कॅलिफोर्निया1 तासापूर्वी
- कॉपी लिंक
मेटाला फेसबुक आणि इंस्टाग्रामवर वॉच टाइम कमी करण्यासाठी डेली लिमिट आणि नाईट टाइम ब्लॉक यांसारखी वैशिष्ट्ये आणावी लागतील. अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया येथील फेडरल कोर्टात 29 राज्यांनी दाखल केलेल्या खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान हे निर्देश टेक कंपनीला देण्यात आले.
कंपनीवर मुलांना आपल्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सची सवय लावणे, त्यांच्या सुरक्षेबाबत दिशाभूल करणे आणि संमतीशिवाय डेटा गोळा करणे असे आरोप होते. मेटाला मुलांच्या सुरक्षेशी खेळण्याच्या प्रकरणाचा निपटारा करण्यासाठी सुमारे 1.59 लाख कोटी रुपयांचे पेमेंट करावे लागेल.
मेटावर कोणते आरोप होते?
हे प्रकरण अमेरिकेतील अनेक राज्ये, स्थानिक सरकारे, शाळा आणि लोकांनी सोशल मीडिया कंपन्यांविरुद्ध दाखल केलेल्या खटल्यांच्या मोठ्या मालिकेचा भाग आहे. यात आरोप करण्यात आला होता की या प्लॅटफॉर्म्सनी तरुणांच्या मानसिक आरोग्याच्या संकटाला वाढवण्याचे काम केले आहे.
फेडरल कोर्टात सुरू असलेल्या या प्रकरणात कॅलिफोर्निया, कोलोराडो, केंटकी आणि न्यू जर्सीचे ते दावे समाविष्ट होते, ज्यात मेटाने राज्य ग्राहक संरक्षण कायद्याचे उल्लंघन केल्याचा आरोप होता. याव्यतिरिक्त, 29 राज्यांचा आरोप होता की मेटाने चिल्ड्रन्स ऑनलाइन प्रायव्हसी प्रोटेक्शन ॲक्ट (COPPA) चे उल्लंघन केले.
कंपनीने पालकांना सूचित न करता किंवा त्यांची संमती न घेता मुलांचा वैयक्तिक डेटा गोळा केला आणि त्याचा वापर आपल्या मशीन लर्निंग व जनरेटिव्ह एआय मॉडेल्सना प्रशिक्षित करण्यासाठी केला.
मेटाने सर्व आरोप फेटाळले होते
- मेटाने सर्व आरोप फेटाळून लावले आणि सांगितले की, त्यांनी आपल्या प्लॅटफॉर्मवर मुलांच्या सुरक्षिततेसाठी कठोर काम केले आहे.
- कंपनीने असा युक्तिवाद केला की, ती वापरकर्त्यांना तिच्या सेवा व्यसनाधीन आहेत याबद्दल दिशाभूल करू शकत नाही, कारण सोशल मीडियाचे व्यसन हा कोणताही मान्यताप्राप्त मानसिक आजार नाही.
- खटल्यापूर्वी कोर्टात दाखल केलेल्या कागदपत्रांमध्ये मेटाने सांगितले होते की, कॅलिफोर्निया, कोलोराडो, केंटकी आणि न्यू जर्सी त्याच्याकडून 1.4 ट्रिलियन डॉलर (सुमारे 133.48 लाख कोटी रुपये) पर्यंतच्या दंडाची मागणी करत होते.
- मात्र, राज्यांनी सुचवले होते की ही रक्कम 200 अब्ज डॉलरच्या आसपास असेल. याव्यतिरिक्त, अतिरिक्त नुकसानभरपाई आणि मुलांसाठी नवीन खाती तयार करण्यावर पूर्णपणे बंदी घालण्याची मागणी देखील करण्यात आली होती.
इतर मोठ्या टेक कंपन्यांवरही खटले सुरू आहेत
मेटा व्यतिरिक्त स्नॅपचॅट, यूट्यूब (अल्फाबेट) आणि टिकटॉक (बाइटडान्स) देखील अनेक न्यायालयांमध्ये हजारो खटल्यांना सामोरे जात आहेत. या कंपन्यांवर आरोप आहे की त्यांनी जाणूनबुजून त्यांच्या ॲप्समध्ये अशी वैशिष्ट्ये जोडली ज्यामुळे मुले आणि तरुणांना व्यसन लागत आहे.
