नवी दिल्ली/इस्लामाबाद43 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
भारत-पाकिस्तान संबंध सुधारण्यासाठी दोन्ही देशांतील 117 मान्यवरांनी पंतप्रधान मोदी आणि पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांना पत्र लिहिले आहे.
मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, यात दोन्ही पंतप्रधानांना सांगण्यात आले आहे की, संघर्ष नको, संवादाचा मार्ग निवडा, जेणेकरून दक्षिण आशियामध्ये शांतता आणि विकासाचे वातावरण निर्माण होऊ शकेल.
पत्रात लिहिले आहे की, सततच्या तणावामुळे दोन्ही देशांतील सामान्य नागरिक आणि विशेषतः तरुणांचे भविष्य प्रभावित होत आहे. या 117 मान्यवरांमध्ये माजी अधिकारी, सामाजिक आणि राजकीय व्यक्तींचा समावेश आहे.
भारताकडून जम्मू-काश्मीरचे माजी मुख्यमंत्री फारुख अब्दुल्ला, मेहबूबा मुफ्ती, मीरवाइज उमर फारुख आणि आरजेडी खासदार मनोज झा यांच्यासह 61 जणांनी पत्रावर स्वाक्षऱ्या केल्या आहेत.
पाकिस्तानकडून माजी परराष्ट्रमंत्री खुर्शीद महमूद कसूरी यांच्यासह 56 जणांनी याला पाठिंबा दिला आहे.
2015 साली पंतप्रधान नरेंद्र मोदी काबुल दौऱ्यावरून परतताना अचानक पाकिस्तानात पोहोचले होते. येथे ते तत्कालीन पंतप्रधान नवाज शरीफ यांच्या नातीच्या लग्नात सहभागी झाले होते.
भारत आणि पाकिस्तानच्या संबंधांबद्दल तुम्हाला जाणून घ्यायच्या आहेत त्या गोष्टी
1. दोन्ही देशांमध्ये संवाद पुन्हा सुरू व्हावा
सध्याची स्थिती: 25 डिसेंबर 2015 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींनी लाहोरला जाऊन नवाज शरीफ यांची भेट घेतली होती. त्यानंतर 2 जानेवारी 2016 च्या पठाणकोट दहशतवादी हल्ल्यानंतर व्यापक द्विपक्षीय चर्चा जवळपास थांबली.
2. जम्मू-काश्मीरसह सर्व वादग्रस्त मुद्द्यांवर चर्चा व्हावी
सध्याची स्थिती: 5 ऑगस्ट 2019 रोजी भारताने कलम 370 रद्द केले. त्यानंतर पाकिस्तानने द्विपक्षीय चर्चा आणि राजनैतिक संबंध मर्यादित केले.
3. लष्करी तणाव कमी व्हावा
सध्याची स्थिती: 25 फेब्रुवारी 2021 रोजी दोन्ही देशांनी LoC वर 2003 च्या शस्त्रसंधी कराराचे पुन्हा पालन करण्यास सहमती दर्शवली. यामुळेही अलीकडील दहशतवादी घटनांनंतर तणाव कायम आहे.
4. लोकांमधील संपर्क वाढावा
सध्याची स्थिती: एप्रिल 2025 च्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर दोन्ही देशांनी नागरिकांच्या हालचालींवर कठोर निर्बंध लादले आणि व्हिसा सेवा बंद करण्यात आली.
5. सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक संबंध सुधारले पाहिजेत
सध्याची स्थिती: 2016 (उरी हल्ल्या) नंतर कलाकारांची देवाणघेवाण आणि बहुतेक सांस्कृतिक कार्यक्रम जवळजवळ बंद झाले. विद्यापीठांमधील सहकार्यही खूप मर्यादित आहे.
6. क्रिकेट आणि इतर खेळांच्या द्विपक्षीय मालिका सुरू व्हाव्यात
सध्याची स्थिती: भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातील शेवटची द्विपक्षीय क्रिकेट मालिका 2012-13 मध्ये खेळली गेली होती. त्यानंतर दोन्ही संघ फक्त ICC आणि आशिया कपसारख्या स्पर्धांमध्ये भेटले आहेत.
7. दोन्ही देशांदरम्यान हवाई सेवा सुरू व्हावी
सध्याची स्थिती: 24 एप्रिल 2025 नंतर दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या विमानांसाठी आपली हवाई हद्द बंद केली. तेव्हापासून थेट उड्डाणे बंद आहेत.
8. व्हिसा प्रक्रिया सोपी व्हावी
सध्याची स्थिती: 24 एप्रिल 2025 नंतर बहुतेक व्हिसा सेवा निलंबित करण्यात आल्या आणि अनेक नागरिकांना परत फिरावे लागले.
9. उच्चायुक्त पुन्हा नियुक्त व्हावेत
सध्याची स्थिती: ऑगस्ट 2019 मध्ये कलम 370 हटवल्यानंतर पाकिस्तानने आपला उच्चायुक्त परत बोलावला. भारतानेही आपला उच्चायुक्त परत बोलावला होता. तेव्हापासून दोन्ही देशांमध्ये पूर्णवेळ उच्चायुक्त नाहीत.
10. बस सेवा, करतारपूर कॉरिडॉर आणि अटारी-वाघा सीमा पुन्हा उघडण्यात यावी
सध्याची स्थिती: समझौता एक्सप्रेस आणि थार एक्सप्रेस ऑगस्ट 2019 पासून बंद आहेत. दिल्ली-लाहोर बस सेवा देखील बंद आहे. अटारी-वाघा सीमेवरून सामान्य नागरिकांची ये-जा एप्रिल 2025 पासून प्रभावित झाली आहे. करतारपूर कॉरिडॉर, जो 9 नोव्हेंबर 2019 रोजी उघडण्यात आला होता, अलीकडील तणावामुळे अनेक वेळा प्रभावित झाला आहे.
11. व्यापार पुन्हा सुरू व्हावा
सध्याची स्थिती: 9 ऑगस्ट 2019 रोजी पाकिस्तानने भारतासोबतचा द्विपक्षीय व्यापार निलंबित केला. तेव्हापासून मर्यादित वस्तू वगळता सामान्य व्यापार जवळजवळ बंद आहे.
हे पत्र का लिहिले गेले?
हा उपक्रम अशा वेळी करण्यात आला आहे जेव्हा गेल्या काही महिन्यांपासून भारत आणि पाकिस्तानच्या संबंधांमध्ये तणाव आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की, सतत वाढत असलेल्या शत्रुत्वामुळे दोन्ही देशांचा विकास, प्रादेशिक स्थिरता आणि सामान्य नागरिकांचे हित प्रभावित होत आहे.
