जगात पहिल्यांदाच 13,000 फूट उंचीवर तयार झाली वीज:चीनने आकाशात बोइंग 747 एवढे मोठे क्राफ्ट उडवले; जाणून घ्या हे तंत्रज्ञान कसे काम करते

चीनने 13 हजार फूट उंचीवर असलेल्या वेगवान वाऱ्यांपासून वीज निर्माण करण्यात यश मिळवले आहे. चीनी सरकारी माध्यम CCTV नुसार, जगात पहिल्यांदाच इतक्या उंचीवर एअरबोर्न पवन ऊर्जा प्रणाली उडवून वीज तयार करण्यात आली आहे. या प्रोटोटाइप क्राफ्टला ‘S4000’ असे नाव देण्यात आले आहे. उत्तर-पश्चिम चीनमध्ये झालेल्या चाचणीदरम्यान, त्याने वर जाणे, हवेत स्थिर राहणे, वीज निर्माण करणे आणि सुरक्षितपणे परत येणे हे संपूर्ण कार्यचक्र यशस्वीरित्या पूर्ण केले. तज्ञांच्या मते, हा प्रयोग उच्च-उंचीवरील पवन ऊर्जा तंत्रज्ञानाचा व्यावसायिक वापर करण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे. क्राफ्ट बोइंग 747 इतका मोठा, हेलियम वायूने उडतो हा क्राफ्ट आकाराने बोइंग 747 विमानाएवढा मोठा आहे आणि दिसताना एखाद्या एअरशिपसारखा दिसतो. यात हेलियम वायू आहे, ज्याच्या मदतीने तो इंधनाशिवाय आकाशात तरंगत राहतो. आपत्तीग्रस्त भागांमध्ये सहजपणे होईल वीजपुरवठा या क्राफ्टचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे ते एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी सहजपणे नेता येते. जिथे पॉवर ग्रिड किंवा पारंपरिक विजेचे खांब पोहोचू शकत नाहीत, तिथे ही प्रणाली खूप उपयुक्त ठरेल. याचा वापर दुर्गम वाळवंट, डोंगराळ प्रदेश, बेटे आणि नैसर्गिक आपत्तीनंतर प्रभावित झालेल्या क्षेत्रांमध्ये त्वरित वीजपुरवठा करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. बीजिंग स्टार्टअप आणि सिंघुआ विद्यापीठाचा संयुक्त प्रकल्प S4000 क्राफ्ट बीजिंगमधील ‘सॉवेस एनर्जी टेक्नॉलॉजी’ या स्टार्टअपने सिंघुआ विद्यापीठ आणि एरोस्पेस इन्फॉर्मेशन रिसर्च इन्स्टिट्यूट यांच्या सहकार्याने तयार केले आहे. 2023 मध्ये स्थापन झालेल्या या स्टार्टअपने आपल्या क्राफ्ट्सना त्यांच्या उडण्याच्या क्षमतेनुसार नावे दिली आहेत. कंपनीला मार्चपर्यंत आपल्या मागील मॉडेल्ससाठी सुमारे ₹700 कोटींच्या ऑर्डर्स मिळाल्या आहेत. डेव्हलपर्सचा दावा आहे की 3 हजार मीटर उंचीवर वीज निर्मितीचा खर्च जमिनीवरील पवन टर्बाइनच्या जवळपास समान येईल. जर क्राफ्ट 9 हजार मीटर उंचीवर असेल, तर ते वर्षातून 8,000 तासांपेक्षा जास्त काळ काम करू शकते. या उंचीवर वीज उत्पादनची किंमत केवळ सुमारे 35 ते 40 पैसे प्रति किलोवॅट-तास येईल. हा प्रकल्प चीनच्या 15व्या पंचवार्षिक योजनेचा भाग आहे पूर्णपणे हवेत तरंगणाऱ्या प्रणालींव्यतिरिक्त, चिनी विकसक उंच वाऱ्यांपासून वीज निर्माण करण्याचा दुसरा मार्गही अवलंबत आहेत. यात जमिनीवर चालणाऱ्या जनरेटरसोबत उडणाऱ्या उपकरणाचा वापर केला जातो. गेल्या वर्षी सप्टेंबरमध्ये बीजिंगमधून 5,000 चौरस मीटर पसरलेला एक विशाल पॅराशूट पाठवला होता, जो उंच वाऱ्यांना अडकवून जनरेटर फिरवतो. जमिनीच्या तुलनेत आकाशात टर्बाइन लावणे का फायदेशीर आहे?



Source link