Elaichi Plant Growing Tips : घरच्या घरी कुंडीत उगवा वेलची,रोप उगवायची साधी सोपी पद्धत – how to grow elaichi plant at home tips shared by green gold garden

वेलचीचे रोप तयार करण्यासाठी तुम्हाला फार मोठी तयारी करण्याची गरज नाही. यासाठी खालील गोष्टी लागतील

• चांगल्या प्रतीच्या वेलचीच्या शेंगा
• वेलचीच्या बिया
• एक कुंडी
• भुसभुशीत आणि चांगला निचरा होणारी माती
• पाणी
• थोडे कंपोस्ट किंवा सेंद्रिय खत
• सावलीची किंवा अप्रत्यक्ष प्रकाशाची जागा

वेलचीचे रोप उगवण्यामध्ये सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे चांगल्या बियांची निवड. शक्यतो ताज्या आणि चांगल्या प्रतीच्या वेलचीच्या शेंगांमधून बिया काढाव्यात. वेलचीच्या शेंगा उघडून त्यातील बिया अलगद बाहेर काढा. बिया काढताना त्या खराब होणार नाहीत याची काळजी घ्या. काही बिया उगवण्यास सक्षम असू शकतात, तर काही बिया उगवणार नाहीत. त्यामुळे बियांची निवड करणे महत्त्वाचे आहे.

काढलेल्या बिया एका ग्लास किंवा भांड्यात पाण्यात टाका. साधारण एक तास बिया पाण्यात ठेवता येतात. त्यानंतर लागवडीसाठी चांगल्या दिसणाऱ्या बिया निवडा.इथे एक गोष्ट लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे की बिया पाण्यात बुडाल्या किंवा तरंगल्या यावरूनच त्यांची उगवणक्षमता निश्चित होते असे नाही. त्यामुळे हा प्रयोग केवळ प्राथमिक निवडीसाठी समजा. शक्य असल्यास ताज्या, भरदार आणि निरोगी बिया वापरणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

​

वेलचीच्या बियांना उगवण्यासाठी भुसभुशीत, सच्छिद्र आणि पाण्याचा योग्य निचरा होणारी माती आवश्यक आहे. माती खूप घट्ट किंवा चिखलासारखी असल्यास बियांना हवा मिळणे कमी होऊ शकते आणि जास्त पाणी साचल्यास बिया खराब होण्याची शक्यता असते.तुम्ही मातीमध्ये कंपोस्ट किंवा चांगले कुजलेले सेंद्रिय खत मिसळू शकता. माती हलकी आणि भुसभुशीत ठेवण्याचा प्रयत्न करा.कुंडीच्या तळाशी पाणी बाहेर जाण्यासाठी ड्रेनेज होल्स असणे अत्यंत आवश्यक आहे.

कुंडीमध्ये माती भरल्यानंतर तिच्यावर वेलचीच्या बिया पसरवा. बिया एकमेकांना अगदी चिकटून न ठेवता थोडे अंतर ठेवून लावणे चांगले.त्यानंतर बियांवर हलक्या हाताने मातीचा पातळ थर द्या. बिया खूप खोलवर गाडू नका. साधारण 1/2 ते 1 इंचाच्या आसपास खोली ठेवणे योग्य ठरू शकते.मातीवर बिया लावल्यानंतर हलके पाणी द्या. सुरुवातीला भरपूर पाणी ओतण्याची गरज नाही.

वेलचीच्या बियांच्या उगवणीच्या काळात मातीमध्ये योग्य ओलावा टिकवणे महत्त्वाचे आहे. मात्र कुंडीत पाणी साचून राहणार नाही याची काळजी घ्या.माती पूर्णपणे कोरडी पडू देऊ नका आणि त्याच वेळी सतत चिखलासारखी ओलीही ठेवू नका. वरचा थर थोडा कोरडा वाटल्यास आवश्यकतेनुसार हलके पाणी द्या.

वेलचीच्या बियांपासून रोप तयार होण्यासाठी थोडा वेळ लागू शकतो. इतर काही बियांप्रमाणे वेलची लगेच उगवेलच असे नाही.काही वेळा काही आठवड्यांनंतर उगवण दिसू लागते, तर परिस्थितीनुसार त्यापेक्षा जास्त वेळही लागू शकतो. त्यामुळे काही दिवसांत रोप दिसले नाही म्हणून बिया काढून टाकू नका.दिलेल्या अनुभवामध्ये सुमारे 40 दिवसांनंतर बियांमध्ये उगवण दिसू लागली, तर सुमारे 60 दिवसांनी अनेक रोपे हिरवीगार दिसू लागली. त्यामुळे वेलची वाढवताना संयम ठेवणे गरजेचे आहे.

वेलचीची छोटी रोपे अतिशय नाजूक असतात. या काळात माती पूर्णपणे कोरडी पडू देऊ नका. त्याचबरोबर पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्या.रोपे थोडी मोठी झाल्यावर त्यांना पुरेसा प्रकाश मिळत आहे का हे पाहा. रोपांची संख्या खूप जास्त असेल आणि ती एकमेकांच्या अगदी जवळ वाढत असतील तर योग्य वेळी त्यांना स्वतंत्र कुंड्यांमध्ये हलवण्याचा विचार करता येतो.रोपे चांगली वाढू लागल्यानंतर त्यांच्या गरजेनुसार सेंद्रिय खत किंवा कंपोस्ट वापरता येईल. खत देताना प्रमाणात देणे महत्त्वाचे आहे.