वर्ष होते 1994. मुंबईतील ठाणे मध्यवर्ती कारागृहातील सर्वाधिक कडक सुरक्षा असलेल्या अंडा बॅरेकमध्ये बंद असलेला एक आरोपी रक्षाबंधनाच्या दिवशी आपल्या बहिणींची वाट पाहत होता. लोखंडी सळ्यांमागे दोन्ही बहिणींनी त्याच्या हातावर राखी बांधली, पण त्या भावाचा खिसा पूर्णपणे रिकामा होता. देण्यासाठी ना कोणती भेट होती, ना पैसे. काही क्षण तो शांत राहिला. मग त्याने कारागृहाच्या कॅन्टीनमधून मिळालेले दोन-दोन रुपयांचे चहा-नाश्त्याचे कूपन बहिणींच्या हातात ठेवले आणि म्हणाला, ‘माझ्याकडे सध्या हेच आहे.’ हा तोच व्यक्ती होता, ज्याच्या नावावर कधीकाळी चित्रपटगृहांबाहेर गर्दी उसळत असे, ज्याच्या चित्रपटांचे पोस्टर शहरांमध्ये पसरलेले असत आणि जो कोट्यवधी लोकांचा सुपरस्टार होता, पण वेळेने अशी काही कलाटणी घेतली की तोच अभिनेता कारागृहाच्या चार भिंतींच्या आत आपल्या बहिणींना फक्त दोन रुपयांचे कूपनच देऊ शकला. होय, आम्ही बोलत आहोत बॉलिवूडचा ‘संजू बाबा’ म्हणजेच संजय दत्तबद्दल. आज त्यांच्या ६७ व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांचे काही अनपेक्षित किस्से जाणून घेऊया. इंदिरा गांधींच्या सल्ल्यानुसार बोर्डिंग स्कूलमध्ये रवानगी संजय दत्तच्या जन्मानंतर सुनील दत्त आणि नरगिसने आपल्या मुलाच्या नावासाठी चित्रपट मासिक ‘शमा’ च्या वाचकांकडून सूचना मागवल्या होत्या. त्यानंतर देशभरातून सुमारे 15,000 हून अधिक नावे आली होती. यानंतर ‘संजय’ हे नाव आग्रा येथील पुष्पा अग्रवाल यांनी सुचवले होते. संजय लहानपणापासूनच कुटुंबातील सर्वात लाडका होता. आई-वडील, आजी आणि नातेवाईक त्याची प्रत्येक इच्छा पूर्ण करत असत. याच कारणामुळे तो खूप हट्टी होत चालला होता. शाळा असो वा घर, प्रत्येक ठिकाणी त्याला विशेष महत्त्व दिले जात होते. मात्र, संजय फक्त हट्टी नव्हता, त्याचे मनही खूप मोठे होते. एकदा दिल्लीत एका लग्नात त्याने थंडीने कुडकुडणाऱ्या एका गरीब मुलाला आपला सूट काढून दिला होता. पण त्यांच्या खोड्यांमुळे कुटुंबाची चिंता वाढत होती. पत्रकार यासिर उस्मान यांनी संजय दत्तवर लिहिलेल्या पुस्तकानुसार, सहा वर्षांचे असताना त्यांनी वडील सुनील दत्त यांना सिगारेट पिताना पाहिले आणि स्वतःही सिगारेट पिण्याचा हट्ट करू लागले. सुनील दत्त यांना वाटले की एकदा सिगारेट प्यायल्यानंतर मुलाची आवड संपेल, पण संजयने पूर्ण सिगारेट पिऊन टाकली. काही वर्षांनंतर, ते घरी आलेल्या पाहुण्यांनी फेकलेल्या सिगारेटची विझलेली थोटके बागेत लपून पितानाही पकडले गेले. त्यावर वडिलांनी त्यांना मारले