खगोल विश्वातील सर्वात मोठी घटना म्हणजेच वर्षातील पहिले ‘खग्रास सूर्यग्रहण’ आता अवघ्या 7 दिवसांवर आले आहे. 12 ऑगस्ट 2026 रोजी होणारे हे ऐतिहासिक सूर्यग्रहण भारतीय वेळेनुसार रात्री लागणार असल्याने भारतातून थेट डोळ्यांनी पाहता येणार नाही. मात्र, आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतीय नागरिकही या महा-सूर्यग्रहणाचा थरार घरबसल्या अगदी मोफत ‘लाईव्ह’ पाहू शकणार आहेत. चला तर मग जाणून घेऊया.
ग्रहण कुठे दिसणार?
हे सूर्यग्रहण प्रामुख्याने उत्तर गोलार्धातील देशांमध्ये दिसणार आहे. पूर्ण अंधार कुठे होणार?: ग्रीनलँड, आइसलँड आणि स्पेन या देशांमध्ये हे ग्रहण ‘खग्रास’ म्हणजेच पूर्ण स्वरूपात दिसेल. येथे सूर्य पूर्णपणे चंद्राच्या मागे झाकला जाईल आणि भर दुपारी मिट्ट अंधार पडेल. आंशिक ग्रहण कुठे दिसेल?: युरोपचे इतर देश, आफ्रिकेचा काही भाग आणि उत्तर अमेरिकेत हे आंशिक स्वरूपात पाहायला मिळेल. (REF.)
भारतासाठी वेळ काय असेल?
भारतीय वेळेनुसार (IST) हे सूर्यग्रहण 12 ऑगस्ट 2026 रोजी रात्री 9:04 वाजता सुरू होईल आणि 13 ऑगस्ट रोजी पहाटे 4:25 वाजता संपेल. भारतात या काळात रात्रीची वेळ असल्याने हे ग्रहण थेट आकाशात दिसणार नाही.
भारतातून ऑनलाईन कसे आणि कोणत्या वेबसाईटवर पाहावे?
- भारतात राहूनही तुम्हाला या खगोलीय घटनेचा थरार डिजिटल माध्यमांद्वारे अगदी मोफत आणि थेट (Live) अनुभवता येईल. यासाठी खालील अधिकृत वेबसाईट्स आणि चॅनेल्सवर थेट प्रक्षेपण केले जाणार आहे:
1. NASA ची अधिकृत वेबसाईट व युट्युब: अमेरिकन अंतराळ संस्था ‘नासा’ आपल्या Science.NASA.gov या अधिकृत पोर्टलवर आणि ‘NASA’ या ऑफिशियल युट्युब चॅनेलवर उच्च क्षमतेच्या कॅमेऱ्यांद्वारे याचे थेट प्रक्षेपण करणार आहे.
2. Time and Date वेबसाईट: खगोलीय घटनांची अचूक माहिती देणारी Timeanddate.com ही वेबसाईट जगभरातील वेगवेगळ्या ठिकाणच्या थेट प्रक्षेपणाची लिंक आणि अचूक काउंटडाऊन दाखवणार आहे.
3. Virtual Telescope Project: युरोपमधील प्रगत दुर्बिणींच्या माध्यमातून Virtualtelescope.eu या वेबसाईटवर अंतराळातील हा थरार लाईव्ह स्ट्रीम केला जाईल.
या ग्रहणाचा ‘सायन्स अँगल’ काय आहे?
वैज्ञानिक आणि अंतराळ संस्थांसाठी हे सूर्यग्रहण अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण:
- सूर्याच्या ‘कोरोना’चा अभ्यास: जेव्हा चंद्र सूर्याला पूर्णपणे झाकतो, तेव्हा सूर्याचे बाहेरील वातावरण म्हणजेच ‘कोरोना’ उघड्या डोळ्यांनी पाहता येतो. नासा या काळात आपली हाय-अल्टीट्यूड जेट विमाने आणि वैज्ञानिक फुगे हवेत पाठवून या कोरोनाच्या तापमानाचा आणि सौर वादळांचा अभ्यास करणार आहे.
- अल्ट्राव्हायोलेट किरणे: पृथ्वीच्या वातावरणावर आणि आयनोस्फिअरवर अचानक पडणाऱ्या अंधाराचा काय परिणाम होतो, याचे संशोधन याद्वारे केले जाईल.
लेखकाबद्दलशुभम कुलकर्णीशुभम कुलकर्णी जवळपास 6 वर्षांपासून मराठी माध्यमांमध्ये काम करतोय. आकाशवाणी (छत्रपती संभाजीनगर) पासून माध्यम क्षेत्रात कामाला सुरुवात केली. एका मुखपत्रासह मुंबईतील नामांकित मराठी वृत्तवाहिन्यांमध्ये ‘बुलेटिन प्रोड्यूसर’ म्हणून जबाबदारी सांभाळली. शुभमला राजधानी दिल्लीतही बातमीवर संस्कार करण्याची संधी मिळाली. राजकारण, व्यापार-उद्योग, क्रीडा, तंत्रज्ञान, ऑटो या विषयावर लिहायला त्याला आवडतं. निसर्गाच्या सानिध्यात बसायला, फावल्या वेळेत चित्रपट, वेब सिरीज पाहाण्याचा शुभमचा छंद आहे.… आणखी वाचा