25 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
दैनिक दिव्य मराठीच्या ‘स्पाय फाइल्स’ मालिकेत तुम्ही वाचत आहात – ‘ऑपरेशन थंडरबोल्ट.’ भाग-1 मध्ये तुम्ही वाचले – 27 जून 1976 रोजी डेनिम स्कर्ट घातलेल्या मुलीने तिच्या प्रियकरासोबत मिळून एका विमानाचे अपहरण केले. हे विमान इस्रायलच्या तेल अवीव विमानतळावरून पॅरिसला जात होते.
अपहरणकर्त्यांनी 245 प्रवाशांना ओलीस ठेवून युगांडाला नेले. त्यापैकी बहुतेक इस्रायली होते. अपहरणकर्त्यांनी अल्टिमेटम दिले होते – 1 जुलै रोजी दुपारी 2 वाजेपर्यंत त्यांच्या मागण्या मान्य न झाल्यास, सर्व प्रवाशांना ठार मारले जाईल.
फक्त 8 तासांनंतर 100 हून अधिक इस्रायली मारले जाणार होते. पंतप्रधान अपहरणकर्त्यांसमोर झुकण्यास तयार होते, परंतु संरक्षणमंत्र्यांच्या मनात काहीतरी असे चालू होते, जे अशक्य वाटत होते. संपूर्ण कथा भाग-2 मध्ये वाचा…
तारीख 1 जुलै 1976, सकाळी 6 वाजले होते. जेरुसलेमच्या कमांड रूममध्ये इस्रायली पंतप्रधान यित्झाक राबिन, संरक्षण मंत्री शिमोन पेरेस आणि लष्करप्रमुख जनरल मोटा गुर चिंतेत बसले होते.
पंतप्रधानांनी सिगारेटचा झुरका घेत संरक्षणमंत्र्यांना सांगितले- ‘काल रात्री अपहरणकर्त्यांनी फ्रान्स आणि इतर देशांतील १४८ प्रवाशांना सोडून दिले आहे. आपले लोक अजूनही ओलीस आहेत. मी त्यांना मरण्यासाठी सोडू शकत नाही.’
संरक्षणमंत्री पेरेस काही काळ शांत राहिले. मग दीर्घ श्वास घेत म्हणाले- ‘आम्ही लष्करी कारवाई करू.’
‘लष्करी कारवाई? पुन्हा तेच. आजपर्यंत असं कधी झालं आहे का?’ पंतप्रधानांनी जवळजवळ ओरडतच सांगितले.
पेरेस यांनीही कठोरपणे उत्तर दिले- ‘इस्रायलही आजपर्यंत झुकला नाहीये. जे कधी झाले नाही, ते आता होईल.’
पेरेस यांनी सेनाप्रमुखांना विचारले- ‘जनरल साहेब, तुमचं काय मत आहे?’
जनरल मोटा गुर म्हणाले- ‘लष्करी कारवाई करू शकतो, पण तयारीसाठी कमीतकमी दोन दिवस लागतील.’
तेव्हा पंतप्रधानांनी मध्येच थांबवत विचारले- ‘हे शक्य आहे का?’
जनरल गुर म्हणाले- ‘माझी टीम एंटेबेला जाऊन दहशतवाद्यांना संपवू शकते, पण ओलीस जिवंत वाचतील की नाही, याची हमी मी देऊ शकत नाही.’
इस्त्रायली पंतप्रधान राबिन (डावीकडे) आणि संरक्षण मंत्री पेरेस.
संरक्षण मंत्र्याने विचारले- ‘कशाची भीती आहे?’
सेनाप्रमुखाने सांगितले- ‘आम्हाला माहीत नाही की ओलीस कुठे आहेत? दहशतवादी कोणत्या ठिकाणी तैनात आहेत? आमच्याकडे कोणतेही चित्र किंवा नकाशाही नाही.’
संरक्षण मंत्री- ‘ही सर्व माहिती मिळाली तर?’
‘तरीही मी हमी देऊ शकत नाही.’ सेनाप्रमुखाने उत्तर दिले.
संरक्षण मंत्र्याने रागाने म्हटले- ‘हमी का देऊ शकत नाही?’
