श्रावणात स्वस्त बोंबील घेताय? थांबा! बोंबीलावर होतोय लाल रंगाचा वापर, ताजा बोंबील ओळखण्याची सोपी ट्रिक जाणून घ्या! – how to spot artificial red colour in fish and identify fresh fish easy tips to stay safe

ताजा बोंबील खरेदी करताना सर्वात आधी त्याचा वास तपासा. ताज्या माशाला समुद्राचा किंवा माशाचा विशिष्ट वास असू शकतो; मात्र कुजका, अमोनियासारखा किंवा अत्यंत तीव्र दुर्गंध येत असेल तर तो मासा खरेदी करणे टाळावे.बोंबीलाचा पोत देखील महत्त्वाचा आहे. ताजा मासा हाताळताना त्याचे मांस घट्ट आणि नैसर्गिक पोताचे वाटते. खूपच चिकट, लिबलिबीत किंवा असामान्यपणे मऊ झालेला बोंबील ताजा नसण्याची शक्यता असते.त्याचप्रमाणे माशाच्या डोळ्यांकडे आणि त्वचेकडे पाहणे उपयुक्त ठरते. संपूर्ण मासा खरेदी करत असाल तर डोळे फारच खोल गेलेले, धूसर किंवा कोरडे दिसत असतील तर तो जुना असण्याची शक्यता असते. त्वचा नैसर्गिक चमक असलेली असावी.

बाजारात मासे आकर्षक दिसावेत म्हणून त्यांना कृत्रिम रंग लावला जातो, असा दावा सोशल मीडियावरील अनेक व्हिडिओंमध्ये केला जातो. मात्र केवळ मासा गुलाबी किंवा लालसर दिसतो म्हणून त्याला रंग लावला आहे, असा निष्कर्ष काढता येत नाही. माशाचा नैसर्गिक रंग, रक्ताचे अवशेष, प्रकाश आणि साठवणुकीच्या परिस्थितीमुळेही रंगात फरक दिसू शकतो.

व्हिडिओमध्ये दाखवल्याप्रमाणे काही लोक बोंबीलाचा छोटा तुकडा उकळत्या पाण्यात टाकून पाण्याचा रंग बदलतो का, हे पाहतात. त्यानंतर पाण्यात रंग उतरल्यास माशाला कृत्रिम रंग लावला असल्याचा दावा केला जातो. मात्र ही घरगुती चाचणी वैज्ञानिकदृष्ट्या अंतिम पुरावा मानता येत नाही. पाण्यात रंग येण्यामागे माशातील नैसर्गिक रंगद्रव्ये किंवा इतर घटकही कारणीभूत असू शकतात.त्यामुळे अशा व्हिडिओतील प्रयोग पाहून घाबरण्यापेक्षा मच्छी खरेदी करताना विश्वासार्ह विक्रेत्याकडूनच मासे घेणे अधिक योग्य ठरते.

• बोंबील खरेदी करताना काही साध्या गोष्टींची काळजी घेतल्यास खराब मासा घरी आणण्याचा धोका कमी करता येतो.
• बोंबीलाला असामान्य किंवा कुजका वास येत नाही ना, हे तपासा.
• माशाचे मांस अत्यंत मऊ किंवा चिकट झालेले असल्यास खरेदी टाळा.
• संपूर्ण मासा असल्यास डोळे, त्वचा आणि मांसाचा पोत तपासा.
• माशावर असामान्य लाल, गुलाबी किंवा चमकदार रंग दिसत असल्यास विक्रेत्याकडे त्याबाबत विचारणा करा.
• बर्फावर योग्य प्रकारे ठेवलेले मासे घेण्यास प्राधान्य द्या.
• स्वच्छता नसलेल्या ठिकाणी उघड्यावर ठेवलेली मच्छी घेणे टाळा.

​

बोंबील घरी आणल्यानंतर त्याची स्वच्छता नीट करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. प्रथम माशाचे बाहेरील भाग स्वच्छ पाण्याने धुऊन घ्यावेत. त्यानंतर आवश्यकतेनुसार त्याचे पोट उघडून आतील भाग काढावेत. बोंबीलाचे तुकडे करताना स्वच्छ आणि धारदार चाकू वापरणे सोयीचे ठरते.स्वच्छ केलेले तुकडे पुन्हा पाण्याने धुऊन घ्यावेत आणि स्वच्छ कपड्याने किंवा किचन पेपरने अतिरिक्त पाणी काढून टाकावे. त्यानंतर त्याला आवश्यक मसाला लावून लगेच शिजवणे चांगले.बोंबील तळताना किंवा इतर पद्धतीने शिजवताना तो पूर्णपणे शिजला आहे, याची खात्री करणे महत्त्वाचे आहे. अर्धवट शिजलेली मच्छी खाल्ल्यास अन्नजन्य संसर्गाचा धोका वाढू शकतो.

श्रावणात काही ग्राहक मांसाहार कमी करतात. त्यामुळे काही बाजारांमध्ये मागणी-पुरवठ्यानुसार माशांच्या किमतीत बदल होऊ शकतो. मात्र स्वस्त दर पाहून जास्त प्रमाणात मच्छी खरेदी करणे आणि नंतर ती योग्य तापमानात न ठेवणे धोकादायक ठरू शकते.बोंबील असो किंवा अन्य कोणताही मासा, ताजेपणा, स्वच्छता आणि योग्य साठवणूक या तीन गोष्टी सर्वात महत्त्वाच्या आहेत. सोशल मीडियावर एखादा व्हिडिओ व्हायरल झाला म्हणून त्यातील प्रत्येक घरगुती प्रयोग वैज्ञानिक सत्य आहे, असे समजू नये.