- ऑकलंड फेडरल कोर्ट: न्यायाधीश इव्हॉन गोन्झालेझ रोजर्स यांच्यासमोर ऑकलंडमध्ये डझनभर प्रकरणे एकाच वेळी सुरू आहेत, ज्यात वैयक्तिक याचिका, शाळा जिल्हे आणि राज्य सरकारांचा समावेश आहे.
- लॉस एंजेलिस आणि इतर राज्ये: लॉस एंजेलिसमधील एक न्यायाधीश हजारो वैयक्तिक याचिकांवर सुनावणी करत आहेत. सुमारे 30 राज्यांनी राज्य न्यायालयांमध्ये खटले दाखल केले आहेत. नाशिवलमध्ये जुलैपासून मेटाविरुद्ध सुनावणी सुरू आहे.
न्यू मेक्सिको आणि इतर प्रकरणांमध्ये मेटाचा पराभव
हा 16.68 अब्ज डॉलरचा करार अशा वेळी आला आहे जेव्हा मेटाने अलीकडेच न्यू मेक्सिको राज्यात दाखल केलेल्या एका महत्त्वाच्या खटल्याच्या दोन्ही टप्प्यांमध्ये पराभव पत्करला आहे…
मार्चचा निकाल: न्यू मेक्सिकोमधील एका ज्युरीने ग्राहकांना सुरक्षेच्या नावाखाली दिशाभूल केल्याबद्दल दोषी ठरवत मेटावर 375 दशलक्ष डॉलरचा दंड ठोठावला होता.
6 ऑगस्टचा निकाल: न्यायाधीशांनी असे मानले की मेटाने सार्वजनिक उपद्रव निर्माण केला आहे आणि त्याला अतिरिक्त 567 दशलक्ष डॉलर देण्याचे तसेच युवा-सुरक्षा नियम लागू करण्याचे आदेश दिले.
याव्यतिरिक्त, मार्चमध्येच एका व्यक्तीच्या याचिकेवर आलेला पहिला निकाल देखील मेटा आणि गुगलच्या विरोधात होता. लॉस एंजेलिसमधील ज्युरीने वादी कॅली जी.एम.ला नैराश्य आणि चिंतेसाठी या कंपन्यांना जबाबदार धरले आणि संयुक्तपणे 6 दशलक्ष डॉलरची नुकसानभरपाई देण्याचे आदेश दिले. मेटा आणि गुगलने या निकालांविरोधात अपील करणार असल्याचे म्हटले आहे.
शाळा जिल्ह्याच्या प्रकरणात चारही कंपन्यांचे सेटलमेंट
फेडरल कोर्टात सुनावणीसाठी निश्चित केलेल्या पहिल्या प्रकरणात मेटा, स्नॅप, अल्फाबेट आणि बाइटडान्स – या चारही कंपन्यांनी समझोता केला होता. केंटकीच्या ब्रेथिट काउंटी स्कूल डिस्ट्रिक्टने दाखल केलेल्या या खटल्यात आरोप होता की हे ॲप्स विद्यार्थ्यांना हानी पोहोचवत आहेत. या अंतर्गत, स्कूल जिल्ह्याला संयुक्तपणे 27 दशलक्ष डॉलर्स मिळणे निश्चित झाले होते.
चिल्ड्रन्स ऑनलाइन प्रायव्हसी प्रोटेक्शन ॲक्ट (COPPA) काय आहे?
COPPA हा अमेरिकेचा एक संघीय कायदा आहे, जो 13 वर्षांखालील मुलांची वैयक्तिक माहिती ऑनलाइन सुरक्षित ठेवण्यासाठी बनवला गेला आहे.
या अंतर्गत, कोणत्याही ॲप किंवा वेबसाइटला मुलांचा डेटा गोळा करण्यासाठी, त्यांचे ऑनलाइन प्रोफाइल तयार करण्यासाठी किंवा AI मॉडेल प्रशिक्षित करण्यासाठी पालकांची स्पष्ट संमती घेणे अनिवार्य आहे. याचे उल्लंघन केल्यास मोठ्या दंडाची तरतूद आहे.
