Mike Tyson Bankruptcy; तरुणपणी हजारो कोटी रुपये कमावले, व्यसनाच्या आहारी 3000 कोटी उधळणारा ‘चॅम्पियन’; मजा मारण्‍यातच झाला उद्ध्‍वस्‍त

माईक टायसनन व्यावसायिक बॉक्सिंग कारकिर्दीत एकूण 57 सामने लढले, त्यापैकी 50 सामने त्याने जिंकले. तसेच यापैकी 44 सामने सरळ नॉकआऊटने जिंकल्यामुळे टायसनला ‘द स्टॉर्म ऑफ द रिंग’ आणि ‘आयर्न माईक’ या नावांनी ओळखले जाऊ लागले. माईक टायसनला आपल्या कारकिर्दीत केवळ 7 पराभव पत्करावे लागले, त्यापैकी 5 नॉकआऊट आणि एक अपात्रतेमुळे झाला.

माईक टायसनचा जन्म 30 जून 1996 साली अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहरात झाला. टायसनच्या जन्मानंतर आईवर मुलाची जबाबदारी सोडून वडील घर सोडून गेले. क्वचितच घरी येत असल्यामुळे आईदेखील माईकवर नाराज राहायच्या. दिवसा रस्त्यावर मारामारी करणे, दुकानांमधून कपडे चोरणे – यातच त्यांचं बालपण गेलं.

13 व्या वर्षांपर्यंत टायसनला 38 वेळा अटक झालेली. हायस्कूलचे शिक्षणही पूर्ण न करता माईकने घर सोडले. बालपणीच वडील सोडून गेल्यावर वयाच्या 16 व्या वर्षी आईच छत्रही हरपलं. या दरम्यान, माजी बॉक्सर बॉबी स्टीवर्टने सर्वातआधी टायसनची प्रतिभा ओळखली आणि त्याला प्रशिक्षण देऊ लागले. जसजसे माईकचे बॉक्सिंग कौशल्य सर्वत्र प्रसिद्ध झाले, तसतसे इतर अनेक नामांकित प्रशिक्षक त्याच्यासोबत सामील झाले.

1981 आणि 1982 च्या ज्युनियर ऑलिम्पिक्समध्ये चाहत्यांनी टायसनची प्रतिभा सर्वप्रथम पाहिली, जिथे त्याने सुवर्णपदके जिंकली. माईकची कीर्ती बॉक्सिंग जगतात झपाट्याने पसरली आणि लगेचच मार्च 1985 मध्ये पहिला व्यावसायिक बॉक्सिंग सामना खेळला. आपल्या पहिल्याच सामन्यात त्याने दिग्गज हेक्टर मर्सिडीजला पहिल्याच फेरीत नॉकआऊट केले. त्यानंतर आपल्या पहिल्या 28 पैकी 26 सामने नॉकआऊटने जिंकले.

टायसन बॉक्सिंग रिंगमध्ये झपाट्याने प्रगती करत होते, पण वैयक्तिक आयुष्यातील गोंधळामुळे त्यांच्या प्रतिष्ठेला पुन्हा डाग लागला. 1991 मध्ये 18 वर्षीय डेझिरी वॉशिंग्टनवर शारीरिक शोषणाच्या आरोपाखाली टायसनला अटक झाली. सहा वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली गेली, पण अखेरीस 1995 मध्ये सुटका झाली.

शिक्षा भोगून रिंगमध्ये परतल्यावर टायसनबद्दल उत्साह कमी होण्याऐवजी आणखी वाढली. रिंगमधील कमबॅकच्या पहिल्याच लढतीने महसूल आणि प्रेक्षकसंख्येचे मागील सर्व विक्रम मोडले व एकाच लढतीने जगभरातून 96 दशलक्ष डॉलर्सची कमाई केली.

1996 मध्ये इव्हेंडर होलीफील्डने जागतिक हेवीवेट विजेतेपदाच्या लढतीत टायसनला बाद केले, ज्यामुळे जगभर खळबळ उडाली. या पराभवानंतर टायसनचा राग असह्य झाला होता आणि पुढील वर्षी त्या दोघांमध्ये एक भव्य लढत आयोजित केली गेली, ज्यासाठी टायसनला 30 दशलक्ष डॉलर्स मिळाले. याच सामन्यात टायसनने होलीफील्डच्या कानाचा भाग चावून तोडला आणि बॉक्सिंग मॅच अर्ध्यावरच संपली. बॉक्सिंग रिंग रक्ताने माखली आणि कानाचा एक तुकडा रिंगच्या मध्यभागी पडून राहिला. पंचांनी तात्काळ टायसनला अपात्र ठरवले. टायसनचा बॉक्सिंग परवानाही काही काळासाठी रद्द केला गेला.

1998 मध्ये टायसनने पुन्हा पुनरागमन केले आणि त्यानंतर दोन मोटारसायकलस्वारांवर हल्ला केल्याबद्दल तुरुंगवास भोगावा लागला, मग एका लढतीत आपल्या प्रतिस्पर्ध्याचा हात मोडण्याचा प्रयत्नही केला. एका क्षणी बॉक्सिंग विश्वात टायसनबद्दल लोकांमधील लोप्रियता इतकी वाढलेली की बॉक्सिंग सामन्याची तिकिटे झटपट विकली गेली आणि टीव्ही प्रसारकांनी मोठा नफा कमावण्यास सुरुवात केली. अल्पावधीतच, टायसन जागतिक खेळांमधील सर्वात श्रीमंत खेळाडूंपैकी बनले.

एकीकडे टायसन आपली तिजोरी भरत होते, तर दुसरीकडे त्यांचा खर्चही वाढत होता. घरासाठी कोट्यवधी रुपये खार करण्यापासून ते रॉयल बेंगॉल वाघ पाळणे, कोट्यवधी रुपयांचे दागिने, जगातील प्रत्येक प्रकारची वाहने, आणि जगभरातील विविध ठिकाणी कोट्यवधी रुपयांची घरे खरेदी करण्यापर्यंत टायसनची उधळपट्टी सुरूच होती. यामुळे टायसनने रिंगकडे दुर्लक्ष केले आणि एकाच वर्षात जवळपास 70 दशलक्ष डॉलर्स उधळले. यामुळे अखेरीस ऑगस्ट 2003 मध्ये टायसनचे कर्ज इतके वाढले की त्याला दिवाळखोरी जाहीर करणे भाग पडले.

कारकिर्दीच्या शिखरावर असताना टायसन प्रत्येक लढतीतून लाखो रुपये कमवायचे. लेनोक्स लुईसविरुद्ध 2002 च्या लढतीतून 103 दशलक्ष डॉलर्स म्हणजे अंदाजे 850 कोटी रुपये कमावले. यापैकी 75 दशलक्ष डॉलर्स पे-पर-व्ह्यू बोनस होते. अशाप्रकारे, टायसनने कारकिर्दीत एकूण 400 दशलक्ष डॉलर्स किंवा अंदाजे 3300 कोटी रुपयेपेक्षा जास्त कमाई केली होती. पण खर्चापायी सगळं गमावून बसले.