सेनाप्रमुख- ‘मुदतीला काहीच तास उरले आहेत. मला किमान 2 दिवस लागतील.’
पेरेसने चिडून म्हटले- ‘वेळच तर नाहीये.’
पंतप्रधानाने हात वर करून दोघांना शांत केले. मग सिगारेटचा झुरका घेत म्हटले- ‘आम्ही पॅलेस्टिनी कैद्यांना सोडायला तयार आहोत. हा संदेश तात्काळ युगांडाला पाठवा.’
पेरेस थक्क झाले, ‘पण सर…!’
‘पण-बिन काही नाही, पेरेस. तुम्ही दहशतवाद्यांना सांगा की त्यांनी आम्हाला थोडा वेळ द्यावा.’ एवढे बोलून राबिन आपल्या खुर्चीवरून उठून उभे राहिले.
पेरेस शांतपणे खोलीतून बाहेर पडले. राबिन वळले आणि सेनाप्रमुखांच्या डोळ्यात बघत म्हणाले- ‘लष्करी कारवाईची तयारी करा.’
‘पण, सर आताच तर तुम्ही…’ सेनाप्रमुख एवढेच बोलू शकले होते की राबिनने त्यांना थांबवले- ‘तयारी करा…वेळ तुम्हाला मिळेल.’
एकीकडे अपहरणकर्त्यांशी बोलणी आणि दुसरीकडे सेनाप्रमुखांना कारवाईचा आदेश… शेवटी पंतप्रधानांच्या डोक्यात काय चालले होते…?
इस्त्रायली पंतप्रधान राबिन, संरक्षण मंत्री पेरेस आणि लष्करप्रमुख गुर बैठक करताना. (डावीकडून उजवीकडे) एआय प्रतिमा
2 तासांनंतर, पंतप्रधानांचा फोन वाजला. तिकडून आवाज आला- ‘अपहरणकर्त्यांनी वेळ दिला आहे. आता अंतिम मुदत 4 जुलै दुपारी 12 वाजेपर्यंत आहे.’
राबिनने जोरात टेबलावर ठोसा मारला- ‘एवढा वेळ पुरेसा आहे.’
त्यांनी तात्काळ आपली गुप्तचर संस्था ‘मोसाद’चे प्रमुख यित्झाक होफी यांना फोन लावला- ‘ओलीस कुठे बंद आहेत? आत येण्या-जाण्यासाठी किती दरवाजे आहेत? मला प्रत्येक तपशील हवा आहे, होफी.’
दुसऱ्या बाजूने आवाज आला- ‘मला 24 तास द्या.’ फोन कट झाला.
आता संध्याकाळ झाली होती. पॅरिसचे ओरली विमानतळ पोलिसांच्या गाड्यांच्या सायरनने दुमदुमत होते. एंटेबेमधून सुटलेले गैर-इस्त्रायली नुकतेच येथे पोहोचले होते.
विमानतळावरील एका कॅफेमध्ये बसून 50 वर्षांचा एक वृद्ध कॉफी पीत होता. तेव्हा 30-35 वर्षांचा एक माणूस त्याच्याजवळ आला. त्याने आपले ओळखपत्र दाखवत म्हटले- ‘सर, घाबरू नका. मला काही माहिती हवी आहे.’
वृद्धाने आपले डोळे चोळत म्हटले- ‘कोणती माहिती?’
त्या माणसाने म्हटले- ‘एंटेबेमध्ये ओलिसांना कुठे ठेवले आहे?’
वृद्धाने काही विचार करत म्हटले- ‘जुना टर्मिनलच्या मुख्य हॉलमध्ये.’
‘वातावरण कसे आहे? एकूण किती लोक आहेत आत?’ त्या माणसाने पुन्हा विचारले.
‘100 पेक्षा जास्त ओलीस आहेत. हॉलमध्ये काचेचे दोन मोठे दरवाजे आहेत, जे बाहेर धावपट्टीकडे उघडतात.’
अपहरणकर्त्यांच्या तावडीतून सुटून पॅरिसला पोहोचलेल्या प्रवाशाशी बोलणारा माणूस. एआय इमेज
आता तो माणूस, वृद्धाच्या जवळ सरकत विचारले- ‘सुरक्षा व्यवस्था कशी आहे?
