मुंबई6 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
तुम्ही नुकताच उघडलेला पार्सलचा डबा कचऱ्यात फेकून दिला. पण काय माहीत, तो डबा तुमच्या बँक खात्यापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग बनू शकेल. हे नक्कीच विचित्र आहे, पण सायबर तज्ञांच्या मते, ॲमेझॉन आणि फ्लिपकार्टच्या पार्सलवर चिकटवलेले ते छोटे स्टिकर, ज्याकडे आपण कधी लक्षही देत नाही, ते फसवणूक करणाऱ्यांसाठी सोन्याची खाण बनले आहे.
जरा विचार करा, प्रत्येक वेळी जेव्हा तुम्ही ऑनलाइन ऑर्डर करता, तेव्हा डिलिव्हरी बॉक्सवर लावलेल्या चिठ्ठीवर काय-काय छापलेले असते. यात तुमचे नाव, फोन नंबर, पूर्ण पत्ता, ई-मेल आयडी, आणि अनेकदा तर तुम्ही काय खरेदी केले आहे हे देखील असते. पॅकेट उघडताच ही माहिती निरुपयोगी वाटते, त्यामुळे लोक विचार न करता बॉक्स कचरापेटीत टाकून देतात. इथूनच खरी कहाणी सुरू होते.
ठग कचऱ्याच्या ढिगाऱ्यातून किंवा भंगारवाल्याकडून पार्सलचे डबे उचलतात आणि त्यावर छापलेली माहिती नोंदवून घेतात. यानंतर ते स्वतःला ॲमेझॉन, फ्लिपकार्ट किंवा कोणत्याही डिलिव्हरी कंपनीचे प्रतिनिधी असल्याचे सांगून फोन करतात. कारण त्यांच्याकडे तुमचे नाव, पत्ता आणि अलीकडील खरेदीची माहिती असते, त्यामुळे संभाषण खरे वाटते आणि विश्वास निर्माण व्हायला वेळ लागत नाही. यानंतर कॅशबॅक, लॉयल्टी रिवॉर्ड किंवा पुढील खरेदीवर सवलतीचे आमिष दाखवून एक फीडबॅक सर्वेक्षण भरण्यास सांगितले जाते. एसएमएस, व्हॉट्सॲप किंवा ई-मेलवर पाठवलेल्या लिंकवर क्लिक करताच खेळ सुरू होतो. ही लिंक तुम्हाला एखाद्या बनावट वेबसाइटवर घेऊन जाते, जिथे बँक तपशील, कार्ड नंबर किंवा ओटीपी मागितला जातो. अनेकदा तर फोनमध्ये एक असा दुर्भावनापूर्ण (मैलिशियस) सॉफ्टवेअर इन्स्टॉल होतो, जो पासवर्ड आणि बँकिंग तपशील चोरून थेट खात्यातून पैसे काढून घेतो.
सर्वात धक्कादायक गोष्ट म्हणजे हा संपूर्ण फ्रॉड अशा ठिकाणाहून सुरू होतो, ज्याला आपण कचरा समजून विसरून जातो. पण ऑनलाइन शॉपिंग जसजशी वाढत आहे, तसतसे ठगांचे मार्गही नवीन आणि धूर्त होत आहेत. पण एक छोटीशी सवय – डबा फेकण्यापूर्वी लेबल मिटवणे – तुम्हाला या नवीन प्रकारच्या फसवणुकीचा पुढील बळी होण्यापासून वाचवू शकते.
तर अशा फसवणुकीपासून बचावाचा मार्ग काय आहे?
उत्तर तितकेच सोपे आहे, जितकी ही समस्या कठीण वाटते. बॉक्स फेकण्यापूर्वी शिपिंग लेबल फाडा, कापा किंवा खरवडून टाका, जेणेकरून त्यावर लिहिलेली माहिती कोणी वाचू शकणार नाही. आयडेंटिटी प्रोटेक्शन रोलर स्टॅम्पनेही संवेदनशील माहिती लपवता येते. तसेच, जर कोणी कॉलवर स्वतःला ऑनलाइन शॉपिंग कंपनीचा प्रतिनिधी सांगून ॲप इन्स्टॉल करण्यास, अनोळखी लिंकवर क्लिक करण्यास किंवा ओटीपी-बँक डिटेल्स शेअर करण्यास सांगितले, तर सतर्क व्हा. ॲमेझॉन, फ्लिपकार्टसारख्या कंपन्या सहसा अशी मागणी करत नाहीत. कोणत्याही ऑफर किंवा कॅशबॅक मेसेजची सत्यता जाणून घेण्यासाठी कंपनीच्या अधिकृत ॲपवर तपासणी करा.