होते. अशा परिस्थितीत सुनील दत्त यांना जाणवले की, अति लाड आणि चित्रपटसृष्टीच्या वातावरणाचा संजयवर वाईट परिणाम होत आहे. तेव्हा संजयला एखाद्या बोर्डिंग स्कूलमध्ये पाठवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. यानंतर, कुटुंबाच्या जवळच्या मैत्रिणी आणि तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी सल्ला दिला की, संजयला लष्करी शिस्तीसाठी हिमाचल प्रदेशातील सनावर येथील लॉरेन्स स्कूलमध्ये पाठवावे. संजय शूजमध्ये हेरॉईन लपवून न्यूयॉर्कला गेला होता 1980 मध्ये संजय दत्त त्याच्या पहिल्या ‘रॉकी’ चित्रपटाच्या शूटिंगमध्ये व्यस्त होता. याच दरम्यान त्याची आई नरगिस यांची तब्येत बिघडली. त्यांना मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. नरगिस यांना स्वादुपिंडाचा कर्करोग (पॅनक्रियाटिक कॅन्सर) होता. त्यांना उपचारासाठी न्यूयॉर्कमधील मेमोरियल स्लोन केटरिंग कॅन्सर सेंटरमध्ये घेऊन जायचे होते. सुनील दत्त यांनी थरथरत्या आवाजात त्यांची तिन्ही मुले संजय, नम्रता आणि प्रिया यांना सांगितले की, त्यांच्या आईला कर्करोग झाला आहे. यानंतर ‘रॉकी’चे शूटिंग थांबवण्यात आले. 21 ऑगस्ट 1980 रोजी सुनील दत्त नरगिस यांना घेऊन अमेरिकेला रवाना झाले. न्यूयॉर्कमध्ये उपचारादरम्यान नरगिस यांच्या अनेक शस्त्रक्रिया झाल्या, पण ऑपरेशननंतर सतत रक्तस्राव झाल्याने त्या कोमात गेल्या. याच दरम्यान संजय दत्त स्वतःही अंमली पदार्थांच्या व्यसनाशी झुंजत होता. आईची गंभीर स्थिती असूनही तो अंमली पदार्थ सोडू शकला नाही. यासिर उस्मान यांच्या पुस्तकानुसार, न्यूयॉर्कला जात असताना त्यांनी आपल्या बुटांमध्ये 30 ग्रॅम हेरॉईन लपवून नेले होते. नंतर त्यांनी कबूल केले होते की त्या घटनेची आठवण करून त्यांना लाज वाटते. इतकेच काय, तर व्यसनामुळे त्यांना आपल्या आईसाठी रक्त दान करण्याची परवानगीही मिळाली नव्हती.
‘रॉकी’च्या प्रीमियरमध्ये नरगिसच्या आठवणीत खुर्ची रिकामी ठेवली न्यूयॉर्कमध्ये सुमारे तीन महिने कोमात राहिल्यानंतर नरगिसला शुद्ध आली. त्यांची सर्वात मोठी इच्छा होती की, त्यांनी लवकर भारतात परत यावे आणि आपल्या मुलाचा पहिला चित्रपट ‘रॉकी’ पाहावा. 