‘मुख्य गेटवर चार दहशतवादी तैनात आहेत. यात एक महिला देखील आहे.’ वृद्धाने सांगितले.
‘आणि बाकीचे दहशतवादी?’
वृद्धाने थोडे विचार करत सांगितले- ‘बाकीचे दहशतवादी हॉलच्या अगदी शेजारील VVIP रूममध्ये आराम करतात. याव्यतिरिक्त डझनभर युगांडाचे सैनिकही रायफल घेऊन तैनात आहेत.’
वृद्धाला वाटले की कदाचित पत्रकार आहे. त्याने सर्व गोष्टी सांगितल्या, पण प्रत्यक्षात तो माणूस मोसादचा एजंट होता.
मध्यरात्री 2 वाजता मोसाद प्रमुखाचा फोन पुन्हा वाजला. तिकडून आवाज आला- ‘सर, एका इस्रायली कंपनीने एंटेबेच्या ओल्ड टर्मिनलचा नकाशा बनवला होता. आम्हाला नकाशा मिळाला आहे.’
मोसाद प्रमुखाने म्हटले- ‘हम्म…फक्त नकाशाच्या भरवशावर 100 पेक्षा जास्त जीव धोक्यात घालता येणार नाहीत. मूळ चित्र हवे आहे.’
फोन कट झाला.
तोपर्यंत 2 जुलै झाली होती. सकाळी 10 वाजले होते. केनियाची राजधानी नैरोबी येथून एका विमानाने उड्डाण केले. विमानात फक्त पायलट आणि को-पायलट होते. थोड्याच वेळात विमान युगांडाच्या दिशेने वळले. तासाभराचा प्रवास होता.
विमान युगांडातील एंटेबे विमानतळावर पोहोचताच, वैमानिकाने त्याची उंची वाढवली. सह-वैमानिकाने हाय-टेक कॅमेरा बाहेर काढला आणि विमानतळाची डझनभर छायाचित्रे घेतली.
हे दोघे मोसादचे एजंट होते. यासाठी इस्रायलने केनिया सरकारशी गुपचूप करार केला होता.
३ जुलै १९७६, पहाटेचे ४ वाजले होते. इस्रायल डिफेन्स फोर्सच्या स्पेशल युनिटचे कमांडर योनी नेतन्याहू लष्करी सरावानंतर घरी परतले. त्यांचे शरीर धूळ, माती आणि घामाने माखले होते.
योनी, इस्रायलचे सध्याचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांचे मोठे बंधू होते. बेंजामिन पंतप्रधान होण्यात या मोहिमेचा खूप मोठा वाटा होता. आता कथेवर परत येऊया…
इस्त्रायल डिफेन्स फोर्सच्या स्पेशल युनिटचे कमांडर योनी नेतन्याहू.
त्यावेळी योनीची प्रेयसी ब्रूरिया कपडे धूत होती. योनीला पाहताच ती म्हणाली- ‘तू कालपासून काही खाल्ले नाहीस. मी तुझी आवडती लेमन मेरिंग पाई बनवली आहे. खाऊन घे.’
योनीने फ्रीजमधून काढून पाईचा अर्धा घास तोंडात ठेवला. मग हळूच म्हणाला- ‘खूप चविष्ट आहे. आंघोळ करून येतो, मग खाऊन झोपून जाईन.’
योनी बाथरूममध्ये गेला. 20 मिनिटांनंतर जेव्हा कपडे धुऊन ब्रूरिया परतली, तेव्हा तिने पाहिले की बाथरूमचा दरवाजा अजूनही बंद आहे. तिने आवाज दिला- ‘योनी…इतक्या वेळ काय करत आहेस?’
आत मधून काहीच आवाज आला नाही. ब्रूरियाने हळूच धक्का दिला. दरवाजा उघडला. योनीचे डोके भिंतीला टेकलेले होते. डोळे मिटलेले होते. वरतून शॉवरचे पाणी पडत होते.
