1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
पावसाळ्यात पाणी साचल्याने आणि ड्रेनेज ब्लॉक झाल्याने घरे, दुकाने आणि वस्त्यांमध्ये लोकांच्या अडचणी वाढतात. यामुळे घरात जास्त डास वाढतात. तसेच, दीर्घकाळात भिंतींचेही नुकसान होते.
जर वेळेत ड्रेनेजची स्वच्छता आणि देखभाल केली नाही, तर छोटी समस्याही मोठ्या नुकसानीचे कारण बनू शकते.
म्हणून आज ‘कामाची बातमी’ मध्ये पावसाळ्यातील ड्रेनेज समस्यांबद्दल बोलू. तसेच जाणून घेऊ की-
- कोणत्या चुकांमुळे गटारे आणि पाईप लवकर जाम होतात?
- ड्रेनेज समस्या टाळण्यासाठी काय करावे?
तज्ज्ञ: अजय यादव, संस्थापक, हॅलो एसपीएस इंडिया, क्लीनिंग सर्व्हिस, भोपाळ
प्रश्न- ड्रेनेज समस्या काय असते?
उत्तर- घर, इमारत किंवा एखाद्या परिसरातील पाणी योग्य प्रकारे बाहेर न पडणे हीच ड्रेनेज समस्या आहे. यामुळे-
- गटारे तुंबू शकतात.
- पाणी साचू शकते.
- दुर्गंधी पसरू शकते.
- ओलसरपणा आणि डासांची समस्या वाढू शकते.
प्रश्न- मान्सूनमध्ये ड्रेनेजच्या समस्या का वाढतात?
उत्तर- सतत आणि जोरदार पावसामुळे ड्रेनेज सिस्टीमवर दाब वाढतो. जर गटारे, पाईप किंवा सीवर आधीच स्वच्छ नसतील, तर पाण्याची निचरा प्रक्रिया थांबते. याची सर्व कारणे ग्राफिकमध्ये पहा-
प्रश्न- घरात कोणत्या ठिकाणी ड्रेनेजची समस्या जास्त असते?
उत्तर- ड्रेनेजची समस्या सर्वात जास्त बाथरूम, किचन सिंक आणि पाणी बाहेर काढण्याच्या ठिकाणी असते. पावसाळ्यात ही समस्या आणखी वाढते. घरात कोणत्या ठिकाणी ड्रेनेजची समस्या असू शकते, ग्राफिकमध्ये पहा-
प्रश्न- ड्रेनेजची समस्या फक्त जुन्या घरांमध्येच असते का?
उत्तर- नाही, नवीन घरांमध्येही ही समस्या असू शकते. याची मुख्य कारणे आहेत-
- खराब ड्रेनेज प्रणाली.
- पाईप्सचा चुकीचा उतार.
- गटारे तुंबणे.
तरीही नवीन घरांच्या तुलनेत जुन्या घरांमध्ये धोका जास्त असतो.
प्रश्न- ड्रेनेजमध्ये बिघाड झाल्याची चिन्हे काय आहेत?
उत्तर- ड्रेनेज सिस्टीममध्ये बिघाड झाल्यास काही स्पष्ट चिन्हे दिसतात. यांकडे दुर्लक्ष केल्यास ड्रेनेज ब्लॉक होऊ शकते. जसे की-
- पाईपमधून हळूहळू पाणी बाहेर पडणे.
- पाईपमधून गडगडाटाचे आवाज येणे.
- ड्रेन किंवा सिंकमधून दुर्गंधी येणे.
- पाईपमध्ये पाणी साचणे.
- ड्रेनमधून बुडबुडे बाहेर पडणे.
- सिंकमधील पाणी परत येणे.
- नालीच्या आसपास किडे-डास वाढणे.
- भिंती किंवा फरशीमध्ये ओलसरपणा आणि आर्द्रता वाढणे.
प्रश्न- ड्रेनेज ब्लॉकेज साफ करण्याचे घरगुती उपाय काय आहेत?
उत्तर- जर ब्लॉकेज किरकोळ असेल, तर काही घरगुती उपायांनी ड्रेन साफ केले जाऊ शकते. सविस्तरपणे समजून घ्या–
1. गरम पाणी ओतणे
गरम पाणी तेल आणि साबणाच्या थराला सैल करून पाण्याचा प्रवाह सुरळीत करण्यास मदत करते.
2. बेकिंग सोडा आणि व्हिनेगरचा वापर
ड्रेनमध्ये बेकिंग सोडा टाकून त्यावर व्हिनेगर घाला. काही वेळाने गरम पाणी ओता. यामुळे हलक्या ब्लॉकेजची समस्या दूर होते.
3. ड्रेन कव्हर काढून कचरा काढणे
केस, पाने आणि इतर अडकलेला कचरा बाहेर काढून ड्रेन ब्लॉकेज ठीक केले जाऊ शकते.
4. प्लंजरचा वापर
प्लंजर (ड्रेन ब्लॉकेज काढण्याचे उपकरण) च्या मदतीने हलके ब्लॉकेज सहज काढता येतात.
5. छत आणि बाल्कनीची ड्रेन क्लीनिंग
पावसाळ्यापूर्वी पाने, माती आणि इतर कचरा काढून टाका, जेणेकरून पाणी सहज वाहून जाईल.