6 मार्च 1981 रोजी भारतात परतल्यानंतर, 9 मार्च 1981 रोजी सुनील दत्त त्यांना ‘रॉकी’ चित्रपट दाखवण्यासाठी घरातील प्रीव्ह्यू थिएटरमध्ये घेऊन गेले. अशक्तपणामुळे त्या पूर्ण चित्रपट पाहू शकल्या नाहीत आणि फक्त सात रील्स पाहिल्यानंतर त्यांना परत खोलीत घेऊन जावे लागले, पण जेवढे पाहिले, त्यावरुन त्या खूप आनंदी होत्या. त्यांना विश्वास होता की त्यांचा मुलगा संजू एक मोठा स्टार बनेल. दरम्यान, संजयच्या पदार्पणाच्या ‘रॉकी’ चित्रपटाचा प्रीमियर 7 मे 1981 रोजी निश्चित करण्यात आला होता. प्रीमियरच्या ठीक चार दिवस आधी, 3 मे 1981 रोजी नरगिस यांचे निधन झाले. त्यानंतर चित्रपटाच्या प्रीमियरदरम्यान सुनील दत्त यांनी थिएटरमध्ये संजय दत्तच्या शेजारील खुर्ची नरगिस यांच्या स्मरणार्थ रिकामी ठेवली होती. ऋषी कपूर-राजेश खन्ना यांना मारायला पोहोचले होते ‘रॉकी’ चित्रपटाच्या शूटिंगमध्ये संजय दत्त आणि अभिनेत्री टीना मुनीम यांच्यात प्रेमसंबंध जुळले. या नात्यात संजय खूप पजेसिव्ह प्रियकर होते. दोघांचे अफेअर 2 वर्षे चालले होते. यासिर उस्मान यांच्या पुस्तकानुसार, ‘कर्ज’ चित्रपटात टीना मुनीम ऋषी कपूरसोबत काम करत होत्या. तेव्हा दोघांमध्ये प्रेमसंबंध असल्याच्या अफवा पसरल्या होत्या. यामुळे संजय इतके संतापले की ते ऋषी कपूरला मारण्याच्या इराद्याने त्यांच्या घरी पोहोचले होते. संजयने अभिनेता गुलशन ग्रोवरलाही आपल्यासोबत येण्यास सांगितले. गुलशनने नंतर सांगितले होते, संजय आणि मी भावांसारखे होतो. एके दिवशी त्याने मला सांगितले, ‘चल चिंटू (ऋषी कपूर) च्या घरी जाऊया, त्याला मारायचे आहे.’ आम्ही तिथे गेलोही, पण त्यांची होणारी पत्नी नीतूजी (नीतू सिंह) यांनी आम्हाला समजावले की चिंटूचे कोणासोबतही प्रेमसंबंध नाहीत. यानंतर आम्ही तिथून परत आलो. नंतर ‘सौतन’ चित्रपटाच्या शूटिंगनंतर टीना मुनीम आणि राजेश खन्ना यांच्या जवळीकीच्या बातम्या चित्रपटसृष्टीत पसरू लागल्या. नंतर संजयने कबूल केले की, टीना त्याला सोडून दुसऱ्या कोणाच्या तरी जवळ जात आहे हे त्याला सहन होत नव्हते. यानंतर रागाने तो थेट मेहबूब स्टुडिओमध्ये पोहोचला, जिथे राजेश खन्ना शूटिंग करत होते. संजयने राजेश खन्नासमोर खुर्ची ओढून ठेवली आणि त्यांना सतत एकटक पाहत राहिला. नंतर संजयने स्वतः कबूल केले की, त्या दिवशी राजेश खन्ना काही बोलले असते तर त्याने त्यांच्यावर हल्ला केला असता, पण राजेश खन्ना शांत बसले आणि त्यांनी कोणतीही प्रतिक्रिया दिली नाही. शेवटी संजय तिथून परत आला. संजय दत्त आणि रेखा यांच्या गुपचूप लग्नाची अफवा १९८२ साली अशी अफवा पसरली की संजय दत्तने अभिनेत्री रेखासोबत गुपचूप लग्न केले आहे. खरं तर, प्रसिद्ध चित्रपट मासिक सिनेब्लिट्झने त्यांच्या ‘रिप ऑफ’ या कॉलममध्ये लिहिले होते, आम्हाला आमच्या अत्यंत विश्वसनीय सूत्रांकडून माहिती मिळाली आहे, जे हॉटेल सी रॉकच्या आसपास उपस्थित होते, की संजय आणि रेखा यांनी त्यांच्या