राधाकिशन दमानींच्या नेतृत्वाखालील ॲव्हेन्यू सुपरमार्ट्स, जी डीमार्ट सुपरमार्केट साखळी चालवते, गुपचूपपणे वाढीच्या पुढील इंजिनची – फार्मसी रिटेल – चाचपणी करत आहे. डीमार्ट सुपरमार्केटची चेन चालवणाऱ्या Avenue Supermarts ही कंपनी आता औषधांच्या किरकोळ विक्री व्यवसायात उतरली आहे. स्वस्त किंमतीत किराणामाल विकूम सर्वसामान्यांच्या पसंतीस उतरलेल्या डीमार्टच्या मूळ कंपनीने मुंबईतील काही स्टोअर्समध्ये औषधांवर थेट 20% सूट देणारा प्रायोगिक कार्यक्रम सुरू केला आहे.
SEBI New Rule: सेबीने बदलले म्युच्युअल फंडचे नियम, गुंतवणूकदारांना कसा मिळेल फायदा? व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर पैसे काढण्याची प्रोसेस बदलली
आपली उपकंपनी, रिफ्लेक्ट हेल्थकेअर अँड रिटेल प्रायव्हेट लिमिटेडच्या माध्यमातून, डीमार्ट जास्त नफा देणाऱ्या फार्मसी क्षेत्रात प्रवेश उतरण्यास सध्याच्या स्टोअरच्या जागेचा वापर करत आहे.
डीमार्ट आता औषधे विकू लागले
दमानींनी देशभरात मोठ्या प्रमाणात जागा खरेदी करून तिथे डीमार्ट स्टोअर उघडली आहेत आणि या जागांचा अधिक वापर करण्यासाठी औषध विक्रीचा उपक्रम हाती घेतला आहे. कंपनीने MMR क्षेत्रातील निवडक डीमार्ट स्टोअर्समध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर फार्मसी काऊंटर्स सुरू केली आहेत, ज्यामध्ये औषधांवर सरसकट 20% सवलत दिली जात असून आपल्या किराणा मालाच्या विक्रीतील यशस्वी रणनीती – ‘एव्हरीडे-लो-प्रायसिंग’ – मॉडेलशी मिळतीजुळती आहे.
‘शॉप-इन-शॉप’ मॉडेलचा विस्तार
डीमार्टने आपली नवीन आणि स्वतंत्र दुकाने उघडण्याऐवजी ‘शॉप-इन-शॉप’ धोरण अवलंबले. म्हणजे, हाय-फूटफॉल किंवा जास्त गर्दीच्या हायपर मार्केट्समध्ये फार्मसी काउंटर्स उघडले आहेत, ज्यामुळे नवीन जागा खरेदीचा किंवा भाड्याने घेण्याचा खर्च टाळला. अशाप्रकारे, डीमार्टला अतिरिक्त विपणन किंवा ग्राहक संपादन खर्चाशिवाय थेट आपल्या मोठ्या ग्राहक वर्गापर्यंत पोहोचणे शक्य झाले. विशेष म्हणजे किराणा मालाप्रमाणे डीमार्टने येथेही ‘Everyday Low Pricing’ हीच रणनीती कायम ठेवली आहे.
एका दगडातून दोन पक्षी मारण्याचा प्रयत्न
किरकोळ औषधांच्या व्यवसायात सामान्यतः मार्जिन जास्त असतो, तर ब्रँडेड जेनेरिक औषधांवर 25% ते 30% पर्यंत वाढू शकतो आणि डीमार्टचा मुख्य किराणा व्यवसाय 7% ते 8% ऑपरेटिंग प्रॉफिट मार्जिनवर चालतो. मात्र, जास्त नफा असला तरीही कामकाजात लक्षणीय गुंतागुंत आहे. फार्मसी व्यवसायात हजारो वेगवेगळ्या स्टॉक-कीपिंग युनिट्सचे व्यवस्थापन करावे लागते, जेणेकरून ग्राहकांना आवश्यक उत्पादन एकाच वेळी मिळू शकेल.
Red Sea Closure Threat: इराणची हुतींना हाक, आणखी एका ‘होर्मुझ’वर जगाच्या कोंडीची तयारी! किती देशांना फटका बसणार?
पण, या क्षेत्रातील यश केवळ कंपनीच्या इन्व्हेंटरी व्यवस्थापन आणि विविध औषधांच्या लॉजिस्टिक्स हाताळण्यातील कार्यक्षमतेवर अवलंबून असेल. म्हणजे डीमार्टने सुरुवातीला औषध विक्रीवर दिलेली 20% सूट आकर्षक वाटत असली तरीही या मॉडेलची दीर्घकालीन नफाक्षमता ही विक्रीचे प्रमाण जास्त ठेवण्यावर आणि विशेष पुरवठा साखळीच्या खर्चाचे व्यवस्थापन करण्यावर अवलंबून असेल, असे उद्योग तज्ञांचे म्हणणे आहे.
Avenue Supermarkets ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी रिफ्लेक्ट हेल्थकेअर अँड रिटेल प्रायव्हेट लिमिटेड – RHRPL – द्वारे हा उपक्रम राबविला जात असून डीमार्टचे अनुभवी अधिकारी हितेश शहा या उपक्रमाचे नेतृत्व करत आहेत.
