मुंबई1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
SBI फंड्स मॅनेजमेंटने आपल्या पहिल्यावहिल्या प्रारंभिक जाहीर भागविक्रीसाठी (आयपीओ) प्रत्येकी ₹१ दर्शनी मूल्य असलेल्या प्रति इक्विटी शेअरचा किंमतपट्टा (Price Band) ₹५४५ ते ₹५७४ निश्चित केला आहे. कंपनीचा हा आयपीओ (IPO किंवा “ऑफर”) वर्गणीसाठी (Subscription) मंगळवार, १४ जुलै २०२६ रोजी खुला होईल आणि गुरुवार, १६ जुलै २०२६ रोजी बंद होईल. गुंतवणूकदार किमान २६ इक्विटी शेअर्ससाठी आणि त्यानंतर २६ इक्विटी शेअर्सच्या पटीत बोली (Bid) लावू शकतात.
हा आयपीओ म्हणजे प्रत्येकी ₹१ दर्शनी मूल्य असलेल्या तब्बल २०३,७०९,२३९ इक्विटी शेअर्सची ‘ऑफर-फॉर-सेल’ (OFS) आहे. अँकर गुंतवणूकदारांसाठी (Anchor Investor) बोली/ऑफर सोमवार, १३ जुलै २०२६ रोजी खुली आणि बंद होईल.
मूळची १९९२ मध्ये स्थापना झालेली ही कंपनी, ३१ मार्च २०२६ पर्यंतच्या ₹१२,५०९.९८ अब्ज त्रैमासिक सरासरी व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (QAAUM) आणि १५.३% म्युच्युअल फंड मार्केट शेअरसह, QAAUM च्या दृष्टीने भारतातील सर्वात मोठी मालमत्ता व्यवस्थापन कंपनी (AMC) आहे. मार्च २०२१ पासून कंपनीने हे स्थान सातत्याने टिकवून ठेवले आहे (स्रोत: क्रिसिल अहवाल, परिच्छेद १, पृष्ठ २०९). कंपनीच्या पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिस (PMS) आणि इतर सल्लागार सेवा (PMS सह एकत्रितपणे “अल्टरनेट”) समाविष्ट केल्यास, ३१ मार्च २०२६ पर्यंत तिची एकूण QAAUM ₹२९,४६१.०५ अब्ज होती. ही कंपनी भारतातील सर्वात जुनी AMC आहे, जी ‘ एसबीआय म्युच्युअल फंड’साठी गुंतवणूक व्यवस्थापक (Investment Manager) म्हणून काम करते. युनिट ट्रस्ट ऑफ इंडिया (UTI) व्यतिरिक्त स्थापन झालेली एसबीआय म्युच्युअल फंड ही जून १९८७ मध्ये देशातील पहिली म्युच्युअल फंड संस्था ठरली होती. (स्रोत: क्रिसिल अहवाल, परिच्छेद १, पृष्ठ २१६).
ही कंपनी ₹४,०५५.२६ अब्ज पॅसिव्ह QAAUM सह भारतातील सर्वात मोठी पॅसिव्ह (एक्सचेंज ट्रेडेड फंड (ETF) आणि इंडेक्स फंड) मालमत्ता व्यवस्थापक देखील आहे, ज्याचा मार्च ३१, २०२६ पर्यंत बाजारातील हिस्सा २७.९% आहे. मार्च २०२१ पासून कंपनी या क्षेत्रात आघाडीवर आहे (स्रोत: क्रिसिल अहवाल, परिच्छेद १, पृष्ठ २१०).
३१ मार्च २०२४ ते ३१ मार्च २०२६ दरम्यान कंपनीच्या एकूण QAAUM मध्ये १४.२२% चक्रवाढ वार्षिक वाढीचा दर (CAGR) नोंदवला गेला आहे, तर याच कालावधीत तिच्या म्युच्युअल फंड QAAUM मध्ये १६.९७% सीएजीआरने वाढ झाली आहे. त्याच कालावधीत कंपनीच्या इक्विटी, इक्विटी-ओरिएंटेड आणि इक्विटी-हायब्रिड्स (आर्बिट्राज वगळून आणि ओव्हरसीज फंड ऑफ फंड्ससह) QAAUM मध्ये २१.७९% CAGR ने वाढ झाली.
कंपनीला १९९३ मध्ये SBI म्युच्युअल फंडसाठी मालमत्ता व्यवस्थापन (Asset Management) म्हणून काम करण्यासाठी सेबीची (SEBI) मंजुरी मिळाली. २००४ मध्ये, जेव्हा ‘Société Générale Asset Management S.A.’ ने कंपनीत ३७% हिस्सा खरेदी केला, तेव्हा ही कंपनी एक संयुक्त उपक्रम (Joint Venture) बनली. २०११ मध्ये ‘Crédit Agricole’ आणि ‘Société Générale’ यांच्या मालमत्ता व्यवस्थापन व्यवसायांच्या विलीनीकरणानंतर, ‘Amundi Asset Management’ ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी असलेल्या ‘Amundi India Holding’ ने पूर्वी Société Générale Asset Management S.A. कडे असलेले शेअर्स ताब्यात घेतले आणि संयुक्त उपक्रम म्हणून काम सुरू ठेवले.
स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI), अमुंडी इंडिया होल्डिंग (Amundi India Holding) आणि अमुंडी अॅसेट मॅनेजमेंट (Amundi Asset Management) हे कंपनीचे प्रवर्तक (Promoters) आहेत.
कोटक महिंद्रा कॅपिटल कंपनी लिमिटेड, अॅक्सिस कॅपिटल लिमिटेड, बोफा सिक्युरिटीज इंडिया लिमिटेड, एचएसबीसी सिक्युरिटीज अँड कॅपिटल मार्केट्स (इंडिया) प्रायव्हेट लिमिटेड, आयसीआयसीआय सिक्युरिटीज लिमिटेड, जेफरीज इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेड, जेएम फायनान्शियल लिमिटेड, मोतीलाल ओसवाल इन्व्हेस्टमेंट अॅडव्हायझर्स लिमिटेड आणि एसबीआय कॅपिटल मार्केट्स लिमिटेड हे या ऑफरचे ‘बुक-रनिंग लीड मॅनेजर्स’ (BRLM) आहेत, तर ‘केफिन टेक्नॉलॉजीज लिमिटेड’ (KFin Technologies Limited) ही या ऑफरची रजिस्ट्रार आहे.
ही ऑफर बुक-बिल्डिंग प्रक्रियेद्वारे (Book-building process) दिली जात आहे, ज्यामध्ये निव्वळ ऑफरच्या ५०% पेक्षा जास्त हिस्सा पात्र संस्थात्मक खरेदीदारांसाठी (QIB) राखीव नसेल, आणि निव्वळ ऑफरचा किमान १५% आणि ३५% हिस्सा अनुक्रमे बिगर-संस्थात्मक बोलीदार (NII) आणि किरकोळ वैयक्तिक बोलीदारांसाठी (Retail Investors) निश्चित केला आहे. याव्यतिरिक्त, या ऑफरमध्ये पात्र एसबीआय भागधारक, पात्र एसबीआयएफएम कर्मचारी आणि एसबीआय कर्मचाऱ्यांसाठी आरक्षण समाविष्ट आहे. कर्मचारी आरक्षण श्रेणीमध्ये (Employee Reservation Portion) बोली लावणाऱ्या पात्र एसबीआयएफएम कर्मचारी आणि एसबीआय कर्मचाऱ्यांना प्रति इक्विटी शेअर ₹५४ ची सूट (Discount) दिली जात आहे.