कथित लग्नाचे सुरुवातीचे काही दिवस तिथे एकत्र घालवले. जर तुम्ही विचार करत असाल की हॉटेलमध्ये त्यांना कोणी का पाहिले नाही, तर लक्षात ठेवा की तिथे ‘रूम सर्विस’ सारखी सुविधा देखील असते. मॅगझिनने पुढे लिहिले होते, संजय दत्त सध्या आनंदाने भारावून गेला आहे. त्यांची स्वतःची ‘कवयित्री’ रेखा त्यांच्यासाठी छोट्या-छोट्या प्रेम कविता लिहित आहे, ‘तू माझी ताकद आहेस, माझा आधार आहेस, माझे लाडके फूल आहेस.’ यासिर उस्मान यांच्या पुस्तकानुसार, या बातम्यांमुळे चित्रपटसृष्टीत खळबळ उडाली. तथापि, संजय दत्त आणि रेखा दोघांनीही हे दावे पूर्णपणे फेटाळून लावले. एका मुलाखतीत संजयने स्पष्टपणे सांगितले होते की, रेखासोबत माझे कोणतेही नाते नाही. माझ्या लग्नाची बातमी पूर्णपणे कट आणि खोटेपणा आहे. इतकेच काय, माझ्या तथाकथित गुप्त लग्नाची कथाही रचण्यात आली. संजयने सांगितले होते की, काही बातम्यांमध्ये तर असेही लिहिले होते की, लग्नाच्या 15 दिवसांनंतर तो रेखाला त्याचे वडील सुनील दत्त यांच्याकडून आशीर्वाद घेण्यासाठी घेऊन गेला, पण सुनील दत्त यांनी त्यांना घरातून बाहेर काढले. संजयने हे सर्व दावे बिनबुडाचे असल्याचे सांगत म्हटले होते की, त्याने कधीही रेखाशी लग्न केले नाही. त्याने असेही म्हटले की, त्याचे नाव रेखासोबत का जोडले जात आहे हे त्याला समजत नाही, कारण त्याला माहीत आहे की रेखाचे संबंध चित्रपटसृष्टीतील एका मोठ्या व्यक्तीशी आहेत. संजयचे असे मत होते की, ही अफवा पसरली कारण तो त्यावेळी रुग्णालयात दाखल असलेल्या अमिताभ बच्चन यांना भेटायला जाऊ शकला नव्हता. कारागृहात बहिणींना दोन-दोन रुपयांचे कूपन दिले वर्ष होते 1994 आणि महिना होता जुलै. बेकायदेशीरपणे शस्त्रे बाळगल्याप्रकरणी संजय दत्तचा अंतरिम जामीन न्यायालयाने रद्द केला आणि त्यांना ठाणे मध्यवर्ती कारागृहात पाठवण्यात आले. त्यांना कारागृहातील सर्वात कडक सुरक्षा असलेल्या अंडा बॅरेकमध्ये ठेवण्यात आले. ही तीच जागा होती, जिथे धोकादायक गुन्हेगार आणि टाडाच्या आरोपींना ठेवले जात असे. 10×10 फूटच्या त्या छोट्या कोठडीत ना सूर्यप्रकाश येत होता ना बाहेरचे जग दिसत होते. एक छोटा बल्ब, एक गादी आणि कोपऱ्यात फ्लश नसलेले शौचालय. संजय दत्तने नंतर सांगितले होते की, सुरुवातीच्या दीड महिन्यांपर्यंत त्यांना इतर कैद्यांना भेटण्याची परवानगी नव्हती. एकटेपणा इतका वाढला होता की, त्यांनी वेळ घालवण्यासाठी मुंग्यांना तासभर चालताना पाहणे सुरू केले होते. बाहेर वडील सुनील दत्त मुलाच्या जामिनासाठी नेते, वकील आणि अधिकाऱ्यांच्या