विस्मरणत गेलेली एक पारंपरिक रेसिपी उंडेऱ्याची खीर, स्मिता ओक आजीने शेअर केली रेसिपी – how to make underyachi kheer at home easy recipe shared by smita oak

स्मिता ओक आजींच्या पद्धतीनुसार ही खीर करण्यासाठी फार मोठी यादी लागत नाही. साधारणपणे खालील साहित्य पुरेसे आहे.
तांदळाचे पीठ – पाऊण वाटी
पाणी – पाऊण वाटी
तूप – १ चमचा
साखर – थोडीशी, उकडीसाठी
दूध – १ लिटर
केशर – आवडीनुसार
वेलची पूड – चवीनुसार
साखर – खिरीसाठी आवश्यकतेनुसार
काजू-बदामाचे तुकडे – ऐच्छिक

उंडेऱ्याच्या खिरीतील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे तांदळाच्या पिठाची उकड. मोदकांसाठी जशी उकड काढली जाते, अगदी त्याच पद्धतीने ही उकड तयार करायची आहे.एका पातेल्यात पाऊण वाटी पाणी घ्यावे. त्यात एक चमचा तूप आणि चवीपुरती थोडी साखर घालावी. खीर गोड असणार असल्यामुळे उकडीलाही थोडी गोडी यावी, या उद्देशाने साखर घातली जाते.पाण्याला चांगली उकळी आली की त्यात पाऊण वाटी तांदळाचे पीठ घालावे आणि लगेच व्यवस्थित ढवळून घ्यावे. पीठ पाण्यात एकजीव झाले की पातेल्यावर झाकण ठेवावे आणि गॅस बंद करावा.ही उकड साधारण दहा मिनिटे झाकून ठेवावी. त्यामुळे ती थोडी गार होईल आणि हाताने मळणे सोपे जाईल.

दहा मिनिटांनंतर उकड ताटात काढून घ्यावी. आता ती चांगली मळून घेणे महत्त्वाचे आहे. गरज भासल्यास हाताला थोडे पाणी किंवा तूप लावून उकड मळता येते.तांदळाच्या पिठाची गुणवत्ता आणि प्रकार यानुसार पाण्याचे प्रमाण थोडेफार बदलू शकते. त्यामुळे उकड खूप कोरडी वाटत असल्यास पाण्याचा हलका हात लावून ती मळावी. उकड छान मऊ आणि एकजीव झाली पाहिजे. ही उकड मोदकांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या उकडीसारखीच मऊसर असावी. कारण पुढे त्याचे छोटे गोळे तयार करायचे आहेत.

उकड चांगली मळून झाली की तिचे अगदी छोटे-छोटे गोळे करून घ्यावेत. हे गोळे फार मोठे करू नयेत. खीर खाताना छोटे गोळे असतील तर ते खाण्यास अधिक मजा येते.स्मिता ओक आजींच्या सांगण्यानुसार हे गोळे साधारण द्राक्षाएवढ्या आकाराचे ठेवले तर योग्य ठरतात. सर्व उकडीचे छोटे गोळे तयार करून बाजूला ठेवावेत.

आता एका जाड बुडाच्या कढईत एक लिटर दूध घ्यावे. दूध साईसकट वापरल्यास खीर अधिक घट्ट आणि श्रीमंत होते. दूध गरम करताना त्यातील साय व्यवस्थित दुधात मिसळून घ्यावी.दुधाला चांगली उकळी आल्यानंतर ते साधारण पाच मिनिटे उकळू द्यावे. त्यामुळे दुधाची चव अधिक खुलते आणि खिरीला चांगली घट्टपणा मिळण्यास मदत होते.यानंतर तयार केलेले तांदळाच्या पिठाचे छोटे गोळे हळूहळू दुधात सोडावेत. गोळे टाकताना ते एकमेकांना चिकटणार नाहीत याची काळजी घ्यावी.

तांदळाच्या पिठाचे सर्व गोळे दुधात टाकल्यानंतर ते साधारण पाच ते सात मिनिटे उकळू द्यावेत. या काळात गोळे व्यवस्थित शिजतील आणि त्यातील तांदळाचे पीठ दुधाला घट्टपणा देईल.गोळे शिजत असताना खीर हळूहळू घट्ट होताना दिसेल. दुधाची साय कढईच्या कडेला जमा झाली तर ती फेकून देऊ नये. ती अलगद काढून पुन्हा खिरीत मिसळावी. यामुळे दुधाचा प्रत्येक थेंब पदार्थात वापरला जातो आणि खीर आणखी स्वादिष्ट होते.

गॅस बंद केल्यानंतर खीर सुरुवातीला थोडी पातळ वाटू शकते. मात्र त्याची चिंता करण्याची गरज नाही. खीर थंड होत गेल्यावर ती आपोआप आणखी घट्ट होते.तयार झालेली उंडेऱ्याची खीर दिसायला अगदी बासुंदीसारखी लागते आणि त्यामधील छोटे-छोटे तांदळाच्या पिठाचे गोळे द्राक्षांसारखे सुंदर दिसतात. प्रत्येक घासात मऊ गोळा, दुधाची गोडी, वेलचीचा सुगंध आणि केशराची हलकी चव जाणवते.