15 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. भारताने कतारच्या माजी ‘अमीर’च्या निधनावर राष्ट्रीय दुखवटा जाहीर केला
- 13 जुलै रोजी भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने कतारचे माजी अमीर म्हणजेच सर्वोच्च राष्ट्रप्रमुखांच्या निधनावर एक दिवसाच्या राष्ट्रीय शोकाची घोषणा केली.
- कतारमध्ये ‘अमीर’ हे देशाचे सर्वोच्च राष्ट्रप्रमुख आणि सम्राट पद असते. हे पद कतारमध्ये सर्वात शक्तिशाली आहे.
- 12 जुलै रोजी कतारचे माजी अमीर शेख हमद बिन खलीफा अल थानी यांचे 74 व्या वर्षी निधन झाले.
- शेख हमद 1995 ते 2013 पर्यंत कतारचे अमीर होते.
- शेख हमद यांच्या कार्यकाळात कतारने आर्थिक आणि राजनैतिक स्तरावर वेगाने विकास केला.
- शेख हमद यांनी 2013 मध्ये सत्ता त्यांचा मुलगा शेख तमीम बिन हमद अल थानी यांच्याकडे सोपवली होती, जे सध्या कतारचे अमीर आहेत.
- हमद यांनी कतार इन्व्हेस्टमेंट अथॉरिटी (QIA) ची स्थापना केली, जो राष्ट्रीय गुंतवणूक निधी आहे आणि आता 500 अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त मालमत्तेचे व्यवस्थापन करतो.
- हमद यांच्या कार्यकाळात कतारच्या विशाल नैसर्गिक वायू आणि तेल साठ्यांचा वापर करून देशात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक झाली.

शेख हमद बिन खलिफा अल थानी यांनी 1971 मध्ये कतार आर्म्ड फोर्सेसमध्ये (सशस्त्र दलात) सामील झाले होते.
क्रीडा (SPORTS)
2. जॅनिक सिनरने जिंकले विम्बल्डन 2026 एकेरीचे विजेतेपद
- 12 जुलै रोजी जगातील नंबर-1 टेनिसपटू जॅनिक सिनरने विम्बल्डन 2026 चे पुरुष एकेरीचे विजेतेपद पटकावले.
- अंतिम सामन्यात इटालियन खेळाडू सिनरने जर्मनीच्या अलेक्झांडर झ्वेरेव्हला हरवले.
- सिनर सलग दुसऱ्यांदा विम्बल्डन चॅम्पियन बनला आहे. त्याने 2025 मध्येही हे विजेतेपद पटकावले होते.
- सिनरने विम्बल्डनच्या या विजयासह आपल्या कारकिर्दीतील 100 वी ग्रँड स्लॅम विजय पूर्ण केला आहे.
- सिनर ओपन एरामध्ये विम्बल्डन पुरुष एकेरीचे विजेतेपद जिंकणारा 10 वा खेळाडू आहे.
- सिनरने आपल्या व्यावसायिक कारकिर्दीची सुरुवात 2018 मध्ये केली होती.
विम्बल्डन 2026
- विम्बल्डन टेनिसची सर्वात मोठी स्पर्धा आहे आणि ही विम्बल्डनची 139 वी आवृत्ती होती.
- लंडनच्या ऑल इंग्लंड लॉन टेनिस अँड क्रोकेट क्लबमध्ये विम्बल्डन 2026, 12 जुलै 2026 पर्यंत चालले.

मे 2026 मध्ये सिनरने इटली ओपन 2026 देखील जिंकले होते.
3. आंतरराष्ट्रीय भौतिकशास्त्र ऑलिम्पियाडमध्ये भारताने 5 सुवर्णपदके जिंकली
- 12 जुलै रोजी कोलंबिया येथे आयोजित 56 व्या आंतरराष्ट्रीय भौतिकशास्त्र ऑलिम्पियाड (IPhO) 2026 मध्ये 5 भारतीय विद्यार्थ्यांनी सुवर्णपदके जिंकली आहेत.
- या ऑलिम्पियाडमध्ये 87 देशांतील 381 विद्यार्थ्यांनी भाग घेतला होता. भारताने रशिया, चीन, कझाकिस्तान, दक्षिण कोरिया आणि तैवानसोबत संयुक्तपणे पहिले स्थान पटकावले आहे.
- सुवर्णपदक जिंकणाऱ्यांमध्ये पुण्यातील कनिष्क, इंदूरचे रिद्धेश अनंत, नवी दिल्लीचे ऋषित, मुंबईचे श्रेष्ठ सुरैया आणि अहमदाबादचे स्वरित जोशी यांचा समावेश आहे.
- या ऑलिम्पियाड कार्यक्रमाची तयारी टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चचे राष्ट्रीय केंद्र, ‘होमी भाभा सेंटर फॉर सायन्स एज्युकेशन’ करते.