ब्रूरिया कुजबुजली- ‘ओह योनी… तू तर झोपला.’ तिने शॉवर बंद केला. योनीला बेडरूममध्ये घेऊन गेली आणि चादर पांघरून झोपवले.
इकडे, पंतप्रधान कार्यालयात बसलेले राबिन सिगारेटवर सिगारेट ओढत होते. टेबलावर ठेवलेली ऍशट्रे जळलेल्या सिगारेटच्या तुकड्यांनी भरलेली होती. तेवढ्यात परराष्ट्र मंत्री ऍलन पोहोचले.
परराष्ट्र मंत्र्यांना पाहताच राबिन म्हणाले- ‘मी लष्करी कारवाई करणार आहे. एक मसुदा तयार करा. कॅबिनेटसमोर माहिती द्यायची आहे.’
ऍलनने संमती दर्शवत मान हलवली आणि तिथून निघून गेले. राबिन त्यांना सोडण्यासाठी लिफ्टपर्यंत सोबत आले.
जाताना राबिन म्हणाले- ‘एक गोष्ट अजून… जर हे मिशन अयशस्वी झाले, तर माझ्या राजीनाम्याचा मसुदाही तयार करून ठेवा.’
ऍलनने आश्चर्यचकित होऊन विचारले- ‘सर… तुमच्या मते अपयशाची व्याख्या काय असेल?’
राबिन म्हणाले- ‘25 लोक मारले गेले, तर मी ते अपयश मानणार. संख्या यापेक्षा कमी राहिली, तर मी ते यशस्वी मानणार.’
‘यशाची किती शक्यता आहे?’ ऍलनने संकोच करत विचारले. राबिनने दीर्घ श्वास घेत म्हटले- ‘माझ्या मते 50-50.’
इस्त्रायली पंतप्रधान राबिन (डावीकडे) आणि परराष्ट्र मंत्री अलोन.
आतापर्यंत सकाळचे 7 वाजले होते. म्हणजे, अपहरणकर्त्यांची अंतिम मुदत संपायला अजूनही 24 तासांपेक्षा जास्त वेळ शिल्लक होता.
इकडे, योनीची प्रेयसी ब्रुरिया घाबरून झोपेतून जागी झाली. कदाचित तिला एखादे वाईट स्वप्न पडले असावे. योनी उठले होते आणि ऑलिव्ह-हिरव्या रंगाचा गणवेश घालत होते.
योनीने शर्टचे बटण लावताना म्हटले- ‘मी रात्रीपर्यंत परत आलो नाही, तर समजून घे की एक मोठे अभियान सुरू झाले आहे.’
ब्रुरियाने भरल्या आवाजात म्हटले- ‘हे एंटेबे प्रकरणाशी संबंधित आहे ना?’ योनीने दीर्घ श्वास घेतला आणि म्हणाला- ‘हो.’
ब्रुरिया काही बोलणार, त्याआधीच योनीने तिला मिठी मारली. हळूच तिच्या कानात म्हणाला- ‘मी परत येईन, वाट बघ.’
योनीने बॅग उचलली आणि वेगाने बाहेर पडले. मागे धावत ब्रूरिया ओरडली- ‘योनी थांब, तू मोराला बाय म्हणायला विसरलास!’
पण योनी गाडीत बसून निघून गेले होते. खरं तर, मोर योनीचा जर्मन शेफर्ड कुत्रा होता.
ब्रूरियाने मोराला कुरवाळत म्हटले- ‘काही नाही बेटा… योनी परत येतील तेव्हा तू आपली नाराजी व्यक्त कर.’
ब्रूरियाला माहीत नव्हते की योनी परत येतील खरे, पण मोराला मनवू शकणार नाहीत…
3 जुलै, दुपारी 1 वाजून 40 मिनिटांची वेळ. इस्रायलचे बेन गुरियन विमानतळ भट्टीसारखे धगधगत होते. पारा 40°C च्या वर पोहोचला होता. चार हरक्यूलिस C-130 विमाने आणि सुमारे 190 इस्रायली कमांडो धावपट्टीवर उभे होते.
