नारळी पौर्णिमेला नारळी भात हा महाराष्ट्रातील आवडता पारंपरिक गोड पदार्थ आवर्जून केला जातो. ताजा नारळ, गूळ, सुगंधी तांदूळ आणि वेलची-दालचिनी वापरून मोकळा, मऊ व रसरशीत नारळी भात तयार करता येतो.ही पारंपरिक नारळी भाताची रेसिपी Sarita’s Kitchen यांनी सांगितलेल्या पद्धतीवर आधारित आहे.

आज आपण पारंपरिक पद्धतीने मोकळा, मऊ आणि रसरशीत नारळी भात कसा बनवायचा ते पाहणार आहोत. योग्य प्रमाणात पाणी आणि गूळ वापरला, तसेच तांदूळ व्यवस्थित शिजवला, तर भात चिकट न होता प्रत्येक दाणा मोकळा राहतो आणि गुळाचा पाक भातामध्ये छान मुरतो.ही पारंपरिक नारळी भाताची रेसिपी Sarita’s Kitchen यांनी सांगितलेल्या पद्धतीवर आधारित आहे. नारळी पौर्णिमेच्या खास प्रसंगी मोकळा, मऊ आणि रसरशीत नारळी भात कसा बनवायचा, याची सोपी आणि पारंपरिक कृती त्यांनी सांगितली आहे. (फोटो सौजन्य :- @Sarita’s Kitchen)
नारळी भातासाठी लागणारे साहित्य
- १ वाटी बासमती किंवा आंबेमोहोर तांदूळ
- १ वाटी ताजा किसलेला नारळ
- ¾ ते १ वाटी चांगला गूळ, चवीनुसार
- २ ते ३ वेलची
- १ छोटा तुकडा दालचिनी
- २ ते ३ लवंगा
- ८ ते १० काजू
- ८ ते १० बेदाणे
- २ ते ३ चमचे साजूक तूप
- १ ते २ चमचे तेल
- चिमूटभर मीठ
- १ चमचा लिंबाचा रस
- आवश्यकतेनुसार पाणी
तांदूळ शिजवण्याची पारंपरिक पद्धत
सर्वप्रथम तांदूळ दोन-तीन वेळा स्वच्छ पाण्याने धुऊन घ्यावा. त्यातील अतिरिक्त स्टार्च निघून गेल्यामुळे भात अधिक मोकळा होण्यास मदत होते. धुतलेला तांदूळ साधारण १५ ते २० मिनिटे पाण्यात भिजत ठेवावा.यानंतर कढईमध्ये एक चमचा तूप आणि थोडे तेल गरम करावे. त्यामध्ये दालचिनी, लवंगा आणि एक-दोन वेलची घालावी. फोडणीचा मंद सुगंध येऊ लागला की त्यात भिजवलेला तांदूळ घालावा.तांदूळ तुपामध्ये हलक्या हाताने परतून घ्यावा.
साधारण दोन-तीन मिनिटे तांदूळ परतल्यामुळे त्याला छान सुगंध येतो आणि शिजल्यानंतर दाणे मोकळे राहण्यास मदत होते.आता त्यामध्ये मोजून पाणी घालावे. तांदळाच्या प्रकारानुसार पाण्याचे प्रमाण थोडेफार बदलू शकते. तांदूळ पूर्ण मऊ न करता ९० टक्के शिजवणे महत्त्वाचे आहे, कारण पुढे तो गुळाच्या मिश्रणामध्ये पुन्हा शिजणार आहे.भात शिजताना त्यात चिमूटभर मीठ आणि एक चमचा लिंबाचा रस घालावा. लिंबाच्या रसामुळे भाताचा रंग छान राहतो आणि गोड पदार्थाची चवही संतुलित होते.
गूळ आणि नारळाचे मिश्रण
आता नारळी भाताची खरी चव आणणारे गूळ-नारळाचे मिश्रण तयार करूया.कढईमध्ये एक चमचा साजूक तूप घालावे. त्यात काजू आणि बेदाणे हलके सोनेरी होईपर्यंत परतून घ्यावेत. ते एका वाटीत काढून ठेवावेत.त्याच कढईमध्ये किसलेला ताजा नारळ घालावा. नारळ खूप वेळ भाजायचा नाही. फक्त त्यातील कच्चटपणा जाईपर्यंत मंद आचेवर हलका परतावा.आता त्यामध्ये चिरलेला किंवा किसलेला गूळ घालावा. गूळ वितळताना नारळामध्ये छान मिसळेल. मिश्रण सतत हलवत राहावे, जेणेकरून ते कढईच्या तळाला लागू नये.