भेटीगाठी घेत होते. बहिणी प्रिया आणि नम्रताही नियमितपणे तुरुंगात जात असत, पण अनेकदा फक्त दूरूनच संजयला पाहू शकत होत्या. त्याचवेळी, रक्षाबंधनाला बहिणींनी त्यांना तुरुंगात राखी बांधली. त्यावेळी संजयकडे देण्यासाठी कोणतीही भेटवस्तू नव्हती. त्यांनी आपल्या बहिणींना फक्त तुरुंगातील कॅन्टीनचे दोन-दोन रुपयांचे चहा-नाश्त्याचे कूपन दिले आणि म्हटले होते, ‘माझ्याकडे सध्या हेच आहे.’ मुलीने अभिनय करण्यावर म्हणाले होते- पाय तोडून टाकीन संजय दत्तची मोठी मुलगी त्रिशाला दत्तचा जन्म 1988 मध्ये त्यांची पहिली पत्नी रिचा शर्मा यांच्यापासून झाला होता. ती फक्त 8 वर्षांची होती, तेव्हा ब्रेन ट्यूमरमुळे तिच्या आईचे निधन झाले. त्यानंतर तिचे पालनपोषण न्यूयॉर्कमध्ये आजी-आजोबांनी केले. त्रिशालाला कधीकाळी बॉलिवूडमध्ये अभिनेत्री व्हायचे होते, पण संजय दत्त याच्या पूर्णपणे विरोधात होते. 2016 मध्ये ‘भूमी’ चित्रपटाच्या प्रमोशनवेळी ते म्हणाले होते, ‘त्रिशालाला अभिनेत्री व्हायचे होते आणि मला तिचे पाय तोडून टाकायचे होते.’ संजय दत्तने असेही म्हटले होते की, ‘मी तिला चांगल्या कॉलेजमध्ये पाठवण्यासाठी खूप वेळ आणि ऊर्जा खर्च केली. तिने फॉरेन्सिक सायन्समध्ये विशेष प्राविण्य मिळवले आहे आणि मला वाटते की हे एक उत्कृष्ट करिअर आहे.’ सलमानच्या BMW ची चावी समुद्रात फेकली संजय दत्त आणि सलमान खानची मैत्री बॉलिवूडमध्ये एक आदर्श मानली जाते. मात्र, एकदा असेही घडले होते जेव्हा संजय दत्त सलमानवर नाराज झाले होते. या घटनेचा खुलासा खुद्द सलमानने रजत शर्माच्या शोमध्ये केला होता. सलमानने सांगितले होते की, सोहेल खानच्या ‘मैने दिल तुझको दिया’ या चित्रपटात संजय दत्तने मैत्रीखातर गेस्ट अपिअरन्स केला होता. शूटिंग पूर्ण झाल्यानंतर संजय दत्त सलमानच्या घरी पोहोचले, जिथे पार्टी सुरू होती. त्याच वेळी सलमानकडे नवीन BMW M5 आली होती. त्याने संजय दत्तला बाहेर नेले आणि म्हणाला, ‘बाबा, ही देशातील पहिली BMW M5 आहे आणि मला वाटते की ती तुमच्याकडे असावी.’ हे ऐकताच संजय दत्तने सलमानचे आभार मानले, पण पुढच्याच क्षणी त्याने गाडीची चावी उचलून थेट समुद्रात फेकून दिली. चावी समुद्रात गेली आणि गाडीची फक्त एकच चावी असल्याने ती अनेक दिवस घराबाहेरच उभी राहिली. सलमानने सांगितले होते की ती चावी शोधून काढायला पूर्ण चार दिवस लागले होते.
Source link
संजय दत्त@67: सल्लूने BMW दिली, किल्ली समुद्रात फेकली:इंदिरा गांधी म्हणाल्या- बोर्डिंगमध्ये पाठवा; राजेश खन्ना – ऋषी कपूरला मारण्यास गेला होता संजूबाबा
