Home Buying Tips: तुम्ही जुनं किंवा नवीन घर विकत घ्यायचा विचार करत असाल तर काही महत्त्वाची कागदपत्रे नक्की तपासा. घराची सर्व कागदपत्रे पूर्ण असल्यास कायदेशीर वाद टाळता येतात. कोण-कोणती कागदपत्रे तपासणे आवश्यक आहे जाणून घ्या.

विक्रीपत्र
सेल डीड किंवा विक्रीपत्र सर्वात महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज असतो, जो सिद्ध करतो की मालमत्तेची मालकी विक्रेत्याकडून खरेदीदाराकडे कायदेशीररित्या हस्तांतरित केली गेली आहे.विक्रीनंतर उपनिबंधक कार्यालयात अचूक आणि नेमक्या तपशिलांसह या डीडची नोंदणी करणे अनिवार्य आहे.
मूळ दस्तऐवज (मदर डीड)
मालमत्तेचा ‘इतिहास’ असंही याला म्हटलं जाऊ शकतं. गेल्या काही वर्षांतील मालमत्तेच्या मालकीमधील बदल आणि हस्तांतरणांचा या दस्तऐवजावरून मागोवा घेता येतो. यामुळे मागील मालमत्तेचे व्यवहार पूर्णपणे कायदेशीर आणि वादमुक्त असल्याचे सुनिश्चित होते.
एंनम्बरेन्स किंवा बोजा प्रमाणपत्र
मालमत्तेवर कोणतेही कर्ज किंवा कायदेशीर दायित्व आहे की नाही या कागदावरून समजते. मालमत्तेवर कोणतीही थकबाकी नाही याची खात्री करण्यासाठी तुम्ही मागील 30 वर्षांचे EC तपासले पाहिजे, असे तज्ञांचे म्हणणे आहे.
बांधकाम पूर्ण झाल्याचे प्रमाणपत्र
स्थानिक प्राधिकरणाद्वारे हे प्रमाणपत्र जारी केले जाते, जे इमारतीचे बांधकाम मंजूर आराखडा आणि सरकारी नियमांनुसार पूर्ण झाल्याचे सिद्ध करते.
भोगवटा प्रमाणपत्र
स्थानिक महानगरपालिका किंवा प्राधिकरणाद्वारे जारी केले जाणारा हा दस्तऐवज इमारत सर्व बांधकाम नियमांचे पालन करते आणि राहण्यासाठी पूर्णपणे सुरक्षित व योग्य असल्याचे प्रमाणित करतो.
अलॉटमेंट पत्र
बुकिंगच्या वेळी बिल्डर (विकासक) किंवा गृहनिर्माण प्राधिकरणाद्वारे दिल्या जाणाऱ्या या अलॉटमेंट पात्रात तुम्हाला कोणत्या किमतीत कोणता फ्लॅट किंवा युनिट वाटप केलेल्या युनिटची माहिती देते.
पोजेशन पत्र
बांधकाम पूर्ण झाल्यावर मालमत्ता आता राहण्यासाठी तयार आहे आणि खरेदीदार ताबा घेऊ शकतो असं बिल्डर खरेदीदाराला कालावण्यसाठी वरील पत्र जारी करतो.
म्युटेशन पत्र
हिंदीमध्ये याला ‘दाखिल-खारीज’ असेही म्हणतात. महानगरपालिका किंवा महसूल विभागाद्वारे जारी केल्या जाणाऱ्या या दस्तऐवजातून सरकारी नोंदींमध्ये मालमत्तेची नवीन मालकाच्या नावे नोंदणी करतो, ज्यामुळे मालमत्ता कर भरण्यास मदत होते.
ना-हरकत प्रमाणपत्र
नंतर गरजेच्या सेवांमध्ये कोणताही व्यत्यय येऊ नये, याची खात्री करून घेण्यासाठी वीज विभाग, पाणीपुरवठा मंडळ आणि अग्निशमन विभाग यांसारख्या स्थानिक प्राधिकरणांकडून ना-हरकत प्रमाणपत्र म्हणजे NOC मिळाले पाहिजे.
रेरा नोंदणी प्रमाणपत्र
स्थावर मालमत्ता (नियमन आणि विकास) कायदा, 2016 अंतर्गत प्रकल्पाची रेरा नोंदणी करणे अनिवार्य आहे. यामुळे खरेदीदारांचे फसवणुकीपासून सरंक्षण होते.
कर पावत्या
मागील मालकाने भरलेल्या मालमत्ता कराच्या पावत्या नक्की तपासा. यामुळे नवीन घर खरेदी केल्यानंतर तुमच्यावर कोणतेही जुने कर किंवा दंडाचे ओझे पडणार नाही, याची खात्री पटते.