तेव्हाच एक चकचकीत काळी मर्सिडीज आणि तिच्या मागे 2 लँड रोव्हर गाड्या धावपट्टीवर पोहोचल्या. त्यातून 5-7 सैनिक उतरले आणि लगेच तिन्ही गाड्या एका विमानात चढवण्यात आल्या. धावपट्टीवर उभ्या असलेल्या एका कमांडोने दुसऱ्याला विचारले- ‘या गाड्या का चढवत आहेत? त्यांचे काय काम आहे?’
दुसरा म्हणाला- ‘हे सर्व मोसादचे काम आहे. पुढे काय होते ते बघा.’
आता जगातील सर्वात धोकादायक कमांडो मिशन सुरू झाले होते. नाव- ‘ऑपरेशन थंडरबोल्ट.’ हे नाव यासाठी, कारण सर्वकाही विजेच्या वेगाने घडायचे होते.
संपूर्ण ऑपरेशनचे नेतृत्व जनरल डॅन शॅमरॉन करत होते आणि ग्राउंड कमांडर योनी नेतन्याहू होते. योनीच्या टीमलाच सर्वात आधी ओलिसांपर्यंत पोहोचायचे होते.
ऑपरेशन थंडरबोल्टमध्ये सहभागी झालेले इस्रायली कमांडो.
दुपारी 1 वाजून 55 मिनिटांनी पहिल्या विमानाने उड्डाण केले. पाच-पाच मिनिटांच्या अंतरावर बाकीची तीन विमानेही आकाशात होती. चारही विमानांनी सुरुवातीला वेगवेगळ्या दिशा पकडल्या, नंतर सर्व दक्षिणेकडे निघाले.
एक तासानंतर विमाने दक्षिण सिनाईमधील ओफिरा एअरबेसवर उतरली. तिथे इंधन भरले आणि बरोबर साडेतीन वाजता पुन्हा विमाने आकाशात होती. आता गंतव्यस्थान होते- एंटेबे विमानतळ.
या चार विमानांसोबत दोन बोइंग 707 विमानेही आकाशात गस्त घालत होती. त्यापैकी एक उडणारे हायटेक कमांड सेंटर होते आणि दुसरे आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज वैद्यकीय रुग्णालय होते.
एक तासानंतर योनी नेतन्याहू यांना थकवा जाणवू लागला. त्यांनी शैमरॉनला विचारले- ‘मला झोप येत आहे. मी झोपू का?’
शैमरोनने हसत कॉकपिटच्या मागील भागाकडे बोट दाखवले- ‘तू जाताना आराम कर, परत येताना मी झोपेन.’
योनी बंकवर चढले, डोक्याखाली उशी ठेवली आणि झोपले. डोळे मिटण्यापूर्वी त्यांनी नेव्हिगेटरला सांगितले- ‘एंटेबेला पोहोचण्यापूर्वी अर्धा तास आधी मला जागे करा.’
रात्रीचे बरोबर 10:30 वाजले होते. नेव्हिगेटरने योनीचा खांदा पकडून जोरदार हलवले- ‘योनी, उठा, आपण व्हिक्टोरिया सरोवराजवळ पोहोचत आहोत.’
योनीने डोळे उघडले आणि विचारले- ‘किती वेळ राहिला आहे?’ नेव्हिगेटर म्हणाला- ‘30 मिनिटे.’
योनी लगेच बंकवरून खाली उतरले. घाईघाईने गणवेश व्यवस्थित केला. सायलेन्सर गन लोड केली आणि विमानात उभ्या असलेल्या मर्सिडीजच्या पुढच्या सीटवर जाऊन बसले. त्यांनी ड्रायव्हरला सांगितले- ‘लगेच इंजिन चालू करा.’
मर्सिडीजच्या हेडलाईट्स पेटल्या. नेमक्या त्याच क्षणी मागे उभ्या असलेल्या दोन लँड रोव्हर्सचे दिवेही पेटले.
रात्री बरोबर 11 वाजून 1 मिनिटांनी पहिल्या विमानांच्या चाकांनी धावपट्टीला स्पर्श केला. कोणताही आवाज झाला नाही. होणार तरी कसा, चाकांमध्ये हवाच खूप कमी भरली होती.
