पुढील वर्षी ऑगस्ट 2027 मध्ये अवकाशात शतकातील सर्वात ऐतिहासिक आणि प्रदीर्घ खग्रास सूर्यग्रहण घडणार आहे. या दुर्मिळ खगोलीय घटनेत चंद्र सूर्याला तब्बल 6 मिनिटे आणि 23 सेकंदांसाठी पूर्णपणे झाकून टाकणार आहे. एक रिपोर्टनुसार, यापूर्वी 1991 मध्ये एवढा मोठा प्रदीर्घ अंधार पाहायला मिळाला होता. दरम्यान, याविषयीची आणखी काय माहिती आहे, हे ग्रहण कुठे दिसणार, याविषयी सविस्तर जाणून घेऊया.
या ग्रहणात सूर्य पूर्णपणे लुप्त होण्याचा कालावधी इतका मोठा असेल, की यापूर्वी 1991 मध्ये असा नजारा दिसला होता आणि यानंतर थेट 2114 मध्येच असा योग येईल.
या शतकातील महाग्रहणाचे सविस्तर तांत्रिक पैलू, वेळ आणि जागतिक दृश्यमानता खालीलप्रमाणे आहे.
भरदिवसा 6 मिनिटे 23 सेकंदांची रात्र
सामान्यतः खग्रास सूर्यग्रहणाचा सर्वोच्च कालावधी (Totality) 2 ते 3 मिनिटांचा असतो. मात्र, 2 ऑगस्ट 2027 रोजी चंद्र हा पृथ्वीच्या अत्यंत जवळ आणि सूर्य पृथ्वीपासून दूर असल्यामुळे, चंद्राची अवाढव्य गडद सावली पृथ्वीवर पडेल. इजिप्तमधील लक्सर शहराच्या आकाशात सूर्य पूर्णपणे झाकण्याचा कालावधी तब्बल 6 मिनिटे आणि 23 सेकंद इतका प्रदीर्घ असेल. या 6 मिनिटांपेक्षा जास्त काळात संबंधित देशांमध्ये पक्षी घरट्यांकडे परतू लागतील, तापमान अचानक कमी होईल आणि भरदिवसा रात्रीचा भास होईल. (REF.)
हे महाग्रहण ‘भारतात’ दिसणार का?
भारतीय खगोलप्रेमी आणि नागरिकांसाठी महत्त्वाची माहिती म्हणजे, हे शतकातील सर्वात मोठे सूर्यग्रहण भारतात पूर्णपणे दिसणार नाही. जेव्हा अवकाशात ही घटना घडेल, तेव्हा देशाच्या भौगोलिक स्थितीनुसार भारताच्या काही अत्यंत मर्यादित भागांतून हे केवळ अंशतः (Partial Solar Eclipse) आणि अतिशय नगण्य स्वरूपात पाहिले जाऊ शकते. भारतात खग्रास रूप दिसणार नाही.
‘या’ 11 देशांमध्ये होणार ‘फुल पैसा वसूल’ अंधार
हे ग्रहण युरोप, आफ्रिका आणि आशियातील एकूण 11 देशांमधून अत्यंत विहंगम आणि पूर्ण (Totality) स्वरूपात अनुभवता येईल. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांनी आणि शास्त्रज्ञांनी आतापासूनच या देशांमधील हॉटेल्सचे बुकिंग सुरू केले आहे. स्पेन आणि मोरोक्को: जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीजवळ हे ग्रहण 5 मिनिटांपेक्षा जास्त काळ दिसेल. इजिप्त: इजिप्तमधील ऐतिहासिक पिरॅमिड्स आणि ‘लक्सर’ राजवाड्याच्या पार्श्वभूमीवर हे ग्रहण पाहणे खगोलप्रेमींसाठी सर्वात मोठा लाईफलाईन अनुभव ठरेल. सौदी अरेबिया, येमेन आणि सोमालिया: आशियाई आखाती देशांतूनही हे ग्रहण स्पष्टपणे पाहता येईल. लिबिया, ट्युनिशिया, अल्जेरिया आणि सुदान: या आफ्रिकन देशांमधून चंद्राची गडद सावली वेगाने प्रवास करेल.
ऑनलाईन थेट प्रक्षेपणाची सोय
जरी भारतातून हा नजारा थेट आकाशात दिसणार नसला, तरी नासा आणि जागतिक वेधशाळांच्या अधिकृत डिजिटल मंचांवरून याचे हाय-डेफिनिशन (HD) थेट प्रक्षेपण केले जाईल. फ्रीलान्सर्स, विद्यार्थी आणि विज्ञानप्रेमींना घरबसल्या या शतकातील सर्वात मोठ्या खगोलीय सोहळ्याचे साक्षीदार होता येईल.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा