आपला लाडका चंद्र पृथ्वीपासून दूर चाललाय का? दरवर्षी किती वाढतेय अंतर आणि याचे कारण काय? । Maharashtra Times

तुम्हाला माहित आहे का की आपला प्रिय चंद्र शांतपणे आपल्यापासून दूर जात आहे? विज्ञानाने हे सिद्ध केले आहे की चंद्र दरवर्षी पृथ्वीपासून सुमारे 3.8 सेंटीमीटर अंतरावर फिरत आहे. मानवी जीवनाच्या दृष्टीने हे अंतर खूपच कमी वाटते, परंतु लाखो वर्षांनंतर त्याचा आपल्या पृथ्वीवरील प्रभाव खूप खोल आणि भीतीदायक असू शकतो. चंद्र आपल्यापासून दूर का जात आहे आणि तो आपल्या पृथ्वीचे भविष्य कसे बदलणार आहे? जाणून घेऊया.

शास्त्रज्ञांच्या अचूक आकडेवारीनुसार, चंद्र दरवर्षी पृथ्वीपासून 3.83 सेंटीमीटर दूर जात आहे. हे अंतर मानवी नखांइतकेच वेगाने वाढत आहे. मानवी जीवनाच्या 70-80 वर्षांत हे अंतर केवळ 3 मीटर आहे. मात्र जर आपण लक्षावधी वर्षांचा इतिहास पाहिला तर हा बदल खूप मोठा आहे.

चंद्र निघून जात आहे हे तुम्हाला कसे कळणार?

1969 ते 1971 या काळात जेव्हा नील आर्मस्ट्राँग आणि इतर अंतराळवीर अपोलो मोहिमेअंतर्गत चंद्रावर गेले तेव्हा त्यांनी तिथे एक खास प्रकारची काच सोडली. शास्त्रज्ञ या आरशांवर पृथ्वीवरील लेसर प्रकाश फेकतात आणि प्रकाश परत येण्याची वेळ मोजतात. या तंत्राने हे दाखवून दिले आहे की चंद्र सतत आपल्यापासून दूर जात आहे.

चंद्र दूर का जात आहे?

यामागचे मुख्य कारण म्हणजे समुद्राची भरती. चंद्राचे गुरुत्वीय बल पृथ्वीचे पाणी आपल्याकडे खेचून आणते. तसेच पृथ्वी आपल्या अक्षाक्रमाने अतिशय वेगाने फिरते. पृथ्वीच्या परिवलनामुळे समुद्राचे पाणी चंद्राच्या थोडे पुढे जाते. हे वाढलेले पाणी चंद्राला आपल्याकडे खेचते, ज्यामुळे चंद्राला थोडी ऊर्जा मिळते. या ऊर्जेमुळे चंद्र वरच्या कक्षेत जाऊन निघून जातो.

पृथ्वीवर काय परिणाम होईल?

आपले दिवस मोठे होऊ लागतील?

चंद्र जसजसा दूर जात आहे, तसतसा तो पृथ्वीच्या परिभ्रमणाचा वेग कमी करत आहे. एक अब्ज वर्षांपूर्वी पृथ्वीवरील दिवस फक्त 19 तासांचा होता. आज 24 तासांचा दिवस आहे. भविष्यात पृथ्वीच्या परिवलनाचा वेग कमी होत असल्याने हे दिवस आणखी लांब होतील.

खग्रास सूर्यग्रहण कायमचे संपुष्टात येणार?

आज आपल्याला आकाशात एकाच आकाराचे चंद्र आणि सूर्य दिसतात. म्हणूनच जेव्हा चंद्र सूर्यासमोर येतो तेव्हा तो त्याला पूर्णपणे झाकून घेतो. पण दूर गेल्यामुळे चंद्र आकाशात लहान दिसू लागेल. सुमारे 600 दशलक्ष वर्षांनंतर, चंद्र इतका लहान दिसेल की तो कधीही सूर्याला पूर्णपणे झाकू शकणार नाही. म्हणजे पृथ्वीवरून खग्रास सूर्यग्रहणाचे दृश्य कायमचे संपणार आहे.

समुद्राच्या लाटा कमकुवत होतील?

चंद्राचे अंतर जसजसे वाढत जाईल तसतसे त्याचे गुरुत्वीय बल पृथ्वीवर कमकुवत होऊ लागेल. याचा थेट परिणाम आपल्या समुद्रावर पडेल. समुद्रात उठणाऱ्या उंच लाटा आणि भरती-ओहोटी बऱ्याच मंदावतील. याचा किनारपट्टीवरील भागातील परिसंस्था आणि सागरी जीवनावर मोठा परिणाम होऊ शकतो.

चंद्र निघून जाणे काही नवीन नाही. गेल्या साडेचार अब्ज वर्षांपासून हे घडत आले आहे. जोपर्यंत पृथ्वी फिरत राहते तोपर्यंत चंद्र असाच दूर जात राहणार आहे. त्याचा प्रभाव आज जरी आपल्याला दिसत नसला तरी लक्षावधी वर्षांनंतर आपल्या पृथ्वीचे स्वरूप पूर्णपणे बदललेले असेल.

Disclaimer: प्रस्तुत वृत्त केवळ उपलब्ध माहिती आणि सर्वसामान्य संदर्भांच्या आधारावर तयार करण्यात आले आहे. या वृत्तातील माहितीची अचूकता, पूर्णता किंवा विश्वासार्हतेबाबत ‘मटा’ (महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाईन) कोणताही दावा करत नाही किंवा त्याची पुष्टी करत नाही.