निधन (DEATH)
4. हॉलिवूड अभिनेता सॅम नील यांचे निधन
- 13 जुलै रोजी हॉलिवूडच्या प्रसिद्ध चित्रपट ‘जुरासिक पार्क’चे अभिनेते सॅम नील यांचे निधन झाले. ते 78 वर्षांचे होते.
- सॅम नील त्यांच्या दमदार अभिनयासाठी ओळखले जात होते, त्यांना ‘जुरासिक पार्क’मधील डॉ. ॲलन ग्रांटच्या भूमिकेतून सर्वाधिक लोकप्रियता मिळाली.
- सॅम नील न्यूझीलंडमधील सर्वात प्रसिद्ध अभिनेत्यांपैकी एक होते. त्यांनी 1970 च्या दशकात अभिनयाला सुरुवात केली होती.
- नील यांनी 1970 च्या दशकाच्या अखेरीस ऑस्ट्रेलियन सिनेमाला जगभरात नवी ओळख मिळवून दिली.
- नील यांनी जुरासिक पार्क 3 (2001) आणि जुरासिक वर्ल्ड डोमिनियन (2022) मध्येही तीच भूमिका साकारली.

मिसलेनियस (Miscellaneous)
5. पश्चिम बंगालने दोन नवीन कायदे लागू केले
- 13 जुलै रोजी पश्चिम बंगाल सरकारने संघटित गुन्हेगारी, दंगली आणि असामाजिक कृत्यांवर कठोर कारवाई करण्यासाठी दोन नवीन कायदे लागू केले आहेत.
- पश्चिम बंगालचे राज्यपाल आरएन रवी यांनी 29 जून रोजी या कायद्याला मंजुरी दिली होती.
- यांचा उद्देश कायदा आणि सुव्यवस्था मजबूत करणे तसेच सार्वजनिक आणि खाजगी मालमत्तेचे नुकसान करणाऱ्यांविरुद्ध कठोर कारवाई करणे हा आहे.
यात 2 नवीन कायद्यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
1. पश्चिम बंगाल सार्वजनिक सुरक्षा आणि असामाजिक कृत्यांवर नियंत्रण अधिनियम 2026
- हा कायदा संघटित गुन्हेगारी आणि असामाजिक कृत्ये नियंत्रित करण्यासाठी बनवण्यात आला आहे.
- या कायद्यांतर्गत संशयित व्यक्तींना जास्तीत जास्त 12 महिन्यांपर्यंत प्रतिबंधात्मक कोठडीत ठेवण्याची तरतूद आहे.
- या कायद्यांतर्गत संघटित गुन्हेगारीशी संबंधित मालमत्ता जप्त आणि ताब्यात घेण्याचा अधिकार असेल.
- अनेक गुन्हे संज्ञेय (Cognizable) श्रेणीत ठेवण्यात आले आहेत, ज्यामध्ये कोणत्याही वॉरंटशिवाय गुन्हेगाराला अटक केली जाऊ शकते.
2. पश्चिम बंगाल सार्वजनिक सुव्यवस्था राखणे (दुरुस्ती) अधिनियम 2026
- या कायद्यांतर्गत दंगली, जाळपोळ, हिंसा किंवा तोडफोड या दरम्यान सार्वजनिक आणि खाजगी मालमत्तेचे झालेले नुकसान भरून काढण्याची खात्री केली जाईल.
- दोषी व्यक्तींकडून नुकसानीची रक्कम वसूल करण्यासाठी त्यांच्या मालमत्तेचा लिलाव करण्याची तरतूद असेल.
- सार्वजनिक मालमत्तेचे नुकसान करणाऱ्यांवर आर्थिक जबाबदारी निश्चित केली जाईल.
6. लखनऊ-कानपूर द्रुतगती मार्गाचे उद्घाटन झाले
- 13 जुलै रोजी लखनऊ-कानपूर एक्सप्रेसवेचे उद्घाटन झाले, तो 63 किमी लांब आहे.
- या एक्सप्रेसवेचे उद्घाटन संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, नितीन गडकरी आणि मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी केले.
- यासोबतच, लखनऊमध्ये सुमारे 4,850 कोटी रुपये खर्चून तयार झालेल्या इतर राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पांचेही लोकार्पण करण्यात आले.
- हा एक्सप्रेसवे लखनऊमधील शहीद पथापासून सुरू होऊन उन्नावमार्गे कानपूरपर्यंत जातो.
- हा एक्सप्रेसवे सध्याच्या NH-27 ला समांतर विकसित करण्यात आला आहे, ज्यामुळे जुन्या मार्गावरील वाहतुकीचा ताण कमी होईल.
- या एक्सप्रेसवेची एकूण बांधकाम किंमत 4,700 कोटी रुपये आहे.
- हा एक्सप्रेसवे यूपीमधील पहिला बॅरियर-फ्री टोलिंग एक्सप्रेसवे आहे.

या एक्सप्रेसवेमुळे लखनऊ आणि कानपूर दरम्यानचा प्रवास केवळ 30 ते 35 मिनिटांत पूर्ण होऊ शकेल.
आजचा इतिहास
- 1636 मध्ये मुघल बादशाह शाहजहानने औरंगजेबाला दख्खनचा वायसराय म्हणून नियुक्त केले.
- 1789 मध्ये फ्रेंच क्रांतीची सुरुवात झाली होती.
- 2015 मध्ये नासाचे न्यू होरायझन्स प्लूटोच्या सर्वात जवळून जाणारे पहिले अंतराळयान बनले.