विमान थांबण्यापूर्वीच इस्रायली कमांडो खाली उतरले. त्यांनी तात्काळ धावपट्टीच्या दोन्ही बाजूंना पेटते दिवे ठेवले, जेणेकरून युगांडाच्या लोकांनी विमानतळावरील दिवे बंद केले तरी, इतर विमानांना उतरताना अडचण येऊ नये.
पुढच्याच क्षणी, विमानातून एक चकचकीत काळी मर्सिडीज बाहेर पडली. अगदी अशाच प्रकारच्या मर्सिडीजमधून हुकूमशहा इदी अमीन प्रवास करत असे. तिच्या मागे दोन लँड रोव्हर गाड्याही वेगाने बाहेर पडल्या.
गाड्यांचा वेग अगदी मोजून-मापून तेवढाच ठेवला होता, जेवढा इदी अमीनच्या ताफ्याचा असायचा- ना जास्त वेगवान, ना खूप संथ. ताफा पुढे निघाला.
ही मोसादची चाल होती, जेणेकरून युगांडाच्या सैनिकांना वाटावे की हा त्यांच्या राष्ट्रपतींचा ताफा आहे, पण युगांडाचे सैनिक इतके भोळे होते का? कथेत पुढे जाऊया…
एंटेबे येथे ऑपरेशन थंडरबोल्टची तयारी करताना इस्त्रायली कमांडो.
काफिला अजून काही पाऊलेच पुढे सरकला होता की कंट्रोल टॉवरवर तैनात असलेल्या दोन पहारेकऱ्यांची नजर मर्सिडीजवर पडली. एकाने म्हटले- ‘दादांनी तर पांढरी मर्सिडीज घेतली आहे. एवढ्या रात्री काळ्या गाडीत कोण येत आहे?’
दुसऱ्याने म्हटले- ‘काळजी करू नकोस भावा… ही दादांचीच जुनी गाडी आहे.’
तेव्हाच गाड्यांच्या हेडलाईट त्यांच्यावर चमकल्या. एक पहारेकरी पळून अंधारात लपला, पण दुसऱ्याने रायफल रोखली आणि ओरडला- ‘पुढे या’
पुढच्या सीटवर बसलेल्या योनीने ड्रायव्हरला म्हटले- ‘याला लगेच शूट कर.’
शेजारी बसलेले डेप्युटी कमांडर मुकी लगेच बोलले- ‘नाही योनी, फायर करू नकोस. ही त्यांची नेहमीची तपासणी आहे.’
योनीने रागावून म्हटले- ‘याला संशय आला आहे.’ त्याने आपली सायलेन्सर गन काढली आणि गोळी झाडली. गोळी लागताच संत्री जमिनीवर कोसळला.
मर्सिडीज पुढे सरकताच मागून गोळ्यांचा आवाज येऊ लागला. जखमी संत्री जमिनीवर पडल्या-पडल्या गोळीबार करत होता, तेव्हाच मागून येणाऱ्या लँड रोव्हरच्या कमांडोने त्याला तिथेच ठार केले.
आता जुने टर्मिनल फक्त 50 यार्ड अंतरावर होते. याच टर्मिनलमध्ये ओलीस होते. तिन्ही गाड्या येऊन थांबल्या. सर्व काही सामान्य होते. तोपर्यंत अपहरणकर्त्यांना याची खबर लागली नव्हती.
योनीने म्हटले- ‘हेडलाइट बंद करा आणि थेट टर्मिनलमध्ये घुसा.’
हेडलाइट बंद करण्यात आली. इस्रायली सैनिक गोळीबार करत टर्मिनलच्या दिशेने धावले. तेव्हाच अपहरणकर्त्यांनीही गोळीबार सुरू केला. दोन्ही बाजूंनी गोळ्या चालू लागल्या.
इस्रायली उपकमांडर मुकीने धावपळ करत एके-47 चे ट्रिगर दाबले. 2 अपहरणकर्ते तिथेच ठार झाले.
आता इस्रायली कमांडो जुन्या टर्मिनलच्या अगदी जवळ पोहोचले होते. योनी सतत ओरडत होता- ‘पुढे चला. पुढे चला.’
