अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी शुक्रवारी सांगितले की, गाझामध्ये हमास आणि इस्रायल यांच्यात एक ऐतिहासिक करार झाला आहे. ट्रम्प यांच्या मते, हमास आणि इतर सर्व सशस्त्र संघटनांनी शस्त्रे सोडण्यास सहमती दर्शवली आहे. यानंतर इस्रायली सैन्य देखील टप्प्याटप्प्याने गाझामधून माघार घेईल. मात्र, आतापर्यंत ना इस्रायलने ना हमासने अधिकृतपणे या कराराला मंजुरी दिली आहे. ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करून सांगितले की, हा त्यांच्या 20-सूत्री गाझा योजनेचा सर्वात महत्त्वाचा भाग आहे. गाझामध्ये स्थायी शांतता व सुरक्षेच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. ते म्हणाले की, त्यांच्या टीमच्या अनेक महिन्यांच्या प्रयत्नांनंतर हा करार शक्य झाला. पॅलेस्टाईनमध्ये नवीन तांत्रिक सरकार स्थापन होईल गाझाचे प्रशासन नॅशनल कमिटी फॉर द ॲडमिनिस्ट्रेशन ऑफ गाझा (NCAG) नामक एका नवीन संस्थेकडे सोपवले जाईल. ही संस्था हमास आणि पॅलेस्टिनी अथॉरिटीपासून वेगळी असेल. याचे काम गाझामध्ये नागरी सेवा, प्रशासन आणि कायदा व सुव्यवस्था सांभाळणे असेल. या योजनेचा उद्देश गाझामध्ये एकच सरकार, कायदा आणि सुरक्षा व्यवस्था लागू करणे हा आहे. ट्रम्प यांच्या मते, हा करार अनेक टप्प्यांमध्ये लागू होईल. हमास जसजसे आपले शस्त्रे खाली ठेवेल, तसतसे इस्रायली सैन्य गाझामधून मागे हटेल. यानंतर, एक आंतरराष्ट्रीय स्थिरीकरण दल आणि नवीन पॅलेस्टिनी पोलीस गाझाची सुरक्षा सांभाळतील. योजनेनुसार, गाझाचे प्रशासन सांभाळणारे नवीन तांत्रिक पॅलेस्टिनी सरकार ट्रम्प यांच्या ‘बोर्ड ऑफ पीस’ सोबत काम करेल. ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे की, यामुळे गाझा पुन्हा कधीही इस्रायलवर हल्ल्यांचे केंद्र बनणार नाही. मात्र, अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, याची पूर्ण अंमलबजावणी करणे सध्या सोपे नसेल. हमास आणि इतर संघटनांनी शस्त्रे खाली ठेवणे, इस्रायली सैन्याची माघार आणि नवीन व्यवस्था लागू होण्यास अनेक महिने लागू शकतात. बोर्ड ऑफ पीस काय आहे? ट्रम्प यांनी गेल्या वर्षी सप्टेंबर २०२५ मध्ये गाझा युद्ध संपवण्याची योजना सादर करताना पहिल्यांदा या बोर्डचा प्रस्ताव ठेवला होता. रॉयटर्सनुसार, अमेरिकेने ६० देशांना या बोर्डमध्ये सामील होण्यासाठी निमंत्रण पाठवले आहे. गेल्या आठवड्यात जगातील नेत्यांना पाठवलेल्या निमंत्रणात असे नमूद केले होते की, या मंडळाची भूमिका केवळ गाझापुरती मर्यादित राहणार नाही, तर ते जागतिक स्तरावर संघर्ष सोडवण्यासाठीही काम करेल. पाठवलेल्या एका मसुद्यात (चार्टर) म्हटले आहे की, ज्या देशांना तीन वर्षांपेक्षा जास्त काळ या मंडळाचे सदस्य राहायचे आहे, त्यांना 1 अब्ज डॉलरचे योगदान द्यावे लागेल. हमासचे निशस्त्रीकरण कसे होईल? योजनेनुसार, प्रथम हमासची नागरी पोलीस आपली शस्त्रे नवीन पॅलेस्टिनी पोलिसांना सुपूर्द करेल. त्यानंतर, अवजड शस्त्रे सुरक्षित ठिकाणी ठेवली जातील. शस्त्रे बनवणारे कारखाने आणि बोगदे नष्ट केले जातील. लहान शस्त्रे देखील पॅलेस्टिनी कायद्यानुसार जमा केली जातील. गाझामध्ये सक्रिय असलेल्या इतर सशस्त्र गटांना आणि युद्धादरम्यान तयार झालेल्या हमास-विरोधी मिलिशियालाही शस्त्रे सोडावी लागतील. अमेरिकन आणि बोर्ड ऑफ पीसच्या अधिकाऱ्यांनुसार, संपूर्ण प्रक्रिया सुमारे 200 ते 350 दिवस चालू शकते. प्रत्येक टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर स्वतंत्र देखरेख संस्था त्याची पुष्टी करतील. तेव्हाच पुढील टप्पा सुरू होईल. इस्त्रायल कधी मागे हटेल? करारानुसार, हमास ज्या प्रमाणात शस्त्रे सोडेल, त्याच प्रमाणात इस्त्राईलची सेना मागे हटेल. यासोबतच, इस्त्राईलला गाझामधील लष्करी मोहिम आणि हवाई हल्ले थांबवावे लागतील. तथापि, जर तात्काळ सुरक्षा धोका निर्माण झाला, तर कारवाई करण्याची शक्यता राहील. एका अमेरिकन अधिकाऱ्याने सांगितले की, चर्चेच्या प्रत्येक टप्प्यात इस्त्राईलला सहभागी करून घेण्यात आले आणि त्याला तेच करण्यास सांगितले गेले, ज्यावर तो ट्रम्पच्या 20-सूत्री योजनेअंतर्गत आधीच सहमत झाला होता. हमासने पूर्णपणे सहमती दर्शवली नाही ट्रम्पच्या दाव्याव्यतिरिक्त, हमासकडून वेगळे संकेत मिळाले आहेत. हमासचे वरिष्ठ नेते गाझी हमद यांनी अल जझीराशी बोलताना सांगितले की, चर्चा सकारात्मक होती, परंतु जोपर्यंत इस्त्रायली सेना गाझामधून पूर्णपणे मागे हटत नाही, तोपर्यंत संघटना शस्त्रे सोडण्याच्या दिशेने कोणतेही पाऊल उचलणार नाही. हमासचे म्हणणे आहे की, निरस्त्रीकरणाची प्रक्रिया नवीन पॅलेस्टिनी प्रशासकीय व्यवस्थेअंतर्गत होईल आणि त्यात इस्रायलची कोणतीही भूमिका नसेल. ही भूमिका ट्रम्प यांनी सांगितलेल्या टप्प्याटप्प्याने अंमलबजावणीच्या मॉडेलपेक्षा वेगळी दिसते. मध्यस्थ देशांची मोठी भूमिका अमेरिकन अधिकाऱ्यांनुसार, इजिप्त, कतार आणि तुर्कस्तानने अनेक महिने चर्चा घडवून आणली. इजिप्तच्या गुप्तचर संस्थेचे प्रमुख हसन रशीद यांनी मध्यस्थीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली. अधिकाऱ्यांचा दावा आहे की, इराणने हमासला हा प्रस्ताव नाकारण्याचा सल्ला दिला होता, पण अखेरीस संघटना चर्चा सुरू ठेवण्यास सहमत झाली.
Source link
इस्त्रायल गाझामधून मागे हटणार:हमासने शस्त्र खाली ठेवण्यास दिली सहमती; डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले- हा ऐतिहासिक करार
