Does Non-Veg Cause Piles hemorrhoids? Foods remedies for relief piles naturally; मांसाहारामुळे मूळव्याध होतो का? मूळव्याध बद्धकोष्ठता दूर करण्यासाठी उपाय

दीर्घकालीन बद्धकोष्ठता (Chronic Constipation) आणि शौचाच्या वेळी जास्त जोर लावणे हे मूळव्याधाचे मुख्य कारण आहे. चिकन, मासे, अंडी किंवा मटण थेट मूळव्याधास कारणीभूत ठरतात, असा कोणताही वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही. अडचण तेव्हा निर्माण होते जेव्हा लोक मांसाहाराचे प्रमाण जास्त ठेवतात आणि आहारात फळे, भाज्या, डाळी आणि धान्यांसारख्या फायबरयुक्त पदार्थांचा समावेश करत नाहीत. मांसाहारामध्ये फायबर अजिबात नसते. त्यामुळे भाजीपाल्याशिवाय केवळ लाल मटण किंवा प्रोसेस्ड मीट खाल्ल्याने मल घट्ट होतो, बद्धकोष्टता वाढते आणि परिणामी मूळव्याधाचा त्रास सुरू होतो.

मूळव्याध असलेल्या काही रुग्णांना मसालेदार किंवा अति-प्रोसेस्ड अन्न खाल्ल्यानंतर जळजळ जाणवते; परंतु हा आधीच सूज आलेल्या भागावर झालेला दाह असतो, त्यामुळे मूळव्याध उत्पन्न होत नाही. त्वचारहित चिकन (Skinless Chicken), मासे आणि अंडी हे हलके प्रथिने (Lean Proteins) आहारातील फायबर आणि पाण्याचे प्रमाण उत्तम असल्यास मूळव्याध असलेल्या रुग्णांसाठीही पूर्णपणे सुरक्षित आहेत.

• प्रोटीन पावडर घेणाऱ्यांसाठी टीप
  आजकाल अनेक तरुण आणि आरोग्यदायी व्यक्ती जिम किंवा फिटनेससाठी ‘प्रोटीन पावडर/शेक्स’ घेतात. प्रोटीनचे सेवन वाढवताना जर आहारातील फायबरचे प्रमाण वाढवले नाही, तर तीव्र बद्धकोष्टता होऊन मूळव्याधाची लक्षणे दिसू शकतात.

मूळव्याध होण्यासाठी केवळ आहार जबाबदार नसून आपल्या दैनंदिन सवयीही तितक्याच कारणीभूत असतात:

• टॉयलेट सीटवर जास्त वेळ बसणे : आजकाल अनेक लोक टॉयलेटमध्ये मोबाईल वापरत तासंतास बसतात, ज्यामुळे गुदद्वाराच्या वाहिन्यांवर नाहक दाब पडतो.
• इतर कारणे : दिवसभरात खूप कमी पाणी पिणे, सतत बसून राहण्याची जीवनशैली (Sedentary Lifestyle), लठ्ठपणा, गर्भावस्था आणि वारंवार वजनदार वस्तू उचलणे यांमुळेही हा त्रास वाढतो. तसेच, वय वाढल्याने उती कमकुवत होणे किंवा अनुवंशिकता (Family History) या गोष्टीही कारणीभूत ठरतात.

आहाराचा मुख्य उद्देश मल मऊ ठेवणे आणि पोट सहज साफ होणे हा असावा. फायबर पाण्याचे शोषण करून मलाला मऊ बनवते, ज्यामुळे शौचाच्या वेळी जोर लावावा लागत नाही.

• काय खावे? : ओट्स, ब्राऊन राईस, गव्हाचा दलिया, सफरचंद, पपई, ब्रोकोली, पालक, गाजर, मुगाची डाळ, हरभरे, अळशी (Flaxseeds) आणि चिया सीड्स यांचा आहारात समावेश करा.
• मांसाहारी लोकांसाठी टीप : जे लोक मांसाहार करतात, त्यांनी प्रत्येक वेळी मांसाहारासोबत भरपूर प्रमाणात भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांचा (Whole Grains) समावेश करावा.
• फायबर आणि पाणी : प्रौढ व्यक्तीला दररोज २५ ते ३८ ग्रॅम फायबरची गरज असते. फायबर शरीरात नीट काम करण्यासाठी दिवसभरात मुबलक प्रमाणात पाणी पिणे अत्यंत आवश्यक आहे.

मूळव्याधाची काही लक्षणे सामान्य वाटू शकतात, परंतु खालीलपैकी कोणतीही लक्षणे दिसल्यास घरगुती उपचारांवर अवलंबून न राहता तातडीने कोलोरेक्टल सर्जन किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा :

• गुदद्वारातून सतत किंवा जास्त प्रमाणात रक्तस्त्राव होणे.
• काळ्या रंगाची विष्ठा होणे.
• गुदद्वाराच्या भागात असह्य आणि तीव्र वेदना होणे.
• वेदनांसोबतच ताप येणे.
• अचानक वजन कमी होणे किंवा पोट साफ होण्याच्या सवयींमध्ये अस्वाभाविक बदल होणे.
  मांसाहारी आहार हा मूळव्याधाचा थेट शत्रू नाही, तर आहारात फायबर आणि पाण्याचा अभाव असणे ही खरी समस्या आहे. तुम्ही शाकाहारी असाल किंवा मांसाहारी, तुमच्या ताटात भरपूर भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य आणि शरीरात पुरेसे पाणी असणे अत्यंत गरजेचे आहे. टॉयलेटमध्ये जास्त वेळ न घालवणे, नियमित व्यायाम करणे आणि योग्य वेळी वैद्यकीय सल्ला घेणे हाच मूळव्याधापासून दूर राहण्याचा आणि वेदनामुक्त आयुष्य जगण्याचा उत्तम मार्ग आहे!