मुंबई5 तासांपूर्वी
- कॉपी लिंक
जागतिक मौल्यवान धातूंच्या बाजारात एक अत्यंत महत्त्वाचा रचनात्मक बदल समोर आला आहे. वर्ष 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत सोन्याच्या पारंपारिक ‘सुरक्षित आश्रयस्थान’ (Safe Haven) या संकल्पनेला मोठ्या प्रमाणावर आव्हान मिळाले असून, वाढते वास्तविक परतावे (Real Yields) आता भू-राजकीय तणावापेक्षा अधिक वरचढ ठरत आहेत.
मोतीलाल ओसवाल फायनान्शिअल सर्व्हिसेस लिमिटेड (MOFSL) ने प्रसिद्ध केलेल्या 2026 च्या पहिल्या सहामाहीच्या मौल्यवान धातू अहवालात ही महत्त्वाची माहिती देण्यात आली आहे.
व्यापक आर्थिक घटकांचा प्रभाव वाढला
अहवालानुसार, भू-राजकीय संघर्षामुळे सोन्याच्या किमतींना आपोआप मोठी तेजी मिळते हा जुना समज या पहिल्या सहामाहीत बदलला आहे. सद्यस्थितीत महागाई, व्याजदर आणि चलनविषयक धोरण हे मौल्यवान धातूंच्या किमतींना दिशा देणारे मुख्य घटक बनले आहेत.
पहिल्या तिमाहीत जकात अनिश्चितता, भक्कम ETF ओघ, मध्यवर्ती बँकांकडून सुरू असलेली सातत्यपूर्ण खरेदी आणि US फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर कपातीच्या असलेल्या अपेक्षेमुळे सोन्याने सुरुवातीला अतिशय भक्कम कामगिरी केली. मात्र, दुसऱ्या तिमाहीत अमेरिका-इराण संघर्ष आणि जकातीमुळे महागाई आणखी वाढली. परिणामी, बाजाराने दीर्घकाळापर्यंत उच्च व्याजदर राहण्याच्या अपेक्षेनुसार आपली गणिते मांडली, ज्यामुळे वास्तविक ट्रेझरी परतावा आणि US डॉलरमध्ये वाढ झाली आणि सोन्याचे आकर्षण काहीसे मर्यादित झाले.
अहवालातील तीन स्पष्ट टप्पे
पहिली तिमाही: धोरणात्मक अनिश्चितता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी झालेल्या खरेदीमुळे सोन्याच्या किमतींना मोठा आधार मिळाला.
एप्रिल ते मे: जकातीमुळे उत्पादनाचा खर्च वाढला आणि महागाई चढीच राहिल्याने नजीकच्या काळात व्याजदर कपातीची अपेक्षा कमी झाली.
जून: अमेरिका-इराण संघर्ष तीव्र होऊनही बाजाराने कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे निर्माण होणाऱ्या महागाईवर आणि चलनविषयक धोरणावरील प्रभावावर अधिक लक्ष केंद्रित केले, ज्यामुळे सोन्याच्या किमतीत घसरण पाहायला मिळाली.
नवनीत दमानी (कमोडिटी संशोधन प्रमुख, MOFSL) यांच्या मते: “2026 च्या पहिल्या सहामाहीने हे दाखवून दिले आहे की युद्ध आणि सोने यांमधील संबंध आता अधिकाधिक अटींवर आधारित झाले आहेत. केवळ भू-राजकीय बातम्यांना प्रतिसाद देण्याऐवजी, या घडामोडींचा महागाई, वास्तविक व्याजदर आणि चलनविषयक धोरणाच्या अपेक्षांवर कसा परिणाम होतो यावर बाजाराने लक्ष केंद्रित केले. वाढते वास्तविक परतावे सोन्यासाठी प्रमुख अडथळा ठरले, ज्याने भू-राजकीय तणाव वाढलेला असूनही पारंपारिक सुरक्षित गुंतवणुकीच्या मागणीला मागे टाकले.”
गुंतवणूकदारांसाठी रणनीती आणि महत्त्वाची उद्दिष्टे (Targets):
अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे की सोन्यातील दीर्घकालीन गुंतवणुकीचा पाया अतिशय भक्कम असला, तरी सध्याच्या स्थितीत गुंतवणूकदारांनी घाई करण्यापेक्षा संयम ठेवणे गरजेचे आहे. सोन्याच्या किमतीत सध्याच्या स्तरावरून 6% ते 8% पर्यंत घसरण होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. बाजारातील नीचांकी स्तर शोधण्याचा प्रयत्न करण्यापेक्षा गुंतवणूकदारांनी घसरणीच्या वेळी टप्प्याटप्प्याने (SIP पद्धतीने) खरेदी करण्याचे धोरण अवलंबणे शहाणपणाचे ठरेल.
आंतरराष्ट्रीय बाजार (US$):
पुढील 12 ते 15 महिन्यांच्या कालावधीत US$ 4,800 आणि त्यानंतर US$ 5,500+ चे उद्दिष्ट गाठले जाऊ शकते.
देशांतर्गत बाजार (रुपये)
डॉलरच्या तुलनेत रुपयाचे मूल्य 95.5 गृहीत धरल्यास, अहवालात Rs. 1,30,000 ते Rs. 1,33,000 दरम्यान गुंतवणुकीचे स्तर सुचवण्यात आले आहेत. तसेच मध्यम कालावधीसाठी Rs. 1,68,000 आणि दीर्घ मुदतीसाठी Rs. 1,93,000 ची उद्दिष्टे वर्तवण्यात आली आहेत.
मानव मोदी (कमोडिटी विश्लेषक, MOFSL) यांच्या मते: “2026 च्या दुसऱ्या सहामाहीत महागाईचा कल, फेडरल रिझर्व्हची विधाने, जागतिक रोख उपलब्धतेची स्थिती, मध्यवर्ती बँकांची मागणी आणि गुंतवणुकीचा ओघ हे सोने आणि चांदीसाठी प्रमुख घटक राहतील. चांदीच्या गुंतवणूकदारांनी यातील अतिरिक्त अस्थिरतेबाबत सावध राहिले पाहिजे, कारण ती एक मौल्यवान धातू असण्यासोबतच विद्युतीकरणाच्या मागणीशी जोडलेला एक औद्योगिक धातू देखील आहे.”
