‎‎‘आणीबाणी’ हा शब्द उच्चारताच मनात एक प्रकारची‎अस्वस्थता निर्माण होते. अशा काळात सहसा एखाद्या‎कथित मोठ्या उद्दिष्टासाठी आधीपासून ठरलेले नियम‎आणि प्रक्रिया स्थगित केल्या जातात. मानवी इतिहासातील‎प्रत्येक कालखंडात मानवाने कोणत्या ना कोणत्या‎स्वरूपाची आणीबाणी अनुभवली आहे. तरीही, एका सभ्य‎आणि लोकशाहीवादी राष्ट्र म्हणून भारताच्या राष्ट्रीय‎चेतनेवर 1975 मध्ये राजकीय हेतूने लादलेल्या ‘राष्ट्रीय‎आणीबाणी’इतका प्रभाव इतर कोणत्याही संकटाचा पडला‎नसेल. इतिहासातील हा असा एक…