डेप्युटी कमांडर पुढे सरकले. टर्मिनलचा पहिला दरवाजा बंद होता. ते धावत दुसऱ्या गेटकडे गेले. इकडे, योनी एंट्री गेटवर पोहोचून गोळीबार करण्यासाठी वळलेच होते की, कंट्रोल टॉवरवर तैनात युगांडाच्या सैनिकांनी गोळीबार सुरू केला.
एक गोळी थेट योनीचे छाती भेदून आरपार गेली. ते जमिनीवर कोसळले. तेव्हाच, बॅकअप करत असलेल्या इस्रायली कमांडोंनी कंट्रोल टॉवरवर उभ्या असलेल्या बंदूकधाऱ्याला ठार केले.
याच दरम्यान, दोन कमांडो योनीला उचलून घेऊन गेले. डॉक्टरांनी रक्ताने माखलेल्या योनीचा शर्ट कापून पट्ट्या बांधल्या, पण गोळीने अंतर्गत अवयवांना पूर्णपणे भेदले होते.
इस्त्रायली कमांडोनी एंटेबेला पोहोचताच अपहरणकर्त्यांवर हल्ला केला होता. एआय इमेज
इकडे, उप-कमांडर आणि त्यांची टीम टर्मिनलचा दरवाजा तोडून आतमध्ये दाखल झाली होती. हॉलमध्ये सर्वत्र दहशत पसरली होती. ओलीस असलेले लोक गाद्यांनी तोंड झाकून लपून बसले होते. तेव्हाच एका अपहरणकर्त्याने खांबाच्या मागून ग्रेनेड फेकला. त्याच्या स्फोटानंतर हॉलमध्ये आग लागली.
आगीच्या ज्वाळांमध्ये अपहरणकर्त्याने गोळीबार सुरू केला, पण इस्त्रायली कमांडोनी त्याला ठार केले.
इस्त्रायली कमांडोना वाटले की आता सर्व अपहरणकर्ते मारले गेले आहेत, पण गाद्यांमध्ये लपलेली डेनिम स्कर्ट घातलेली मुलगी अजूनही मृत्यूचे शस्त्र घेऊन बसली होती.
कमांडोनी मेगाफोनवर आवाज दिला- ‘खाली झोपून राहा! आम्ही इस्त्रायली सैनिक आहोत.’
तेव्हाच एक व्यक्ती उभी राहून ओरडू लागली. कमांडोला वाटले की हा अपहरणकर्ता आहे आणि त्याने ट्रिगर दाबला. तो तिथेच कोसळला. तेव्हाच त्याची आई ओरडली – तुम्ही लोकांनी हे काय केले? हा इस्रायली आहे. माझा मुलगा आहे.
कमांडो म्हणाला – ‘सॉरी, पण आता काहीही होऊ शकत नाही. लगेच सगळे बाहेर निघा, विमाने तुमच्या प्रतीक्षेत उभी आहेत. लवकर करा.’
लोक उठून बाहेरच्या दिशेने धावू लागले. तेव्हाच डेनिम स्कर्ट घातलेली मुलगी गर्दीतून बाहेर आली आणि एका कमांडोवर झेपावली. तिने त्याची बंदूक हिसकावून घेतली आणि गोळीबार करू लागली. तेव्हाच मागून उप-कमांडोने तिला जोरदार धक्का दिला आणि आपल्या एके-47 च्या सर्व गोळ्या तिच्या छातीत उतरवल्या.
आता प्रवासी टर्मिनलमधून बाहेर येताच, युगांडाच्या डझनभर सैनिकांनी गोळीबार सुरू केला. ओलिसांचे आणि उप-कमांडोचे श्वास थांबले. एका क्षणासाठी वाटले की सर्व काही संपले.
तेव्हाच मागून इस्रायली कमांडोची दुसरी तुकडी आली. दोन्ही बाजूंनी सुमारे 10 मिनिटे गोळीबार होत राहिला. यात युगांडाचे सर्व सैनिक मारले गेले.
आता ओलिसांना एकेक करून विमानात बसवले जाऊ लागले. थोड्याच वेळात सर्व ओलिस विमानात बसले होते.
एंटेबे विमानतळावर जखमी ओलिसांना घेऊन जाणारे इस्रायली कमांडो.
