Nitin Gadkari House | नितीन गडकरी यांच्या नागपूरमधील ‘गडकरी वाड्या’तील देव्हारा पाहिलात का? पारंपरिक डिझाइन आणि आधुनिकतेचा सुंदर संगम

या घराची एक महत्त्वाची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे बांधकामात करण्यात आलेला हॉलो ब्रिक्सचा वापर. पारंपरिक विटांच्या तुलनेत हॉलो ब्रिक्स वजनाने हलक्या असतात आणि त्यामध्ये असलेल्या पोकळ जागेमुळे उष्णतेचा परिणाम कमी होण्यास मदत होते. नागपूरसारख्या उन्हाळ्यात तापमान वाढणाऱ्या शहरात घरातील वातावरण तुलनेने थंड ठेवण्यासाठी अशा प्रकारचे बांधकाम उपयुक्त ठरते. आज अनेक वास्तुतज्ज्ञ ऊर्जा बचतीसाठी अशा आधुनिक बांधकाम पद्धतींचा सल्ला देतात.हॉलो ब्रिक्सचा वापर ही केवळ बांधकामाची पद्धत नसून भविष्यातील पर्यावरणपूरक घरांची दिशा दाखवणारी कल्पना आहे.

‘गडकरी वाडा’ या नावातच महाराष्ट्राच्या पारंपरिक वास्तूशैलीची झलक दिसते. जुन्या काळातील वाड्यांमध्ये असणारा प्रशस्तपणा, मोकळेपणा आणि कुटुंबाला एकत्र ठेवणारी रचना या घराच्या विचारात जाणवते.मात्र त्याचवेळी आधुनिक जीवनशैलीसाठी आवश्यक असलेल्या सुविधा, आकर्षक प्रकाशयोजना, आरामदायी जागा आणि नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर यामुळे या वास्तूला समकालीन रूप मिळते.आज घर सजवताना अनेक जण ‘ट्रेडिशनल आणि मॉडर्न’ या दोन्ही शैलींचा मिलाफ करण्याचा प्रयत्न करतात. गडकरी वाडा हीच कल्पना प्रत्यक्षात उतरवतो.

नितीन गडकरी यांच्या घरातील देव्हारा हा या वास्तूतील सर्वाधिक लक्ष वेधून घेणाऱ्या भागांपैकी एक आहे. पारंपरिक भारतीय संस्कृतीची झलक देणारा हा देव्हारा साधेपणा आणि देखणेपणाचा सुंदर संगम आहे. लाकडी नक्षीकाम, शांत रंगसंगती आणि सुबक मांडणीमुळे या जागेला प्रसन्न आणि आध्यात्मिक वातावरण लाभले आहे. आधुनिक घरातही देवघराला मानाचे स्थान देत परंपरा जपण्याचा प्रयत्न या देव्हाऱ्यातून स्पष्टपणे दिसून येतो. त्यामुळे घर सजावटीबरोबरच आध्यात्मिकतेला महत्त्व देणाऱ्यांसाठी हा देव्हारा प्रेरणादायी ठरू शकतो.

घराचा दरवाजा हा घराचा पहिला प्रभाव निर्माण करतो. मोठे लाकडी दार, पारंपरिक नक्षीकाम, पितळी हँडल किंवा सुंदर दिव्यांची मांडणी केल्यास साधे प्रवेशद्वारही आकर्षक दिसू शकते.घरात लाकडी फर्निचर, नैसर्गिक रंगछटा आणि भारतीय कलाकृती वापरल्यास वातावरणात उबदारपणा निर्माण होतो. आधुनिक सोफ्यासोबत पारंपरिक झोपाळा किंवा हस्तकलेच्या वस्तू ठेवून वेगळा लूक तयार करता येतो.

सुंदर घरासाठी फक्त महागडे फर्निचर पुरेसे नसते. योग्य प्रकाशयोजना घराचे सौंदर्य अनेक पटींनी वाढवते. वॉर्म लाइट्स, भिंतीवरील दिवे आणि सजावटीचे झुंबर यामुळे घराला आलिशान रूप मिळते.मोठे घर असणे महत्त्वाचे नाही; उपलब्ध जागेचा स्मार्ट वापर महत्त्वाचा आहे. कमी फर्निचर, अधिक मोकळी जागा आणि नैसर्गिक प्रकाश यामुळे घर अधिक प्रशस्त वाटते.

आज हवामान बदल, वाढते तापमान आणि ऊर्जा बचतीची गरज लक्षात घेता पर्यावरणपूरक घरे ही काळाची गरज बनली आहेत. घर बांधताना योग्य दिशेने खिडक्या ठेवणे, हवा खेळती राहील अशी रचना करणे, पाण्याची बचत करणे आणि नैसर्गिक साहित्याचा वापर करणे या गोष्टी महत्त्वाच्या ठरत आहेत. ‘गडकरी वाडा’सारख्या वास्तू या विचारांना प्रोत्साहन देतात. घर म्हणजे केवळ खर्च करून उभारलेली इमारत नसून ती पुढील पिढ्यांसाठी टिकणारी जागा असावी, हा विचार यातून दिसतो.