सोशल मीडियावर खोटे मीठ बनवण्याचा दावा करणारे व्हिडिओ व्हायरल झाल्याने ग्राहकांमध्ये चिंता वाढली आहे.मीठाच्या गुणवत्तेबाबत जागरूक राहणे आणि प्रमाणित उत्पादनांचा वापर करणे महत्त्वाचे आहे.
आपल्या रोजच्या जेवणातील सर्वात महत्त्वाचा घटक म्हणजे मीठ. चव वाढवण्याबरोबरच शरीरातील सोडियमचे संतुलन राखण्यासाठी मीठ आवश्यक असते. मात्र अलीकडच्या काळात सोशल मीडियावर “तुमच्या ताटात विषारी मीठ आहे का?”, “सफेद मिठाचा काळा बाजार”, “भेसळयुक्त मीठ ओळखण्यासाठी घरच्या घरी करा बटाट्याची चाचणी” अशा प्रकारचे अनेक व्हिडिओ आणि संदेश मोठ्या प्रमाणावर व्हायरल होत आहेत. या व्हिडिओंमुळे अनेकांच्या मनात भीती निर्माण झाली आहे.पण या दाव्यांमध्ये किती तथ्य आहे? घरच्या घरी बटाट्याच्या मदतीने मीठ शुद्ध आहे की भेसळयुक्त हे खरोखर ओळखता येते का? याबाबत योग्य माहिती समजून घेणे गरजेचे आहे.(फोटो सौजन्य :- @mynationvoice, @iStock)
मीठामध्ये भेसळ का केली जाते?
मीठ हे मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे आणि स्वस्त खाद्यपदार्थ आहे. काही गैरप्रवृत्तीचे लोक अधिक नफा मिळवण्यासाठी कमी दर्जाचे पदार्थ मिसळण्याचा प्रयत्न करू शकतात. अशा भेसळीमुळे ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. मात्र बाजारात उपलब्ध असलेले सर्व मीठ भेसळयुक्त आहे, असा दावा चुकीचा आहे. प्रमाणित कंपन्यांचे आणि अधिकृत तपासणी केलेले मीठ सुरक्षित असण्याची शक्यता अधिक असते.
‘बटाटा टेस्ट’ने मीठाची शुद्धता कळते का?
व्हायरल व्हिडिओंमध्ये मीठाची गुणवत्ता तपासण्यासाठी अनेक घरगुती उपाय सांगितले जातात. त्यापैकी एक म्हणजे बटाट्याचा वापर करून मीठ तपासण्याची पद्धत.काही व्हिडिओंमध्ये बटाट्याचा तुकडा मिठावर घासल्यानंतर किंवा मिठाच्या पाण्यात टाकल्यानंतर रंग बदलला तर मीठ भेसळयुक्त असल्याचे सांगितले जाते. मात्र तज्ज्ञांच्या मते, फक्त बटाट्याच्या या चाचणीवरून मीठ शुद्ध आहे की भेसळयुक्त हे निश्चित करता येत नाही.बटाट्यामधील नैसर्गिक घटक, ओलावा आणि इतर रासायनिक प्रतिक्रिया यामुळेही काही बदल दिसू शकतात. त्यामुळे ही पद्धत वैज्ञानिक तपासणीचा पर्याय ठरू शकत नाही.
भेसळयुक्त मीठ
भेसळयुक्त मीठ ओळखण्यासाठी काय पाहावे?
ग्राहकांनी काही साध्या गोष्टी लक्षात घेतल्या तर सुरक्षित खरेदी करता येऊ शकते.
१. नेहमी पॅकबंद मीठ घ्या
उघडे किंवा अनोळखी ठिकाणी विकले जाणारे मीठ घेण्यापेक्षा विश्वासार्ह ब्रँडचे पॅकबंद मीठ निवडावे.
२. पॅकेटवरील माहिती तपासा
उत्पादकाचे नाव, उत्पादन तारीख, बॅच नंबर, गुणवत्ता चिन्हे आणि परवाना क्रमांक तपासणे आवश्यक आहे.
३. असामान्य बदल दिसल्यास वापर टाळा
मीठाचा रंग, वास किंवा पोत नेहमीपेक्षा वेगळा वाटल्यास ते वापरण्यापूर्वी काळजी घ्यावी.
४. अतिशय कमी किमतीच्या उत्पादनांपासून सावध रहा
बाजारभावापेक्षा खूप कमी किमतीत मिळणाऱ्या पदार्थांच्या गुणवत्तेची खात्री करणे गरजेचे आहे.
आयोडीनयुक्त मीठ वापरणे का महत्त्वाचे?
शरीरासाठी आयोडीन हा आवश्यक घटक आहे. आयोडीनच्या कमतरतेमुळे काही आरोग्य समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे आयोडीनयुक्त आणि प्रमाणित मीठ वापरण्याचा सल्ला दिला जातो.
ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?
सोशल मीडियावरील प्रत्येक व्हिडिओ सत्य मानू नका.
विश्वासार्ह दुकानातूनच मीठ खरेदी करा.
पॅकिंग आणि लेबल तपासा.
संशयास्पद उत्पादन आढळल्यास संबंधित अन्न सुरक्षा विभागाकडे तक्रार करा.
आरोग्याशी संबंधित माहिती अधिकृत स्रोतांकडून घ्या.
संशय असल्यास तक्रार करा
जर एखादे मीठ संशयास्पद वाटत असेल किंवा पॅकेटवरील माहिती चुकीची वाटत असेल, तर संबंधित अन्न सुरक्षा विभागाकडे तक्रार करता येते.
लेखकाबद्दलमृणाल पाटीलमृणाल पाटील या महाराष्ट्र टाइम्स.कॉममध्ये कार्यरत असलेल्या अनुभवी पत्रकार आणि डिजिटल कंटेंट रायटर असून मीडिया क्षेत्रात त्यांना 11 वर्षांहून अधिक काळाचा अनुभव आहे. टेलिव्हिजन, डिजिटल मीडिया, प्रिंट पत्रकारिता आणि जनसंपर्क या विविध क्षेत्रांमध्ये काम करत त्यांनी विश्वसनीय,अभ्यासपूर्ण आणि वाचकाभिमुख लेखनाची भक्कम ओळख निर्माण केली आहे. मनोरंजन, लाइफस्टाईल, फिचर स्टोरीज, ट्रेंडिंग विषय आणि सेलिब्रिटी मुलाखती या विषयांवर सखोल माहिती देणारे लेखन हे त्यांचे प्रमुख कौशल्य आहे.
मृणाल यांनी ‘प्रहार’ वर्तमानपत्रामध्ये प्रवास आणि खाद्यसंस्कृती विषयावर साप्ताहिक लेखन केले आहे. विविध शहरांची संस्कृती, स्थानिक परंपरा आणि खाद्यवैशिष्ट्ये यावर आधारित त्यांच्या लेखांना वाचकांकडून उत्तम प्रतिसाद मिळाला आहे. ‘TV 9’ या प्रतिष्ठित न्यूज चॅनलसाठी त्यांनी अनेक नामांकित कलाकारांच्या मुलाखती घेतल्या असून मनोरंजन पत्रकारितेमध्ये त्यांनी भक्कम अनुभव मिळवला आहे. तसेच आकाशवाणी मुंबईसाठी ‘मन की बात’ या कार्यक्रमासाठी व्हॉइस ओव्हरचे काम करण्याचा अनुभव देखील त्यांच्या कार्यात महत्त्वपूर्ण ठरला आहे.
जनसंपर्क क्षेत्रात कार्यरत असताना त्यांनी 30 पेक्षा अधिक क्लायंट्सचे यशस्वीपणे व्यवस्थापन केले असून ब्रँड कम्युनिकेशन, कंटेंट स्ट्रॅटेजी आणि मीडिया समन्वय यामध्ये त्यांनी उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. सध्या महाराष्ट्र टाइम्समध्ये ट्रेंडिंग आणि लाईफस्टाईल विषयांवर संशोधनाधारित, अचूक आणि विश्वसनीय माहिती देणारे लेख लिहिणे ही त्यांची विशेष ओळख आहे. तथ्य पडताळणी, विश्वासार्ह स्रोतांचा वापर आणि वाचकांसाठी उपयुक्त माहिती सादर करण्यावर त्यांचा विशेष भर असतो.
लेखनासोबतच वाचन आणि सोलो ट्रॅव्हलिंग ही त्यांची आवड असून विविध ठिकाणांच्या संस्कृती, जीवनशैली आणि सामाजिक रचनेचा अभ्यास करण्यामध्ये त्यांना विशेष रस आहे. व्यायाम, हॉलिवूड चित्रपट आणि नव्या तंत्रज्ञानाविषयी माहिती मिळवणे हे देखील त्यांचे आवडते छंद आहेत. आपल्या अनुभव, संशोधन आणि निरीक्षणांच्या आधारे वाचकांना दर्जेदार, अचूक आणि विश्वासार्ह माहिती देण्याचा त्या सातत्याने प्रयत्न करतात.
शैक्षणिक पात्रता
मृणाल पाटील यांनी 2017-18 मध्ये मुंबई विद्यापीठातून मास्टर ऑफ आर्ट्स इन कम्युनिकेशन अँड जर्नालिझम (MACJ) पदवी प्राप्त केली आहे. डिजिटल मीडिया ट्रेंड्स, बदलती वाचक प्रवृत्ती आणि माहिती सादरीकरणाच्या आधुनिक पद्धतींचा त्या सातत्याने अभ्यास करतात.… आणखी वाचा
