आजच्या काळात स्मार्टफोन आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे, जो सतत आपल्या खिशात असतो. मात्र, खिशातच मोबाईलचा अचानक स्फोट होण्याच्या घटनांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. यामागे लिथियम-आयन बॅटरीमधील अंतर्गत तांत्रिक आणि रासायनिक प्रक्रिया कारणीभूत असतात. त्यामुळे स्मार्टफोन युझर्सनी खिशात फोन ठेवताना कोणत्या 3 तांत्रिक गोष्टींची काळजी घ्यावी, याची ही सविस्तर माहिती.
आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा आपल्या शरीराचा एक भाग बनला आहे. घराबाहेर पडताना तो बहुतांश वेळा आपल्या पॅन्टच्या किंवा शर्टच्या खिशात असतो. मात्र, गेल्या काही दिवसांत खिशातच मोबाईलचा अचानक स्फोट झाल्याच्या अनेक धक्कादायक घटना समोर आल्या आहेत.
तंत्रज्ञान आणि सायन्स तज्ज्ञांच्या मते, मोबाईलचा स्फोट होणे ही कोणतीही जादुई गोष्ट नसून, त्यामागे पूर्णपणे तांत्रिक आणि रासायनिक कारणे असतात. जर तुम्हीही खिशात मोबाईल ठेवत असाल, तर ‘या’ 3 मुख्य तांत्रिक कारणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका.
1. ‘थर्मल रनअवे’ आणि शरीराची उष्णता
स्मार्टफोनमध्ये लिथियम-आयन बॅटऱ्या वापरल्या जातात. जेव्हा आपण कडक उन्हात बाहेर फिरतो किंवा जास्त वेळ चालतो, तेव्हा आपल्या शरीराच्या उष्णतेमुळे खिशातील तापमान वाढते. त्यातच जर बॅकग्राउंडला हेवी अॅप्स किंवा इंटरनेट सुरू असेल, तर प्रोसेसर आणि बॅटरी दोन्ही गरम होतात. उष्णता जास्त वाढल्यास बॅटरीच्या आत रासायनिक प्रक्रिया होऊन ‘थर्मल रनअवे’ सुरू होतो, ज्यामुळे बॅटरी फुगते आणि खिशातच स्फोट होतो.
2. टाईट पॅन्ट आणि बाह्य दबाव
सध्या ‘टाईट फिटिंग’ किंवा स्कीनी जीन्स घालण्याची मोठी फॅशन आहे. जेव्हा आपण अशा घट्ट जीन्सच्या खिशात मोठा मोबाईल ठेवतो आणि बसतो किंवा वाकतो, तेव्हा मोबाईलवर प्रचंड बाह्य दाब पडतो. या दाबामुळे स्मार्टफोनची रचना हलकेच वाकते किंवा Bend होते. परिणामी, बॅटरीच्या आत असलेले पॉझिटिव्ह आणि निगेटिव्ह इलेक्ट्रोड्स एकमेकांच्या संपर्कात येतात आणि अंतर्गत ‘ शॉर्ट सर्किट ‘ होऊन बॅटरी तात्काळ आग पकडते.
3. डुप्लिकेट चार्जर आणि खराब झालेले व्होल्टेज
अनेकदा मूळ चार्जर खराब झाल्यावर आपण बाजारातून स्वस्त किंवा डुप्लिकेट चार्जर आणि केबल विकत घेतो. अशा चार्जरमुळे बॅटरी अनियंत्रितपणे चार्ज होते आणि तिच्यातील सेल्स कमकुवत होतात. अशा डॅमेज झालेल्या बॅटऱ्या खिशात असताना व्होल्टेजचा अंतर्गत समतोल बिघडल्यास किंवा हलकासा धक्का लागल्यास रासायनिक स्फोटाचे कारण ठरतात.
आधीच काय काळजी घ्याल?
- खूप घट्ट कपडे किंवा जीन्सच्या खिशात मोबाईल ठेवणे टाळा.
- मोबाईल गरम झाला असेल, तर तो खिशातून काढून काही वेळ बाजूला ठेवा.
- फोन चार्जिंगला लावलेला असताना कधीही गेमिंग किंवा कॉल करू नका.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी हे गेल्या नऊ वर्षांहून अधिक काळ मुख्य प्रवाहातील माध्यम क्षेत्रात सक्रिय असलेले एक व्यासंगी पत्रकार आहेत. सध्या ते ‘महाराष्ट्र टाईम्स’च्या ‘टेक आणि सायन्स’ विभागात कन्सल्टंट म्हणून आपली जबाबदारी सांभाळत आहेत. तंत्रज्ञान विश्वातील वेगाने बदलणारे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चे प्रगत तंत्रज्ञान, नवनवीन गॅझेट्स, टेक ट्रेंड्स, स्मार्टफोन रिव्ह्यूज आणि सायन्स क्षेत्रातील क्लिष्ट वैज्ञानिक घडामोडी अतिशय सोप्या, सर्वसामान्यांना समजेल अशा रंजक भाषेत मांडण्यात त्यांचा विशेष हातखंडा आहे. डिजिटल मीडियातील अचूक SEO आणि Google Discover च्या बदलत्या अल्गोरिदमचा वापर करून लाखो वाचकांपर्यंत तांत्रिक माहिती पोहोचवण्यात त्यांचा मोलाचा वाटा आहे.
छत्रपती संभाजीनगर येथील नामांकित ‘MGM’ संस्थेतून ‘एम.ए. पत्रकारिता आणि जनसंवाद’ ही मास्टर पदवी संपादन केल्यानंतर, त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात ‘आकाशवाणी’ या प्रतिष्ठित संस्थेतून केली. 2017 मध्ये त्यांनी ‘दैनिक सामना’ या अग्रगण्य मुखपत्रात प्रवेश करत वृत्तपत्र पत्रकारितेचा भक्कम पाया रचला. त्यानंतर मुंबईतील ABP माझा, TV9 मराठी, साम TV, पुढारी न्यूज चॅनेल आणि लोकशाही न्यूज या महाराष्ट्रातील आघाडीच्या वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली आहे. राजधानी दिल्ली येथे ‘News Nation Marathi’ साठी राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वेगवेगळ्या न्यूज बुलेटिन्सचा दांडगा अनुभव त्यांच्या पाठीशी आहे.
प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक आणि डिजिटल मीडियाच्या सखोल अनुभवामुळे राजकारण, व्यापार-उद्योग, विज्ञान, तंत्रज्ञान, ऑटोमोबाईल, सायबर सुरक्षा आणि लाइफस्टाईल क्षेत्रातील गुंतागुंतीच्या विषयांचे अचूक विश्लेषण करणे ही त्यांची प्रमुख ओळख आहे. पत्रकारितेच्या या व्यस्त प्रवासातून वेळ काढत, निसर्गाच्या सानिध्यात वेळ घालवणे हा त्यांचा छंद आहे.… आणखी वाचा