धावपट्टीवर उभ्या असलेल्या पहिल्या विमानातील वैमानिकाने ओरडून विचारले- ‘सर्व ओलीस आले आहेत का?’ लोडमास्टरने उत्तर दिले- ‘हो, सर्व आले आहेत.’
वैमानिकाने विचारले- ‘मला अचूक संख्या हवी आहे. किती लोक आहेत. लिहून द्या.’
लोडमास्टरने चिठ्ठी दिली- ‘102 जिवंत आणि 3 मृत.’
इकडे, योनीला वाचवण्याचे प्रयत्न सुरू होते. सीपीआर देण्यात आला, रक्त चढवण्यात आले… पण आता हा कमांडर गाढ झोपेत होता. कधीही न जागणाऱ्या झोपेत.
रात्री ठीक 11 वाजून 40 मिनिटांनी, ओलिसांना आणि जखमींना घेऊन पहिले विमान उडाले, पण कथा अजून संपली नव्हती.
आकाशात गस्त घालत असलेल्या बोइंग 707 मध्ये बसलेल्या जनरल कुटी ॲडम यांच्यापर्यंत हा संदेश पोहोचताच, त्यांनी तात्काळ आदेश दिला- ‘धावपट्टीवर उभ्या असलेल्या युगांडाच्या विमानांचा नाश करा.’
विमानतळावर 11 मिग लढाऊ विमाने उभी होती. इस्त्रायली कमांडोंनी बॉम्बने सर्व विमानांना उडवून दिले, जेणेकरून युगांडाची सेना त्यांचा पाठलाग करू शकणार नाही.
यानंतर उर्वरित विमानांनीही उड्डाण भरायला सुरुवात केली. रात्री 12:40 वाजता शेवटच्या इस्त्रायली विमानाने एंटेबेला निरोप दिला. 1 तास 39 मिनिटांत ऑपरेशन थंडरबोल्ट पूर्ण झाले होते.
4 जुलैच्या सकाळी सुमारे 10 वाजता सर्व विमाने तेल अवीव विमानतळावर पोहोचली. धावपट्टीवर पंतप्रधान राबिन आणि त्यांच्या मंत्र्यांसह हजारो इस्त्रायली उपस्थित होते.
विमानतळ टाळ्यांच्या आणि घोषणांच्या आवाजाने दुमदुमून गेले होते. विमानांचे दरवाजे उघडताच आणि आप्तांनी आप्तांना पाहिले, लोक एकमेकांना मिठी मारून रडू लागले.
इस्त्रायली तेल अवीव विमानतळावर ओलिसांचे आणि सैनिकांचे स्वागत करणारे लोक.
विमानतळावर ओलिसांचे स्वागत केल्यानंतर, पंतप्रधानांनी उत्सव साजरा करण्यासाठी विरोधी पक्षनेते मेनाखेम बेगिन यांना आपल्या कार्यालयात बोलावले. बेगिन आत येताच, राबिन यांनी हसत व्हिस्कीची बाटली उचलली. बेगिन यांनी हात जोडून म्हटले, ‘राबिन, मी दारू पीत नाही.’
राबिन हसले. त्यांनी एका ग्लासात व्हिस्की ओतली आणि बेगिन यांच्याकडे सरकवली. ते म्हणाले, ‘बेगिन साहेब, समजा की तुम्ही रंगीत चहा पीत आहात.’
अशा प्रकारे इस्त्रायल आणि मोसादचे ऑपरेशन थंडरबोल्ट यशस्वी झाले. यात प्राण गमावलेल्या योनी नेतन्याहू यांच्या नावाने त्यांचे धाकटे बंधू बेंजामिन नेतन्याहू राजकारणात उतरले. 1996 मध्ये ते पहिल्यांदा इस्त्रायलचे पंतप्रधान बनले. आजही ते त्या पदावर कायम आहेत.
ऑपरेशन थंडरबोल्टचा भाग-१ देखील वाचा :
संदर्भ :
1. Operation Thunderbolt: Flight 139 and the Raid on Entebbe Airport : By Saul David.
2. A State of Blood: The Inside Story of Idi Amin : By Henry Kyemba