लक्षात ठेवा, हार्ड केमिकल असलेल्या ड्रेन क्लीनरचा जास्त वापर पाईप्सना नुकसान पोहोचवतो. जर समस्या सतत कायम राहिली, तर प्लंबरची मदत घेणे चांगले आहे.
प्रश्न- आपल्या कोणत्या चुकांमुळे ड्रेनेज जाम होते?
उत्तर- ड्रेनेज सिस्टीममध्ये ब्लॉकेज बहुतेक आपल्या रोजच्या चुकीच्या सवयींमुळे होते. या चुकांमुळे पाईप्स आणि गटारांमध्ये घाण जमा होऊ लागते, ज्यामुळे पाण्याची निचरा होण्याची प्रक्रिया बाधित होते. सर्व चुका ग्राफिकमध्ये पहा-
प्रश्न- ड्रेनेज ब्लॉक होण्याचे काय धोके आहेत?
उत्तर- ड्रेनेजच्या समस्येकडे दुर्लक्ष केल्यास घराच्या संरचनेवर आणि आरोग्यावर वाईट परिणाम होतो. सर्व धोके ग्राफिकमध्ये पहा-
प्रश्न- छत आणि बाल्कनीची ड्रेनेज सिस्टीम कशी व्यवस्थित ठेवावी?
उत्तर- नियमित ड्रेनेज केअरमुळे पाण्याची योग्य प्रकारे विल्हेवाट लागते. त्यामुळे लीकेज किंवा ओलसरपणासारख्या समस्यांचा धोका कमी होतो. यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा-
- पावसाळ्यापूर्वी ड्रेन आणि गटारांची साफसफाई करा.
- पाने, माती आणि इतर कचरा काढा.
- ड्रेन कव्हर किंवा जाळी लावा, जेणेकरून कचरा आत जाणार नाही.
- पाण्याच्या निचऱ्याच्या पाईपमध्ये नियमितपणे अडथळे तपासा.
- छतावर पाणी साचू देऊ नका.
- तुटलेला पाईप त्वरित बदला.
- वर्षातून किमान एकदा ड्रेनेज सिस्टम तपासा.
प्रश्न- बाथरूम आणि किचन ड्रेनेज जाम होण्यापासून कसे वाचवाल?
उत्तर- काही मूलभूत खबरदारी घेऊन ड्रेनेज स्वच्छ ठेवता येते. ड्रेनेज चोक होण्यापासून वाचवण्यासाठी ग्राफिकमध्ये दिलेल्या गोष्टी लक्षात ठेवा-
प्रश्न- पावसाळ्यापूर्वी ड्रेनेज सिस्टीमची तपासणी का आवश्यक आहे?
उत्तर- यामुळे पाणी बाहेर काढण्याच्या मार्गात असलेले अडथळे (ब्लॉकेजेस) शोधता येतात. वेळेत स्वच्छता आणि दुरुस्ती केल्याने पावसाळ्यात पाणी साचणे, गटाराचे पाणी उलट येणे, ओलसरपणा आणि इतर समस्या टाळता येतात.
प्रश्न- ड्रेनेज सिस्टीमची स्वच्छता किती वेळा करावी?
उत्तर- सामान्यतः, याची स्वच्छता दर महिन्याला करावी. जर पाणी हळू वाहत असेल, दुर्गंधी येत असेल किंवा वारंवार अडथळा येत असेल, तर त्वरित स्वच्छता करून घ्यावी.
प्रश्न- घरातील गटारांमध्ये काय टाकू नये?
उत्तर- गटारात अशा वस्तू टाकू नयेत, ज्या पाईपमध्ये अडकून पाण्याचा प्रवाह थांबवू शकतात. जसे की-
- अन्नकण
- चहापत्ती
- कॉफी पावडर
- केस
- साबण
- टिश्यू पेपर
- ओले वाइप्स
- सॅनिटरी पॅड
- डायपर आणि कापूस
- प्लास्टिक
- रॅपर
- घनकचरा
प्रश्न- लीफ गार्ड काय असतो?
उत्तर- लीफ गार्ड हे एक जाळीदार आवरण आहे, जे ड्रेन, गटर किंवा पाणी बाहेर काढणाऱ्या पाईपवर लावले जाते. हे पाने आणि कचरा आत जाण्यापासून थांबवते. यामुळे ड्रेनेज ब्लॉकेजचा धोका कमी होतो.
प्रश्न- रेन वॉटर हार्वेस्टिंगमुळे ड्रेनेजची समस्या कमी होऊ शकते का?
उत्तर- होय, रेन वॉटर हार्वेस्टिंगमुळे पावसाचे पाणी साठवले जाते. यामुळे ड्रेनेज सिस्टमवरील दाब कमी होतो. तसेच, हे भूगर्भातील पाण्याची पातळी वाढवण्यासाठी उपयुक्त आहे.
प्रश्न- खराब ड्रेनेजमुळे घरात पाणी भरल्यास काय करावे?
उत्तर- यासाठी काही गोष्टी लक्षात ठेवा-
- सर्वात आधी विजेचा मुख्य पुरवठा बंद करा.
- पाण्याचा स्रोत शोधून तो थांबवण्याचा प्रयत्न करा.
- गरजेचे सामान आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे उंच ठिकाणी ठेवा.
- त्वरित प्लंबर किंवा स्थानिक नगरपालिकेशी संपर्क साधा.