नारळी पौर्णिमेसाठी पारंपरिक नारळी भात कसा बनवायचा
गुळाचा पाक खूप घट्ट करू नये. हे नारळी भात बनवताना लक्षात ठेवण्यासारखे महत्त्वाचे आहे. गूळ आणि नारळाचे मिश्रण थोडे ओलसर आणि मऊ असले पाहिजे. पाक खूप घट्ट झाला तर भात कोरडा किंवा गोळा होण्याची शक्यता असते.
गूळ आणि नारळ घालून पारंपरिक नारळी भात रेसिपी
भात आणि नारळाचे मिश्रण एकत्र करणे
गूळ-नारळाचे मिश्रण तयार झाल्यावर त्यात आधी शिजवलेला भात घालावा.येथे सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे भात जोरात ढवळू नये. मोठ्या चमच्याने किंवा सपाट पळीने खालून वरच्या दिशेने हलक्या हाताने भात आणि नारळाचे मिश्रण एकत्र करावे.सर्व भाताला गूळ आणि नारळाचे मिश्रण व्यवस्थित लागले पाहिजे. मिश्रण कोरडे वाटत असल्यास एक-दोन चमचे गरम पाणी किंवा थोडे तूप घालू शकता.आता कढईवर झाकण ठेवून अगदी मंद आचेवर ५ ते ७ मिनिटे भाताला वाफ द्यावी. या प्रक्रियेमुळे गुळाचा स्वाद आणि नारळाचा सुगंध भातामध्ये छान मुरतो.
नारळी भात मोकळा आणि रसरशीत होण्यासाठी खास टिप्स
- नारळी भात बनवताना काही छोट्या गोष्टी लक्षात ठेवल्या तर त्याची चव आणि पोत दोन्ही उत्तम येतात.
- तांदूळ जास्त शिजवू नका. पुढे तो गुळामध्ये पुन्हा शिजणार आहे.
- तांदूळ शिजवण्यापूर्वी १५ ते २० मिनिटे भिजवल्यास तो छान फुलतो.
- गूळ घातल्यानंतर मिश्रण सतत लक्ष ठेवून मंद आचेवर शिजवा.
- गुळाचा पाक फार घट्ट करू नका.
- नारळ जास्त भाजल्यास त्याची चव बदलू शकते, त्यामुळे फक्त हलका परतावा.
- भात आणि गूळ-नारळाचे मिश्रण एकत्र करताना जोरात ढवळू नका.
- काजू-बेदाणे तुपात परतल्यास त्यांची चव अधिक खुलते.
नारळी पौर्णिमेच्या दिवशी नारळी भाताचे महत्त्व
नारळी पौर्णिमा हा महाराष्ट्राच्या किनारपट्टी भागातील महत्त्वाचा सण आहे. या दिवशी समुद्राला नारळ अर्पण करून समुद्रदेवतेची पूजा करण्याची परंपरा आहे. श्रावण पौर्णिमेला येणाऱ्या या सणाला नारळाला विशेष महत्त्व असल्यामुळे नारळापासून तयार केलेले पदार्थ आवर्जून केले जातात.नारळी भात हा अशाच पारंपरिक पदार्थांपैकी एक आहे. गुळाची गोडी, नारळाचा स्वाद, तुपाचा सुगंध आणि वेलची-दालचिनीचा दरवळ यामुळे हा पदार्थ सणाच्या जेवणाची खासियत बनतो.गरमागरम नारळी भात वाटीत वाढताना वरून थोडे तूप, काजू आणि बेदाणे घातले की त्याचे रूप आणखी सुंदर दिसते. सोबत साधे वरण, तूप आणि एखादी चटपटीत भाजी असेल तर पारंपरिक मराठमोळे जेवण अगदी परिपूर्ण होते.

