One Soap for Family Caused to Skin Infection Risk, how to use one soap in whole family; घरात एकच साबण वापरणे किती सुरक्षित? अंघोळ करताना एकच साबण वापरताना काय काळजी घ्यावी?

जेव्हा साबणाची वडी वापरली जाते, तेव्हा ती ओली करून त्वचेवर घासली जाते आणि त्यानंतर सुकण्यासाठी तशीच ठेवली जाते. या प्रक्रियेदरम्यान, त्वचेचे लहान कण, तेल आणि सूक्ष्मजंतू साबणाच्या पृष्ठभागावर राहू शकतात. निरोगी व्यक्तींसाठी यातील बहुतांश सूक्ष्मजंतू निरुपद्रवी असतात आणि त्यामुळे कोणताही आजार होत नाही. परंतु, जर घरातील एखाद्या व्यक्तीला फंगल इन्फेक्शन (Fungal infection), जिवाणूंचा त्वचेचा संसर्ग (Bacterial skin infection) किंवा उघडी जखम असेल, तर परिस्थिती पूर्णपणे बदलते. प्रभावित त्वचेच्या संपर्कात आलेला साबण किंवा इतर वैयक्तिक वस्तू इतरांनी वापरल्यास हे सूक्ष्मजंतू एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे जाण्याची संधी वाढते. केवळ साबणच नाही, तर टॉवेल, रेझर आणि अंग पुसायचे कपडे देखील त्वचेच्या थेट संपर्कात येत असल्याने संसर्ग पसरवण्याचे अधिक मोठे माध्यम ठरू शकतात.

अनेकांनी एकच साबण वापरल्याने घरातील सर्वांनाच समान धोक्याचा सामना करावा लागतो असे नाही, तर काही विशिष्ट घटकांसाठी हा धोका अधिक असतो. ‘एक्झिमा’ (Eczema) किंवा अत्यंत संवेदनशील त्वचा (Sensitive skin) असलेल्या व्यक्तींचे त्वचेचे नैसर्गिक संरक्षण कवच कमजोर असते. त्यामुळे जंतू किंवा त्रासदायक घटकांच्या संपर्कात आल्यास त्यांची खाज, शुष्कपणा आणि सूज वाढू शकते. ज्यांच्या त्वचेवर कट, जखमा किंवा भेगा आहेत, त्यांच्या त्वचेत जिवाणू सहज प्रवेश करू शकतात. याव्यतिरिक्त, ज्यांना आधीच त्वचेचा संसर्ग आहे (उदा. गजकर्ण/Ringworm), त्यांनी विशेष काळजी घेतली पाहिजे कारण हा त्रास संपर्कातून पसरू शकतो. लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी असणाऱ्या व्यक्तींनी देखील जास्त खबरदारी घेणे गरजेचे असते, कारण त्यांचे शरीर संसर्गाचा तितक्या प्रभावीपणे सामना करू शकत नाही.

घरातील सर्वांनी एकत्र एकच साबण वापरणे म्हणजे प्रत्येक वेळी धोकादायकच असते, हा एक मोठा अतिशयोक्तीपूर्ण समज आहे. निरोगी कुटुंबासाठी साध्या साबणाच्या वडीपासून संसर्ग होण्याचा धोका सहसा खूप कमी असतो, विशेषतः जर तो साबण वापरल्यानंतर व्यवस्थित धुवून सुकवला जात असेल तर. असे असले तरी, जर घरातील कोणाला संसर्गजन्य त्वचेचा आजार असेल, तर प्रत्येकासाठी स्वतंत्र वैयक्तिक उत्पादने वापरणे हा एक सोपा आणि चांगला उपाय ठरतो. साध्या साबणाच्या वडीऐवजी लिक्विड क्लिन्झर (Liquid cleanser) किंवा हँडवॉश वापरल्याने एकाच कडक पृष्ठभागाचा थेट स्पर्श आणि देवाणघेवाण पूर्णपणे टाळता येते.

आरोग्य उत्तम ठेवण्यासाठी केवळ साबण बदलणे पुरेसे नसून बाथरूममधील चांगल्या सवयी पाळणे तितकेच महत्त्वाचे असते. साबण नेहमी अशा साबणदानीत ठेवावा जिथून पाणी सहज निघून जाईल आणि साबण कोरडा राहील; तो साचलेल्या पाण्यात पडून राहणार नाही याची काळजी घ्यावी. याशिवाय, घरातील सदस्यांनी एकमेकांचे टॉवेल कधीही वापरू नयेत. दाढी करण्याचे रेझर, आंघोळीचे स्पंज यांसारख्या वैयक्तिक वस्तू प्रत्येकाने स्वतःच्याच वापराव्यात, त्या कधीही शेअर करू नयेत. या साध्या सवयींमुळे सूक्ष्मजंतूंचा प्रसार रोखण्यास मोठी मदत होते.

साबणाचा मुख्य उद्देश हा त्वचेवरील घाण आणि सूक्ष्मजंतू धुवून टाकणे हा आहे. बहुतांश निरोगी कुटुंबांमध्ये एकाच साबणाचा वापर केल्याने आपोआप कोणतीही समस्या निर्माण होत नाही. परंतु, जेव्हा साबण सतत ओला राहतो किंवा घरातील कोणाला त्वचेचा संसर्ग, जखम किंवा कमजोर त्वचेची समस्या असते, तेव्हा हा विषय अधिक गंभीर बनतो. घरात त्वचेचा संसर्ग पसरलेला असताना प्रत्येकाला स्वतःचा वेगळा साबण आणि टॉवेल देणे हा एक लहान पण अत्यंत प्रभावी बदल आहे.