेरील थर मऊ करण्यासाठी मदत करते. जेव्हा यात विशिष्ट प्रकारचे मीठ मिसळले जाते, तेव्हा ते त्वचेवरील मृत पेशी (Dead Skin Cells) सैल करण्यास मदत करते. बाजारात आणि घरांमध्ये यासाठी वेगवेगळे मीठ वापरले जाते:

• एप्सम सॉल्ट (Epsom Salt) : यामध्ये मॅग्नेशियम सल्फेट असते. अनेकांचा असा विश्वास आहे की मॅग्नेशियम त्वचेद्वारे शोषले जाते, परंतु याला कोणताही ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. तरीही, हे स्नायूंच्या वेदनांपासून तात्पुरता आराम देते.
• सी सॉल्ट (Sea Salt) आणि रॉक सॉल्ट (सैंधव मीठ) : या नैसर्गिक मिठांमध्ये खनिजे असतात, जी त्वचेला सौम्यपणे एक्सफोलिएट (Exfoliate) करण्यास मदत करतात.
• साधे मीठ (Table Salt): स्वयंपाकासाठी वापरले जाणारे साधे आयोडीनयुक्त मीठ अंघोळीसाठी वापरू नये, कारण यामुळे संवेदनशील त्वचेवर जळजळ किंवा खाज येऊ शकते.

योग्य पद्धतीने आणि मर्यादित प्रमाणात मिठाच्या पाण्याचा वापर केल्यास त्वचेला आणि शरीराला काही फायदे मिळू शकतात:

• स्नायूंना आराम आणि मऊ त्वचा : जड शारीरिक कष्टांनंतर किंवा व्यायामानंतर कोमट मिठाच्या पाण्याने अंघोळ केल्यास थकलेल्या स्नायूंना आराम मिळतो आणि मानसिक ताण कमी होऊन चांगली झोप येते.
• त्वचेचा खरखरीतपणा कमी होणे : हे पाणी शरीराची कडक किंवा खरखरीत झालेली त्वचा मऊ करते.
• त्वचेच्या आजारांमध्ये तात्पुरता आराम : सौम्य एक्जिमा (Eczema) किंवा सोरायसिस (Psoriasis) सारख्या जुनाट आजारांनी त्रस्त असलेल्या रुग्णांना मिठाच्या पाण्यामुळे खाज आणि जळजळीपासून तात्पुरता आराम मिळू शकतो; मात्र हा मूळ आजारावरील उपचार नाही.

सोशल मीडियावर मिठाच्या पाण्याबद्दल अनेक खोटे दावे केले जातात, ज्यांची सत्यता जाणून घेणे गरजेचे आहे:

• बॉडी डिटॉक्सचा दावा चुकीचा : मिठाचे पाणी शरीरातील विषारी द्रव्ये बाहेर काढते हा एक निव्वळ गैरसमज आहे. मानवी शरीरात यकृत आणि किडनी हे नैसर्गिक डिटॉक्स अवयव आहेत, जे आपले काम चोख बजावतात. कोणत्याही बाह्य अंघोळीने शरीर डिटॉक्स होत नाही.
• मुरुम आणि बुरशीजन्य संसर्ग (Fungal Infections) : मिठाचे पाणी मुरुम, पुरळ किंवा फंगल इन्फेक्शन पूर्णपणे बरे करू शकत नाही. केवळ या उपायावर अवलंबून राहिल्याने त्वचेचा संसर्ग वाढून डॉक्टरांच्या उपचारांना उशीर होऊ शकतो.

मिठाच्या पाण्याचा फायदा मिळवण्यासाठी ते योग्य नियमांनी वापरणे अत्यंत आवश्यक आहे, अन्यथा त्वचा कोरडी पडून इतर समस्या निर्माण होऊ शकतात:

• पाण्याचे तापमान आणि वेळ : अंघोळीसाठी पाणी जास्त गरम नसावे, तर ते केवळ कोमट (Lukewarm) असावे. जास्त गरम पाणी त्वचेचे नैसर्गिक तेल काढून टाकते. पाण्यात मीठ पूर्णपणे विरघळू द्यावे आणि या पाण्यात फक्त १० ते १५ मिनिटेच थांबावे, जास्त वेळ बसू नये.
• अंघोळीनंतरची काळजी : अंघोळ झाल्यावर त्वचा टॉवेलने जोरात न घासता हलक्या हाताने टिपून सुकवावी. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, अंघोळीनंतर लगेचच ३ मिनिटांच्या आत त्वचेवर चांगला सुगंधरहित मॉइश्चरायझर लावावा, ज्यामुळे त्वचेचा ओलावा टिकून राहतो. आठवड्यातून फक्त १ किंवा २ वेळाच असा बाथ घेणे पुरेसे आहे.

मिठाच्या पाण्याची अंघोळ प्रत्येकासाठीच सुरक्षित असते असे नाही, काही विशिष्ट परिस्थितीत ती पूर्णपणे टाळली पाहिजे:

• उघड्या जखमा आणि संसर्ग : शरीरावर कुठेही उघड्या जखमा, कट, भाजलेले डाग किंवा सक्रिय त्वचेचा संसर्ग असल्यास मिठाचे पाणी वापरू नये. मिठाच्या संपर्कामुळे जखमेची जळजळ वाढू शकते आणि ती भरणे कठीण होते.
• तीव्र कोरडी त्वचा : ज्यांची त्वचा प्रचंड कोरडी, फाटलेली आहे किंवा एक्जिमाचा त्रास तीव्र झाला आहे, त्यांनी हा उपाय टाळावा. त्वचा निरोगी ठेवण्यासाठी आणि कोणत्याही जुनाट पुरळ, खाज किंवा डागांवर स्वतःच्या मनाने उपचार करण्यापूर्वी त्वचाविकार तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे हाच सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे.
  मिठाच्या पाण्याने घेतलेली अंघोळ हा स्वतःची काळजी घेण्याचा आणि मनाला-शरीराला आराम देण्याचा एक चांगला मार्ग असू शकतो. परंतु, याला त्वचेच्या रोगांवरील किंवा केसांच्या समस्यांवरील ‘चमत्कारी उपचार’ समजू नका. जास्त मीठ टाकल्याने जास्त फायदा होईल या भ्रमात राहू नका, कारण अति-मीठ त्वचेचे नुकसान करते.