आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टवॉच हे केवळ फॅशन किंवा वेळ पाहण्याचे साधन राहिलेले नाही, तर ते एक उत्तम हेल्थ ट्रॅकर बनले आहे. या गॅझेटमध्ये अनेक प्रगत फीचर्स आहेत, जे तुमच्या शरीरातील छोट्या-छोट्या बदलांवर लक्ष ठेवतात. हृदयविकारापासून ते तणावापर्यंतच्या अनेक आरोग्याशी संबंधित समस्या ओळखण्यात हे फीचर्स अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. चला तर मग जाणून घेऊया.
1.हार्ट रेट मॉनिटर
हे स्मार्टवॉचमधील सर्वात मूलभूत आणि महत्त्वाचे फीचर आहे. हे तुमच्या हृदयाच्या ठोक्यांवर (Pulse) सतत लक्ष ठेवते. तुम्ही विश्रांती घेत असताना किंवा व्यायाम करताना हृदयाची गती खूप वाढली किंवा कमी झाली, तर हे वॉच तुम्हाला त्वरित ‘हाय’ किंवा ‘लो’ हार्ट रेटचा अलर्ट देते, जो हृदयविकाराचा झटका टाळण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो.
2. SpO2 ट्रॅकर
कोरोना काळानंतर या फीचरचे महत्त्व प्रचंड वाढले आहे. हे फीचर तुमच्या रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी मोजते. सामान्यतः ऑक्सिजन पातळी 95 टक्के पेक्षा जास्त असणे आवश्यक असते. ती कमी झाल्यास युझरला श्वसनाशी संबंधित आजारांची पूर्वकल्पना मिळते. (REF.)
3. प्रगत स्लीप ट्रॅकिंग
उत्तम आरोग्यासाठी गाढ झोप अत्यंत आवश्यक आहे. हे फीचर तुम्ही किती वेळ झोपलात, यात तुमची झोप ‘डीप स्लीप’ (Deep Sleep), ‘लाईट स्लीप’ (Light Sleep) की ‘आरईएम’ (REM) स्टेजमध्ये होती, याचे अचूक विश्लेषण करते. सकाळी उठल्यावर हे वॉच तुम्हाला स्लीप स्कोर (Sleep Score) देते, ज्यावरून तुमच्या झोपेचा दर्जा समजतो.
4. ऑन-डिमांड ECG
Apple आणि Samsung सारख्या प्रीमियम स्मार्टवॉचेसमध्ये आता ईसीजी (Electrocardiogram) फीचर मिळते. जेव्हा तुम्हाला छातीत अस्वस्थ वाटत असेल, तेव्हा तुम्ही डिजिटल क्राउनवर बोट ठेवून 30 सेकंदात ईसीजी काढू शकता. हे फिचर ‘एट्रियल फिब्रिलेशन’ (Atrial Fibrillation – हृदयाची अनियंत्रित गती) शोधण्यास मदत करते.
5. फॉल डिटेक्शन आणि SOS
हे फीचर ज्येष्ठ नागरिकांसाठी वरदान ठरत आहे. जर वॉच घातलेली व्यक्ती अचानक कुठून तरी खाली पडली आणि पुढील काही सेकंद तिची कोणतीही हालचाल झाली नाही, तर हे वॉच स्वयंचलितपणे (Automatically) आपत्कालीन संपर्कांना (Emergency Contacts) कॉल करते आणि युझरचे अचूक लोकेशन पाठवते.
6. स्ट्रेस मॉनिटर आणि ब्रीदिंग गाईड
दिवसभरातील कामाचा ताण मोजण्यासाठी हे फीचर ‘हार्ट रेट व्हेरिएबिलिटी’ (HRV) चा वापर करते. तुमचा स्ट्रेस लेव्हल वाढल्यास, हे वॉच तुम्हाला रिलॅक्स होण्यासाठी आणि ‘ब्रीदिंग एक्सर्साइज’ (श्वास घेण्याचे व्यायाम) करण्यासाठी रिमांडर पाठवते.
7. मेन्स्ट्रूअल सायकल ट्रॅकिंग
महिलांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने हे अत्यंत उपयुक्त फीचर आहे. हे महिलांच्या मासिक पाळीचे सायकल (Period Cycle) ट्रॅक करते आणि आगामी पाळीच्या तारखा किंवा ओव्हुलेशन पिरीयड बद्दल अचूक नोटिफिकेशन देते. (REF.)
8. हायड्रेशन आणि सेडेंटरी रिमांडर
कामाच्या गडबडीत अनेकदा आपण पाणी पिण्यास विसरतो किंवा तासनतास एकाच ठिकाणी बसून राहतो. हे फीचर तुम्हाला दर तासाला पाणी पिण्याची आठवण करून देते, तसेच जास्त वेळ बसून राहिल्यास ‘आता थोडे चाला’ (Time to move) असा अलर्ट देते.
9. ब्लड प्रेशर आणि स्किन टेम्परेचर
काही प्रगत स्मार्टवॉचेसमध्ये रक्ताचा दाब (Blood Pressure) मोजण्याची सुविधा असते. तसेच रात्री झोपताना तुमच्या त्वचेचे तापमान (Skin Temperature) मोजून, तुम्हाला ताप येणार आहे की काय, याची पूर्वकल्पना या फीचरमुळे मिळते.
10. व्हिओटू मॅक्स (VO2 Max – कार्डिओ फिटनेस)
तुम्ही धावताना किंवा व्यायाम करताना तुमचे शरीर हवेतील किती ऑक्सिजन वापरू शकते, हे यावरून मोजले जाते. हा स्कोर जितका चांगला, तितकी तुमची फुफ्फुसांची आणि हृदयाची कार्यक्षमता (Cardio Fitness) उत्तम मानली जाते.
महत्त्वाची टीप: स्मार्टवॉचचे रिडिंग्स हे ट्रॅकिंगसाठी उत्तम असले, तरी ते कोणत्याही वैद्यकीय उपकरणाचा (Medical Equipment) पर्याय असू शकत नाहीत. त्यामुळे गंभीर लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा
