घरच्या घरी कुकरमध्ये तूप बनवणे ही वेळ वाचवणारी, सोपी आणि प्रभावी पद्धत आहे. योग्य तापमान आणि काही सोप्या टिप्स पाळल्यास अवघ्या 10 मिनिटांत शुद्ध, सुगंधी आणि सोनेरी तूप तयार करता येते. चला, आता कुकरमध्ये तूप बनवण्याची संपूर्ण प्रक्रिया पाहूया.

पूर्वी तूप बनवण्यासाठी खूप वेळ लागायचा. दूध साठवणे, त्याची साय काढणे, लोणी बनवणे आणि नंतर ते वितळवून तूप तयार करणे ही प्रक्रिया वेळखाऊ होती. पण आजच्या धावपळीच्या जीवनात कमी वेळेत तूप बनवण्याची पद्धत अनेकांना हवी असते. कुकरच्या मदतीने तुम्ही अगदी सोप्या पद्धतीने फक्त 10 मिनिटांत स्वादिष्ट आणि सुगंधी तूप तयार करू शकता. या लेखात आपण कुकरमध्ये तूप कसे बनवायचे, त्यासाठी लागणारे साहित्य, योग्य पद्धत आणि काही महत्त्वाच्या टिप्स जाणून घेणार आहोत. (फोटो सौजन्य :- @ Brijwasi Vyanjan With Seema)
कुकरमध्ये तूप बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य
कुकरमध्ये तूप बनवण्यासाठी तुम्हाला फार कमी साहित्याची गरज असते.
साहित्य
500 ग्रॅम ते 1 किलो लोणी
1 ते 2 चमचे पाणी
1 चमचा मेथी दाणे किंवा कढीपत्ता (ऐच्छिक, सुगंधासाठी)
कुकर तयार करा
सर्वप्रथम एक स्वच्छ आणि कोरडा कुकर घ्या. कुकरमध्ये कोणतेही पाणी किंवा ओलावा राहू देऊ नका. कुकर पूर्णपणे कोरडा असणे आवश्यक आहे, कारण पाण्याचा अंश राहिल्यास तुपाची गुणवत्ता कमी होऊ शकते आणि तूप जास्त काळ टिकत नाही. कुकर वापरण्यापूर्वी तो एकदा स्वच्छ कपड्याने पुसून घ्या. शक्य असल्यास जाड तळाचा स्टीलचा कुकर वापरा, कारण अशा कुकरमध्ये उष्णता समान पसरते आणि तूप जळण्याची शक्यता कमी होते. कुकरमध्ये तूप बनवताना झाकण, रबर आणि शिटी देखील स्वच्छ असणे महत्त्वाचे आहे. मात्र, या प्रक्रियेत कुकरला प्रेशर देण्याची गरज नसते, त्यामुळे फक्त झाकण लावून मंद आचेवर लोणी गरम केले जाते.
लोणी कुकरमध्ये टाका
आता तयार केलेल्या कोरड्या कुकरमध्ये लोणी घाला. तुम्ही घरचे बनवलेले लोणी किंवा बाजारातून आणलेले अनसॉल्टेड लोणी वापरू शकता. लोणी कुकरमध्ये टाकल्यानंतर गॅस मध्यम आचेवर सुरू करा.सुरुवातीला लोणी हळूहळू वितळायला सुरुवात करेल. या वेळी घाई करू नका आणि गॅसची आच जास्त वाढवू नका. मंद किंवा मध्यम आचेवर लोणी गरम केल्यामुळे ते व्यवस्थित वितळते आणि तुपाचा रंग सुंदर सोनेरी राहतो. लोणी वितळत असताना अधूनमधून स्वच्छ चमच्याने हलवत राहा, जेणेकरून लोणी कुकरच्या तळाला चिकटणार नाही किंवा जळणार नाही. विशेषतः कुकरच्या तळाचा भाग गरम होत असल्याने तिथे लोणी चिकटण्याची शक्यता असते. लोणी पूर्णपणे वितळल्यानंतर त्यातून हलका फेस तयार होऊ लागेल. हा फेस लोण्यामधील पाणी आणि इतर घटक बाहेर पडण्याची प्रक्रिया दर्शवतो. या टप्प्यावर गॅसची आच मध्यम ते मंद ठेवा आणि लोणी गरम होऊ द्या.
लोणी पूर्णपणे वितळू द्या
लोणी पूर्णपणे वितळल्यानंतर त्याच्या पृष्ठभागावर पांढऱ्या रंगाचा फेस दिसू लागेल. ही अगदी नैसर्गिक प्रक्रिया आहे आणि याबद्दल काळजी करण्याची गरज नाही. लोण्यामधील पाणी आणि दुधातील घन पदार्थ (Milk Solids) उष्णतेमुळे वेगळे होऊ लागतात, त्यामुळे फेस तयार होतो.या प्रक्रियेदरम्यान लोण्यामधील पाणी हळूहळू वाफेच्या स्वरूपात बाहेर पडते.
जसजसे पाणी कमी होत जाते, तसतसे फेस कमी होऊ लागतो आणि लोणी अधिक स्वच्छ व पारदर्शक दिसू लागते. हाच टप्पा म्हणजे शुद्ध तूप तयार होण्याची सुरुवात असते.या वेळी गॅसची आच मध्यम ते मंद ठेवा. खूप मोठ्या आचेवर लोणी गरम केल्यास तळाशी असलेले दुधाचे घटक पटकन जळू शकतात, ज्यामुळे तुपाचा रंग खूप गडद होतो आणि चवही बदलते. त्यामुळे संपूर्ण प्रक्रिया शांतपणे होऊ द्या.
कुकरमध्ये तूप कसे बनवावे फक्त 10 मिनिटांत
तूप तयार झाल्याची ओळख
काही वेळाने लोण्याचा फेस कमी होईल आणि तुपाचा सुंदर सोनेरी रंग दिसू लागेल. तळाशी हलका तपकिरी रंगाचा अवशेष जमा होईल. याचा अर्थ तूप तयार झाले आहे.तूप तयार होताना घरभर छान सुगंध दरवळू लागतो.
कुकरमध्ये तूप बनवताना लक्षात ठेवण्याच्या महत्त्वाच्या टिप्स
1. नेहमी कोरडा कुकर वापरा
कुकरमध्ये पाणी किंवा ओलावा असल्यास तुपाची गुणवत्ता कमी होऊ शकते.
2. गॅसची आच योग्य ठेवा
खूप मोठ्या आचेवर तूप बनवल्यास तूप जळण्याची शक्यता असते आणि त्याचा रंग जास्त गडद होऊ शकतो.
3. तूप जास्त गरम करू नका
तूप तयार झाल्यानंतर लगेच गॅस बंद करा. जास्त वेळ गरम केल्यास तुपाचा स्वाद बदलू शकतो.
4. योग्य डब्यात साठवा
तूप नेहमी स्वच्छ, कोरड्या आणि हवाबंद डब्यात ठेवावे. त्यामुळे तूप जास्त काळ टिकते.

